Hayot Foundation лойиҳаси
Лойиҳа ҳақида
Ўз
Ўз

Қидирув

«томиб» бўйича 135 та натижа: Луғатлар

Филтр
Бўлим
Луғатлар Эртаклар
Луғат тури
Изоҳли Таржима Терминологик Фразеологик
Тилдан
Ўзбекча Русча Инглизча Франсузча Туркча
Тилга
Ўзбекча Русча Инглизча Қорақалпоқча Немисча Франсузча Арабча Туркча

Луғат мақолалари

107 та
томмоқ
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

фл. Томчилаб оқмоқ; чакка-чакка оқиб турмоқ, тушмоқ, томчиламоқ.

Хатга сиёҳ томди. Шимга ёғ томди. Томчи томиб бўлгунча, дарё оқиб ўтади. — Мақол

Тома-тома кўл бўлур, ҳеч томмаса, чўл бўлур. — Мақол

Совуқ томчилар унинг юзига, бўйнига томиб ғашини келтирди. — Ойбек, Қуёш қораймас

Кўз ёшлари эгарнинг қошига ва отнинг ёлига тома бошлайдир. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Унинг кўзларидан оппоқ соқолига қатра-қатра ёш томар эди. — А. Қаҳҳор, Асрор бобо

  • Кўзларидан қон томади Ўта ғазабли ҳолатни қайд этади. Азим тажанг бир қадам олдинга ташлади. Кўзларидан қон томарди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
  • Оғзидан (ёки лабидан, тилидан) бол (ёки асал) томади Ниҳоятда ширин сўз, хушмуомала. Каттадан-кичикка оғзидан бол томиб муомала қиладиган хола негадир мен билан тил учида сўрашиб қўя қолди. — Т. Алимов, ДашшўЛабларингиздан бол томади, ёниб турган оловсиз. — К. Яшин, Ҳамза
  • Юзидан қон томади [Қишлоғимиз] Одамлари шунақанги хушбичимки, бир қарашдаёқ суқингиз киради. Юзларидан қон томади. — Э. Раимов, Ажаб қишлоқ
  • Қамчисидан қон томади Ўта золим, қаҳри қаттиқ. Қиз аввал қўрқди, отаси унинг Сидиқжон билан сўзлашиб турганини эмас, боғга тушганини билса ҳам, терисига сомон тиқади: бу хусусда отасининг қамчисидан қон томар эди. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
Тўлиқ мақола →
том
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

ТОМ ' бинонинг устини бекитиб турувчи қисми'. Мингбоши т о м д а г и карнайчиларга "бас" ишо— расини ҳилди (Мирзакалон Исмоилий). Бу от қадимги туркий тилда там тарзида талаффуз қилинган (ДС, 529); ўзбек тилида а унлиси â унлисига алмашган: там > тâм. Бу сўз асли 'девор' маъносини англатган (Девон, И, 299; ИИ, 206; ИИИ, 172). Маҳмуд Кошғарий бу сўзни уй сўзи билан ҳам таржима қилган (Девон, ИИИ, 151). Тâм сўзини ' уй' маъносида ишлатиш ўзбек тили шеваларида ҳозир ҳам мавжуд. Дсда қайд этилишича, қадимги туркий тилда 'бинонинг устини бекитиб турувчи қисми' маъноси тағам сўзи билан англатилган (526- бет); кейин — чалик бу сўз таркибидаги ға товушлари талаффуз қилинмай қўйган бўлса керак: тағам > там > тâм

1. Уйнинг, бинонинг устини бекитиб турувчи тепа қисми

Пой том. Тунука том. Икки нишабли баланд том. яш Асфалт ёʻллар, тунука ва шифер томлардан қайноқ ҳовур кўтаршшди — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Кета-кетгунча яккам-дуккам лойсувоқ томлар, деворлари тўкилай деб турган пастак уйларни кўравериб, дилингиз хира тортади — К. Яшин, Ҳамза

2. Баъзи қурилмаларнинг қор-ёмғир, қуёш ва шу кабилардан ҳимоя қилувчи тепа қисми

Тўланбой Икромжоннинг аҳволини кўриб турганидан, у ҳам индамади-да, кетдик, деб кабина томини муштлади — С. Аҳмад, Уфқ

Ҳккожв бошлиқ қори тиззага урадиган кизил вагон томига чикиб, атрофни кузата бошладилар — Н. Сафаров, Жасоратнинг давоми

3. шв. Уй, ҳовли-жой

Эшакка мугуз бица, эгасини сузади, Туяга қанот бица, томингни бузади — Мақол

яя Шунда бориб, бир томни очди — бари тиллага тўла, бир томни очди — кумушга тўла — "Равшан"

"..Дашти қипчоқлар бойиса, хотин олади, туркийлар бой бўлса, том солади" [ўйларди Масума бека] — Мирмуҳсин, Меъмор

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 107 →

Таърифлар ичида

28 та
чакилламоқ

чакилла Чак-чак томмоқ, томиб турмоқ. Токнинг қайчи тегган танасидан чакиллаб шарбат томди. Саодат

сархил

сархил Энг яхшиларидан терилган, сара. Сархил мевалар. Узумнинг сархили. Гадойбой сархил олма, нок, узумларни вагонларга жойлаб, Россиянинг узоқ-узоқ шаҳарларига жўн

нуқс

нуқс Нуқсон, камчилик. [Махдум:] камина ва ожизамизда бир қанча гуноҳлар, нуқслар, узрлар бор, тақ-сирлар! А. Қодирий, Меҳробдан чаён . Домла ҳикоядаги суратларни ко

рафиқа

рафиқа 1 Дугона, ўртоқ, дўст. Умр ёʻлдоши, хотин, ёр. Фарзандим, отам, рафиқам — мендин сўнг ёнар чироғим— ана шу дўстларим. С. Сиёев, Ёруғлик Ишдан ҳориб

таърифламоқ

таърифла Таърифини бермоқ, таъриф қилмоқ; мақтамоқ. Тошкентни, доктор, докторхонани таърифлаб адо қилолмайди. Шуҳрат, Жаннат қидирганлар Кетмон уста таърифлаганча бор

эшилмоқ

эшил Эшмоқ И 1 феълининг ўзлик ва мажҳул нисбати. От белига торта берди сайислар Ипакдан эшилган майин айилди. Ойсулув кўчма Кокил каби таралмоқ, ипакдай майин осил

Ҳаммасини кўриш · 28 →