Қидирув

поезия, шеърият. 1. Илмий асарлардагидан фарқли ҳолда мазкур термин бадиий адабиёт маъносида ҳам қўлланилади. Улуғ рус танқидчилари Белинский, Чернишевский, Добролюбовларнинг асарларида поезия баъзан шу маънода ишлатилган. Поезия терминининг рус революцион-демократларининг асарларида бундай кенг маънода қўлланилиши бадиий адабиётнинг

ХВИИИ аср охири ва ХИХ аср бошларидаги франсуз ва рус поезиясига тааллуқли тушунча: юксак классицизм жанридаги асарлар — эпик поемалар, трагедиялар, одалардан фарқли ўлароқ, шахсий орзу-ҳавас ва интилишларни ифодалайдиган асарлар., «енгил поезия»

— илмий поезия. Лирик турга мансуб поезия хилларидан бири бўлиб, бундай шеърлардаги поетик фикр кўпроқ илмий қарашлар, уларнинг руҳи, илмий-техника тараққиёти ютуқларига асосланади. Илмий поезиянинг юзага келишида

Инсоннинг озод ва эркин яшашини, ватаннинг улуғворлиги ва дахлсизлигини тараннум этувчи лирик шеърлар. А. Н. Радишчев, А. С. Пушкин, М. Ю. Лермонтов, Н. А. Некрасов ҳамда рус совет шоирлари гражданлик поезиясининг ажойиб намуналарини яратдилар. Бундай поезия ҳар бир халқ адабиётидан муҳим ўрин олган. Кўп асрлик ўзбек адабиётида гражданлик поезиясининг нодир намуналарини учратамиз. Навоий, Бобир, Муқимий, Фурқат ғазалларида, ўзбек совет адабиётининг Ҳамза, Ойбек, Ҳамид Олимжон, Ғафур Ғулом, Мақсуд Шайхзода, Уйғун, Ҳамид Ғулом, Туроб Тўла, Мирмуҳсин, Эркин Воҳидов, Абдулла Орипов каби намояндалари ижодида гражданлик поезияси салмоқли ўрин эгаллайди., гражданлик поезияси

Толеим шулким, ватанда бир гулистон танладим, Бахтни топган эл билан жондош бўлиб отдим одим; Ёʻлдан озганларга ҳеч бир бўлмадим мен қайғудош, Шул сабабданким, менинг бағримда жой олмиш қуёш, Шул сабабданким, ватанда бўлмадим илҳоми хор, Шул сабабдан менга ётдир бахт талоқ этган диёр. — Ҳамид Олимжон

Йил фасллари билан боғлиқ бўлган урф-одатларни тасвирловчи халқ оғзаки ижоди асарлари. Қадимги замон кишиларининг йил фасллари ҳақидаги тушунчаларини ифодаловчи халқ қўшиқлари мавсумий поезиянинг асосини ташкил этади. Турли халқларда йил фаслларига бағишлаб қўшиқлар куйланади. Масалан, Маҳмуд Кошғарийнинг «Девон-у луғотит-турк» китобида келтирилишича, туркий халқларнинг қадимги мавсумий қўшиқларида баҳор, ёз фасллари қиш фаслига қарама-қарши қўйилган. Кишиларнинг яшаш тарзига баҳор ва қиш фаслларининг таъсири ва бу таъсирни ғайри табиий кучлар билан боғлаш қадимги мавсумий шеърият асосидаги конфликтни ташкил этади. Ҳозир ҳам халқимиз ўртасида мавсумий поезиянинг айримлари сақланиб қолган. Масалан, «Бойчечак», «Лай-, мавсумий поезия, календар поезия

буколик поезия. Рим адабиётида ва янги даврдаги Европа адабиётида янада ривожланган Александрия поезиясининг кичик жанрларидан бири (қ. Буколика).