Поиск

русскийэвфемизмузбекскийevfemizm

Tab-u (q.) ga qarama-qarshi tushuncha boʻlib, biror sababga koʻra, qoʻllanilishi taqiqlangan yoki qoʻllanilishi noqulay boʻlgan soʻz, ibora oʻrniga boshqa soʻz yoki ibora qoʻllash. Masalan, qadimgi insonlar tushunchasiga koʻra, alvasti, ajina kabi mifologik tasavvurlar, chayon, boʻri kabi hayvon yoki hasharotlarning nomini aytish taqiqlangan: goʻyo nomi aytilgan narsalar kishiga zarar yetkazar emish. Shuning uchun ularni boshqacha nomlar bilan atashgan. Masalan: alvasti oʻrniga sariq qiz, boʻri oʻrniga qora quloq, chayon oʻrniga oti yoʻq va h.k. Ayrim hollarda evfemizm diniy qonun-qoidalar asosida ham yuzaga keladi. Islom dini talablariga koʻra, ayol uchun erining ismini aytish gunoh sanalgan. U katta farzandining ismi yoki otasi, adasi, dadasi, hoy kabi soʻzlar bilan murojaat qilgan. Evfemizmlar koʻpincha qoʻllanishi uyatli yoki qoʻpol boʻlgan soʻzlar oʻrniga boshqa soʻz yoki iboralar qoʻllash orqali ham yuzaga keladi. Masalan: «tugʻdi» oʻrniga «koʻz yori», «oʻldi» oʻrniga «olamdan oʻtdi», «koʻz yumdi» va h.k. Evfemizm xalqlardagi urf-odat, madaniy saviyaning darajasi, estetik did va etik normalarning rivojlanishi bilan bogʻliqdir. Badiiy asarlarning hayotiyligini, milliy koloritini kuchaytirish maqsadida adib va shoirlar evfemizmlardan unumli foydalanadilar., evfemizm

Soʻzlovchiga yoqmaydigan soʻz yoki iboralarning boshqa soʻzlar bilan almashtirilishi., Evfemizm

Nutqda kuchli ohangdorlik tugʻdiruvchi turli xil fonetik usullar, holatlar. Evfoniya nutqning har qanday turi uchun maʼlum darajada xos hodisadir. Badiiy adabiyotda ham uning ahamiyati katta. Evfoniya tufayli sheʼriy ritm izchillashadi, poetik fikr jarangdor ifodalanadi va uning emotsional taʼsiri kuchayadi. Shuning uchun badiiy adabiyotda evfoniya tugʻdiruvchi usul va vositalar turli-tumandir. Masalan: qofiya, alliteratsiya, tovush takrorlari, assonans va h.k. Ayrim paytda nutqda yoqimsiz, jarangsiz tovushlarning koʻp qoʻllanilishi evfoniyaga qarama-qarshi holatni keltirib chiqaradi va bu holat kakofoniya deb ataladi., evfoniya, ohangdoshlik, ohangdorlik