Проект Hayot Foundation
Ру

Поиск

По запросу «ES» — результатов: 1272: с: Русский

Фильтр

Словарные статьи

56
Эстетика русский

(гр. aistesis — ҳис, туйғу сўзидан)

Jamiyat va tabiatdagi goʻzallik va uning inson hayotidagi roli haqidagi fan. Estetika borliqdagi goʻzallikning qonuniyatlarini oʻrganadi. Estetika haqidagi qarashlar qariyb ikki ming yil ilgari yuzaga kelgan boʻlib, bu haqdagi dastlabki ilmiy fikrlar Sokrat (eramizdan avvalgi V asr) va Platon (eramizdan oldingi V—IV asrlar) lar tomonidan bayon qilingan edi. Estetikaning nazariy jihatdan mustaqil fan ekanligini isbotlashga urinish Aristotel (eramizdan oldingi IV asr) tomonidan boshlangan boʻlsa-da, biroq XVIII asrga qadar bu fan maxsus atama bilan yuritilmay keldi. Uni goh did haqidagi, goh poetika, goh goʻzallik haqidagi fan kabi atamalar bilan yuritib keldilar. Nihoyat, 1735 yilda nemis olimi Baumgarten goʻzallikni bilish hissiy bilishdan iborat ekanligini aniqlab, estetika terminini birinchi marta qoʻlladi. XVIII asr oxiridagi nemis klassik estetikasi (I. Kant, Gerder, Lessing) estetikani falsafa tarkibidagi mustaqil fan ekanligini toʻla asoslab berdi. XIX asrda Gegel va Chernishevskiylar estetika boʻyicha qimmatli tadqiqotlar qildilar. Ular estetikaning ham boshqa fanlar singari, oʻziga xos qonuniyatlari mavjudligini asoslab berdilar. Bu qarashlar esa marksizm-leninizm klassiklari tomonidan toʻldirildi. Hozir ham fanda estetika haqida turlicha qarashlar mavjud. «Voprosi filosofii» jurnalining 1956 yilda oʻtkazgan munozarasida estetika haqida ikki xil nuqtayi nazar mavjudligi aniqlandi. Birinchi qarash estetikani voqelikning qonuniyatlari va maʼlum sifatlarini oʻzida mujassamlashtiruvchi sanʼat haqidagi fan deb daʼvo qilsa, ikkinchisi estetika umuman sanʼat haqidagi emas, balki sanʼatdagi goʻzallikni inkor etmagan, estetika

Полная статья →

Показать все · 56 →

В определениях

48

Показать все · 48 →

Сказки

367
Abduaziz
Устное народное творчество

Abduaziz boy otasidan qolgan mol-mulkni sovurib, qirqta joʻrasidan yordam soʻraydi, ammo ular yordam bermaydi. Keyinchalik u karvon bilan safarga chiqib, quduqd

Ahmoq joʻralar
Устное народное творчество

Bu ertakda Yuz Muhammad ismli kalning topqirligi va ayyorligi orqali ahmoq joʻralarini aldab, ulardan qutulishi hikoya qilinadi. Uning har bir hiylasi kutilmaga

Ahmoq podsho
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻgʻrilik qilgan bir kishining aybi bilan boshlangan voqealar zanjiri ahmoq podshohning bemaʼni hukmlari tufayli kulgili tus oladi. Adolatni oʻrnatis

Ajdar qush
Устное народное творчество

Yetim qiz gʻorda yashar ekan, uni ajdar qush asrab, oʻziga makon qilib oladi. Bir botir yigit ajdar qushni oʻldirib, qizni qutqaradi va u bilan baxtli hayot kec

Aka-uka
Устное народное творчество

Ushbu ertakda aka-ukaning sarguzashtlari orqali insonlarning taqdiri va amallarining oqibatlari haqida hikoya qilinadi. Aka oʻzining gʻalati duolari va harakatl

Aldoqchi mushuk
Устное народное творчество

Bu ertakda oʻrmondagi hayvonlarni doimiy aldab yuradigan bir dono mushuk haqida hikoya qilinadi. Mushuk oʻzining ayyorligi bilan turli vaziyatlardan chiqib keta

Показать все · 367 →

Диалектные материалы

798
Allabeshik
Qashqadaryo viloyati · Belanchak

Belanchak.

Bashtu:
Fargʻona viloyati · boshliq

boshli, esli, aqlli

Chor
Toshkent shahri · Chor

pichoqchilikda — taqani teshganda chiqqan temir uvoqlari

Chorsi egov
Fargʻona viloyati · Chorsi egov

yuzi yapaloq, ammo to'rtqirrali, tishlari bir-birini kesishgan (katak) egov

Показать все · 798 →

Внешние ресурсы

2

Страницы

1
Loyiha haqida

til.uz — oʻzbek tiliga bagʻishlangan milliy raqamli portal.