Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«ОД» бўйича 1087 та натижа: Русчадан

Филтр

Луғат мақолалари

207 та
Ода русча

(гр. oide — қўшиқ сўзидан)

Ғарб ва рус поезиясидаги лирик турга мансуб, шарқ поезиясидаги қасидага ўхшаш жанрлардан бири: бирор киши шаънига ёки муҳим воқеага бағишланган тантанали шеър. Қадимги грек адабиётида одалар хор томонидан музика ва ўйин жўрлигида айтилган ҳамда ўз характерига кўра мақтов одалари, йиғи ва ўйин одаларига бўлинган. Қадимги Рим адабиётида Гораций одани музикадан ажратиб, адабий жанр сифатида шакллантирди. Кейинчалик ода Франсияда ХВИ асрда қайтадан юзага келди ва Ғарбий Европа поезиясида кенг тарқалди. Ода Ф. Малерб ва франсуз классицизмининг бошқа намояндалари ижодида ўзининг камолот босқичига кўтарилди. Оданинг назарий асослари Буало томонидан ишлаб чиқилди. Бу назарияга кўра одалар шева элементларидан холи, кўтаринки, жозибали тилда ёзилиши, ҳар бир мисра лўнда фикрни англатиши, яъни сўзнинг бир мисрадан иккинчи мисрага кўчмаслиги, оч қофияларнинг мутлақ қўлланмаслиги шарт. Россияда ода ХВИ—ХВИИ асрларда юзага келган бўлиб, ода терминини биринчи бор В. К. Тредиаковский қўллаган, кейинчалик М. В. Ломоносов ижодида ода асосий ва етакчи жанрлардан бирига айланди. М. В. Ломоносов ватанпарварлик ва фал-, ода

Тўлиқ мақола →
один русча

м одна ж; одно с 1. бир, битта

один дом бир уй, битта уй

пять сараев — одна дверь загадка (Перчатки) беш саройга бир эшик

2. ёлғиз, якка

он живёт один у ёлғиз ўзи туради

3. бир киши, биров

один в поле не воин посл. ёлғиз отнинг чанги чиқмас, чанги чиқса ҳам донғи чиқмас

один с сошкой, а семеро с ложкой погов. [бировлон омоч билан, етовлон чўмич билан]; бир қўшчи, минг бошчи

4. бир, айнан бир, бир хил, тенг

в одной норе два барсука не уживутся посл. бир қозонда икки қўчқорнинг боши қайнамас

жить на одной улице айнан бир кўчада яшамоқ

иметь одно мнение с другом дўсти билан бир хил фикрда бўлмоқ

5. бири, бириси, у

то один, то другой гоҳ у, гоҳ бу

один за другим бирин-кетин

одно другому мешает бири-иккинчисига халақит беради

  • одинединственный см. единственный
  • один на один яккама якка
  • все до одного, все как один см. весь
  • в один голос [сказать что] бир овоздан, якдиллик билан [маъқулламоқ, демоқ]
  • в один миг (момент), в одно мгновение бир зумда, бир онда, тезлик билан
  • ни один битта ҳам, бири ҳам, бирортаси ҳам
  • [одну] минуту см. минута
  • одного поля ягода [бир боғнинг меваси]; иккаласи бир хил; хилига тушган; бир-биридан қолишмайди
  • одного покроя тупроғини бир ердан олган; жуда ўхшаш
Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 207 →

Эртаклар

351 та
Абдуазиз
Халқ оғзаки ижоди

Абдуазиз бой отасидан қолган мол-мулкни совуриб, қирқта жўрасидан ёрдам сўрайди, аммо улар ёрдам бермайди. Кейинчалик у карвон билан сафарга чиқиб, қудуқд

Аҳмоқ жўралар
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда Юз Муҳаммад исмли калнинг топқирлиги ва айёрлиги орқали аҳмоқ жўраларини алдаб, улардан қутулиши ҳикоя қилинади. Унинг ҳар бир ҳийласи кутилмага

Аҳмоқ подшо
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўғрилик қилган бир кишининг айби билан бошланган воқеалар занжири аҳмоқ подшоҳнинг бемаъни ҳукмлари туфайли кулгили тус олади. Адолатни ўрнатис

Аждар қуш
Халқ оғзаки ижоди

Етим қиз ғорда яшар экан, уни аждар қуш асраб, ўзига макон қилиб олади. Бир ботир йигит аждар қушни ўлдириб, қизни қутқаради ва у билан бахтли ҳаёт кек

Алдаркўса ва бой
Халқ оғзаки ижоди

Алдаркўса ёʻлда кетаётиб, ўзининг устидан кулмоқчи бўлган такаббур бойга дуч келади. Алдаркўса ўзининг зукколиги билан бойни қандай алдашни ўйлаб топ

Алдоқчи мушук
Халқ оғзаки ижоди

Бу эртакда ўрмондаги ҳайвонларни доимий алдаб юрадиган бир доно мушук ҳақида ҳикоя қилинади. Мушук ўзининг айёрлиги билан турли вазиятлардан чиқиб кета

Ҳаммасини кўриш · 351 →

Шева материаллари

527 та
Бодом бармоқ
Хоразм вилояти · кўрсаткич бармоқ

кўрсаткич бармоқ

Катор
Самарқанд вилояти · чодир
Челвегей
Фарғона вилояти · елвагай

Қо'қонда гелвагей ёки гелва тезаг', я'ни енгил ақлли одам

Дав
Жиззах вилояти · бақувват одам
Дўрамоқ
Хоразм вилояти · Бунёд бўлмоқ, яралмоқ, туғилмоқ

Бунёд бўлмоқ, яралмоқ, туғилмоқ

Ҳаммасини кўриш · 527 →

Ташқи ресурслар

2 та
Саводхон
Имло ва ёзув воситалари

Имло текшируви, лотин–кирилл ўгириш ва таржима; Микрософт Оффике учун қўшимча. Асосий имкониятлар пуллик обуна билан.

Ziyouz.com
Кутубхоналар ва ўқув материаллари

2004-йилдан бери ишлаётган маърифий портал: ўзбек мумтоз ва замонавий адабиёти, халқ оғзаки ижоди, дарсликлар — 5 мингдан ортиқ китоб.