Қидирув

асбоб, қурол

— инструментовка. Шеърда товушлари бир-бирига оҳангдош бўлган сўзларни танлаб олиш (қ. Фоника).

ўзбекчаАсбобсозқорақалпоқчаӘсбап сазлаўшыинглизчаTool maker

дурадгорнинг асбоби

Керн қабул қилувчи ускуна — бурғилаш жараёнида керн қабул қилиб, уни тоғ жинси массивидан узадиган ва сақлайдиган, қудуқ губидан ер юзасига тадқиқот учун олиб чиқадиган ускуна (2149-76 ГОСТ бўйича керн қабул қилувчи мослама). Керн олиш ва уни ўрганиш, айниқса, нефт ва газни разведка қилиш мақсадида бурғилаш самараси бурғилашда керн қабул қилувчи мосламанинг конструксияси ва сифатига боғлиқ. Ишлаш принсипи ва конструктив хусусиятларига қараб керн қабул қилувчи ускуналар қуйидаги турларга бўлинади: Р1 — олиб қўйиладиган керн қабул қилувчи мослама, роторли бурғилашда ишлатилади; Р2 — олиб қўйилмайдиган керн қабул қилувчи мослама, роторли бурғилашда ишлатилади; Т1 — олиб қўйиладиган керн қабул қилувчи мослама, турбинали бурғилашда ишлатилади; Т2 — олиб қўйилмайдиган керн қабул қилувчи мослама, турбинали бурғилашда ишлатилади. Керн қабул қилувчи ускуналар уч турда ишлаб чиқарилади: 1 — зич тоғ жинслардан керн олиш учун; 2 — дарзланган, зичланган ёки зичлиги ва қаттиқлиги бўйича алмашиниб турадиган жинслардан керн олиш учун; 3 — емириладиган ва ювувчи суюқлик билан ювиладиган сочилувчан жинслардан керн олиш учун. Биринчи турига ювувчи суюқлик оқимидан изоляцияланган ва снаряд корпуси билан бирга айланадиган керн қабул қилгич мансуб. Бунга «Недра» колонкали снаряди мисол бўлолади. Снаряд ВНИИБТ да ишлаб чиқарилган. 5 метрли, икки-уч ёки кўпроқ сексиялардан иборат. Керн қабул қилувчи мосламанинг иккинчи тури айланмайдиган керн қабул қилгич билан тайёрланади. Ишончли кернузгич ва кернушлагич орқали бир ёки бир неча подшипник-

хорижий фирмаларда керн қабул қиладиган ускуналар жинсни емирувчи ускуналар билан бирга тайёрланади. Ускуналарнинг турли хиллари АҚШ, Бельгия, Швеция, Руминия ва Франция фирмаларида ишлаб чиқарилади. Америкада «Кристенсен», «АСС», «Эй-УАН БИТ Энд ТУЛ», «Рид Тул Компании», «Ракер Хайкэлог», «Уэлкер-Ние Меньюфекчрин Компани, Инкорпорейтед» фирмаларида тайёрланади. «Кристенсен» фирмаси керн қабул қилувчи ускуналарнинг (олмосли бурғи бошчалари билан) кўп хилларини ишлаб чиқаради. Булардан учинчи тури Р2 энг аҳамиятлиси ҳисобланади. Колонкали снаряди юмшоқ, эластик резина шланги билан жиҳозланган керн қабул қилгич билан чиқарилади. Снаряднинг диаметри (қобиғининг ташқи юзаси бўйича) 174,6 мм, ташқи диаметри 190,5—244,5 мм, олмосли бурғи бошчали. Узунлиги 11,6 м, керннинг максимал узунлиги 6,1 м, диаметри 76,2 мм. Шунингдек, «Кристенсен» фирмаси керн қабул қиладиган мосламанинг Р2 иккинчи турини (айланмайдиган ички қувур билан) чиқаради. Буларга олти ўлчамда чиқариладиган (104,8/54 дан 203,2/133,4 мм) 250Р серияли снарядлар мансуб. Снарядлар кернни мослайдиган асбоб билан жиҳозланган. Денгизда бурғилаш учун «Кристенсен» фирмаси махсус снарядлар тайёрлайди. Снаряднинг узунлиги 18,3 м, корпусининг ташқи диаметри 114,3 ва 158,8 мм. Олинадиган керннинг диаметри тегишлича 54,0 ва 76,2 мм. Стабилизатор билан жиҳозланган керн қабул қилувчи ускуналар «АСС» фирмасидан чиқади. 250Р снарядидан ички қувурлар бирикмасининг жойлашиш тармоғи, стабилизатори ва бўшаган переводникнинг алмаштирилиши мумкинлиги билан фарқланади. «Эй-Уан Бит энд Тул» фирмасидан керн қабул қилувчи ускунанинг намуна олинадиган Р1 тури тайёрланади. SK ва КК. SКнинг тузилиши стандарт, узунлиги 4,6 м, ташқи диаметри 125,4 мм. Шарошкали бурғи бошчалари билан бирга ишланган, диаметри 139,4дан 244,5 мм гача бўлган. Керн қабул қилувчи ускуналар яна Руминиянинг «Индустриалэкспорт», Швециянинг «Крелиус» ва «Атлас Копко» фирмаларида турли тур ва модификациялари ишлаб чиқарилади. Хорижий керн қабул қилувчи ускуналар