Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «IDI» — результатов: 450: с: Русский

Фильтр

Словарные статьи

9
Идиома русский

гр. idioma — ўзига хослик, хусусият сўзидан

idioma. Odatda, biror milliy tilga xos, lekin boshqa tillarga aynan tarjima qilib boʻlmaydigan turgʻun ifoda yoki ibora. Idiomalarning umumiy maʼnosini ular tarkibidagi soʻzlarning maʼnolarini tahlil qilish orqali anglab boʻlmaydi. Idiomalar, odatda, koʻchma maʼno tashiydilar. Masalan, semizlikni qoʻy koʻtarar, hayoti qil ustida turibdi va h. k. Idiomalar badiiy adabiyotda obrazlilikni tashkil etuvchi asosiy til vositalaridan boʻlib, ular asarda kesatiq, qochiriq maʼnolarini ifodalaydilar. Badiiy asarlar tarjimasida bunday iboralar oʻrniga tarjima qilinayotgan tildagi ekvivalentlari topib qoʻyiladi. Boshqa tilda idiomaning mazmunini anglatuvchi ibora topilmasa, oʻsha ibora aynan berilib, sahifa ostida uning maʼnosi tushuntiriladi yoki mazmuni tarjima qilinadi. Tilshunoslikda bunday iboralarni tekshiruvchi soha idiomatika deb yuritiladi.

Полная статья →
Идиллия русский

гр. eidyllion — кичик образ, кичик шеърий асар сўзидан

idilliya. Antik poeziya janrlaridan biri boʻlib, bu janrda xalq hayoti tabiat manzaralari fonida aks ettiriladi. Qadimgi grek shoiri Feokrit koʻplab ajoyib idilliyalar yozdi. Uning idilliyalarida insonning kundalik hayotga boʻlgan qiziqishi, oddiy kishilarga, tabiatga muhabbat gʻoyalari tarannum etiladi. Shuning uchun ham uning idilliyalaridagi qahramonlar — shaharda yashovchi oddiy kishilar, baliqchilar, dehqonlar va asosan hayoti koʻproq tabiatning goʻzal bagʻrida oʻtadigan choʻponlardan iborat. Shu bilan birga, Feokrit idilliyalarida choʻponlar oʻta sezgir, tabiat juda goʻzal va shafqatli, hayot ijtimoiy ziddiyatlardan xoli tarzda tasvirlanadi. Feokritdan soʻng grek adabiyotida Mosx (eramizdan oldingi II asr), Bion (eramizdan oldingi II asr), Rim adabiyotida Vergiliy (eramizdan avvalgi I asr), Kalpurniy (eramizning I asri) va Nemesian (eramizning III asri)lar idilliyalarning ajoyib namunalarini yaratdilar. Yangi Yevropa adabiyotida idilliya bukolika (q.)lar bilan bir narsa sifatida talqin etildi va ularda antik idilliyalardan tabiat qoʻynida ijtimoiy ziddiyatlardan uzilgan oddiy kishilar hayotini tasvirlash mavzui qabul qilib olindi. XVII—XVIII asrlar Gʻarbiy Yevropa adabiyotida idilliya Foss ijodida taraqqiy topdi. XVIII asrning oʻrtalari va XIX asrning birinchi yarmida idilliya rus adabiyotida ham keng tarqaldi.

Полная статья →
ИДИОТИЯ русский

врожденное или приобретенное в раннем детстве слабоумие, высшая форма олигофрении, при которой умственное развитие останавливается, не достигая уровня 6-летнего ребенкалатинскийidiotia, ae, f., idiotismus, i, m.узбекскийIDIOTIYA, idiotizm — tugʻma yoki bolalik davrida orttirilgan aql pastligi; oligofreniyaning eng ogʻir formasi, aqlan rivojlanish 6 yashar bolanikichalik boʻladi

Синонимы: идиотизм

Полная статья →

Показать все · 9 →

В определениях

5

Сказки

170
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Alvasti
Устное народное творчество

Bir yigit tasodifan alvastining telpagini qoʻlga kiritadi va shu orqali koʻrinmas boʻlib qoladi. U alvasti bilan birga turli sarguzashtlarga duch keladi, jumlad

Aql bilan davlat
Устное народное творчество

Ushbu ertakda Aql va Davlat oʻrtasidagi bahs tasvirlangan boʻlib, ulardan qaysi biri hayotda muhimroq ekanligi sinovdan oʻtkaziladi. Hikoya davomida bir bolanin

Aqlli ilon
Устное народное творчество

Bu ertakda bir chol va uning uyida yashovchi ilon haqida hikoya qilinadi. Ilonning bolasi tushib qolgach, chol uni qutqaradi va ilonning aqlliligiga guvoh boʻla

Aqlli qiz (2)
Устное народное творчество

Uch oʻgʻil va bir qizi bor otaning koʻzlari ojiz boʻlib qoladi. Qiz otasining koʻzini ochish uchun dori izlab, koʻplab qiyinchiliklarni yengib oʻtadi va oxir-oq

Показать все · 170 →

Диалектные материалы

265
Chormag'iz
Buxoro viloyati · Chormag'iz

naqqoshlikda - mis idishlarga o'yilgan badiiy naqsh elementining bir turi

DUBARGI SHIKUFT
Samarqand viloyati · dubargi shikuft

mis idishlarga solingan badiiy naqsh elementlaridan biri

DUBARGI SHIKUFT
Buxoro viloyati · dubargi shikuft

mis idishlarga solingan badiiy naqsh elementlaridan biri

DUGURDA, dögörda
Namangan viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Andijon viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

DUGURDA, dögörda
Fargʻona viloyati · dugurda

miskarlikda — o'zi temir, yuziga (ustiga) po'lat o'rnatilgan, mixlosga o'xshash asbob. Bunda qumg'on, optova va choydish kabi mis idishlarga ziy ochiladi va qop

Показать все · 265 →

Внешние ресурсы

1
Корпус узбекского языка
Корпусы и научные ресурсы

Электронный корпус узбекского языка: поиск по словоформам, леммам и сочетаниям, конкорданс, морфологический анализ; параллельный и учебный корпусы.