Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «OʻD» — результатов: 264: с: Русский

Фильтр

Словарные статьи

197
Ода русский

(гр. oide — қўшиқ сўзидан)

Gʻarb va rus poeziyasidagi lirik turga mansub, sharq poeziyasidagi qasidaga oʻxshash janrlardan biri: biror kishi shaʼniga yoki muhim voqeaga bagʻishlangan tantanali sheʼr. Qadimgi grek adabiyotida odalar xor tomonidan muzika va oʻyin joʻrligida aytilgan hamda oʻz xarakteriga koʻra maqtov odalari, yigʻi va oʻyin odalariga boʻlingan. Qadimgi Rim adabiyotida Goratsiy odani muzikadan ajratib, adabiy janr sifatida shakllantirdi. Keyinchalik oda Fransiyada XVI asrda qaytadan yuzaga keldi va Gʻarbiy Yevropa poeziyasida keng tarqaldi. Oda F. Malerb va fransuz klassitsizmining boshqa namoyandalari ijodida oʻzining kamolot bosqichiga koʻtarildi. Odaning nazariy asoslari Bualo tomonidan ishlab chiqildi. Bu nazariyaga koʻra odalar sheva elementlaridan xoli, koʻtarinki, jozibali tilda yozilishi, har bir misra loʻnda fikrni anglatishi, yaʼni soʻzning bir misradan ikkinchi misraga koʻchmasligi, och qofiyalarning mutlaq qoʻllanmasligi shart. Rossiyada oda XVI—XVII asrlarda yuzaga kelgan boʻlib, oda terminini birinchi bor V. K. Trediakovskiy qoʻllagan, keyinchalik M. V. Lomonosov ijodida oda asosiy va yetakchi janrlardan biriga aylandi. M. V. Lomonosov vatanparvarlik va fal-, oda

Полная статья →
один русский

м одна ж; одно с 1. bir, bitta

один дом bir uy, bitta uy

пять сараев — одна дверь загадка (Перчатки) besh saroyga bir eshik

2. yolgʻiz, yakka

он живёт один u yolgʻiz oʻzi turadi

3. bir kishi, birov

один в поле не воин посл. yolgʻiz otning changi chiqmas, changi chiqsa ham dongʻi chiqmas

один с сошкой, а семеро с ложкой погов. [birovlon omoch bilan, yetovlon choʻmich bilan]; bir qoʻshchi, ming boshchi

4. bir, aynan bir, bir xil, teng

в одной норе два барсука не уживутся посл. bir qozonda ikki qoʻchqorning boshi qaynamas

жить на одной улице aynan bir koʻchada yashamoq

иметь одно мнение с другом doʻsti bilan bir xil fikrda boʻlmoq

5. biri, birisi, u

то один, то другой goh u, goh bu

один за другим birin-ketin

одно другому мешает biri-ikkinchisiga xalaqit beradi

  • одинединственный см. единственный
  • один на один yakkama yakka
  • все до одного, все как один см. весь
  • в один голос [сказать что] bir ovozdan, yakdillik bilan [maʼqullamoq, demoq]
  • в один миг (момент), в одно мгновение bir zumda, bir onda, tezlik bilan
  • ни один bitta ham, biri ham, birortasi ham
  • [одну] минуту см. минута
  • одного поля ягода [bir bogʻning mevasi]; ikkalasi bir xil; xiliga tushgan; bir-biridan qolishmaydi
  • одного покроя tuprogʻini bir yerdan olgan; juda oʻxshash
Полная статья →

Показать все · 197 →

Сказки

30
Ayyor tulki
Устное народное творчество

Bu ertakda ayyor tulkining oʻz birodarlarini aldayotgani va buning oqibatida barcha tulkilarning qanday qilib ovchilar qoʻliga tushgani hikoya qilinadi. Unda ma

Baliq sotuvchi Ahmad
Устное народное творчество

Ahmad ismli er oʻz xotinining maslahatlari tufayli turli qiyinchiliklarga duch keladi. Uning soddaligi va tushunmovchiligi kulgili vaziyatlarni keltirib chiqara

Besh jonlini bejon qilgan Bahodir
Устное народное творчество

Qoʻrqoq va dangasa Bahodirning tasodifan qahramonga aylanishi haqidagi ertak. Uning omadi va ayyorligi uni turli xavfli vaziyatlardan qanday qutqarishi tasvirla

Boʻz bola
Устное народное творчество

Bu ertak oʻgay onaning zulmidan qochib, oʻz baxtini topishga intilgan Boʻz bola va uning sadoqatli doʻstlari haqida hikoya qiladi. Ertakda muhabbat, sadoqat va

Bulbuligoʻyo
Устное народное творчество

Zolim podshohning oltin chinori uchun Bulbuligoʻyo qushini topishga chiqqan kenja shahzoda sarguzashtlari haqida hikoya qilinadi. U oʻzining mardligi va sadoqat

Buzoq, echki va qoʻzi
Устное народное творчество

Ertakda dangasa er va uning mehnatkash xotini haqida hikoya qilinadi. Xotinining saʼy-harakatlari tufayli ular mol-mulkka ega boʻlishadi va kutilmagan xavfdan q

Показать все · 30 →

Диалектные материалы

37
bäsväk
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · chaqaloq, goʻdak; engiltak odam
böbäk
Surxondaryo viloyati · goʻdak
chaqa
Surxondaryo viloyati · goʻdak
chörkäm
Qoraqalpogʻiston Respublikasi · toʻda

toʻda, turkum

dodaq
Xorazm viloyati · doʻdaq

Показать все · 37 →