bald, im Nu
Қидирув
«тезда» бўйича 220 та натижа: Луғатлар
Филтр
Луғат тури
Тилдан
Луғат мақолалари
80 та
Изоҳли луғат
· яна 8 та луғатда
сфт. 1. Орадан кўп вақт ўтмасдан, оз (қисқа) вақт ичида; дарров, тезда.
Мажлис тез тугади. Бола ўқиш-ёзишни тез ўрганди. Воқеалар тез ривожланмоқда. Шошмасанг, тез етарсан, шошгандан ўзиб кетарсан. — Мақол
Борди-ю, кўклам серёмғир келгудек бўлса, ер тез етилмайди, экин кечикиб кетади. — Н. Сафаров, Хадича Аҳророва
Ҳаво айнияпти, укажон. Бунақа ҳавода чўққига чиқиш хавфли, Тоғда қоронғи тез тушади. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
2. Дарҳол, шу топда, шу он, зудлик билан.
Нақ пешин вақтида Ёрмат чой-нон олиб келди, уларни ерга қўймасдан, Ёʻлчини койиди: — Тез чиқинг-е куннинг иссиғини сезасизми?! — Ойбек, Танланган асарлар
Қудрат тез жавоб айтолмади. Синглисини, шу билан бирга ўзини ҳам юпатиш учун баҳона ахтарди. — Ҳ. Назир, Сўнмас чақмоқлар
Бой тез фаҳмлади-да: — Шундайми, жиян, — деб кулди. — Ойбек, Танланган асарлар
3. Меъёрдагига нисбатан олдинроқ, илгарироқ.
Бола отасининг сўзларидаги маънони дуруст тушунмагани учун бунчалик тез ва осон хўп деди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар
Сидиқжоннинг онаси Хадича хола умрини хорлик-зорлик тортиб ўтказган ҳамма кишилардай тез қариган — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
4. Катта суръат билан, шахдам, жадал.
Тез ишламоқ. Тез юрмоқ. Тез ўқимоқ.
Сой унча катта бўлмаса ҳам, ниҳоятда тез оқар, қулқ-қулқ этган товушлар сув остида катта-катта тошлар юмалаётганини билдириб турар эди. — А. Қаҳҳор, Олтин юлдуз
Йиллар шу қадар тез ўтардики, ҳа-ҳув дегунча у олтмишдан ошиб, пайғамбар ёшига яқинлашмоқда — Мирмуҳсин, Меъмор
У Дилбарга етиб олиш учунми ёки қаттиқ ҳаяжонга тушганиданми —
тез қадам ташлай бошлади. — Гулдаста
5. сфт. Дарров аччиғланиб, қизишиб кетадиган, сержаҳл, жиззаки.
Жуда тезсиз-да, Аҳмаджон, бердисини эшитмай бўғасиз-а! — С. Кароматов, Ҳижрон
Э мен бу ишга аралашмас эдим, бу йигитнинг ўзи тезроқ. — Н. Сафаров, Уйғониш
6. с. т. Жуда тез ишлайдиган, тезкор.
Жуда тез уста.
- Тез кунда (ёки кун ичида) Азалда тақдиримиз қора битилган эканми, тез кунда бошимизга оғир кунлар тушди. — Ойбек, Танланган асарларСорахон тез фурсат ичида унинг кўнглидан Мунисхон ишқини ювиб чиқарди. — А. Қаҳҳор. Сароб
- Тез айтиш Ўзбек халқ оғзаки ижодининг янглишиб кетиш мумкин бўлган қофиядош, ўхшаш сўзларнинг жумлаларини адашмай, тез талаффуз қилишдан иборат бир тури.
- Тез бўл Вақт ўтмасдан, дарров ҳаракат қил, имиллама. Юринг, тез бўлинг. Ҳамро опам бетоб бўлиб қолди. — Туйғун, Зулфизар
- Жаҳли (ёки аччиғи, феъли) тез Дарров аччиғланиб, қизишиб кетадиган, сержаҳл, жиззаки. Шомми калнинг жаҳли жуда тез бўлиб, юрагида кек сақловчи киши эди. — Ж. Шарипов, ХоразмДомланинг аччиқлари тез, асабий мижоз эканликларини айтиб ўтган эдим. — М. Муҳаммаджонов, Турмуш уринишлариХотининг, бунақа феъли тез экан, [болани] олиб кетмагани ҳам дуруст. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари
- Тили тез Тезда қизишиб, бидиллаб кетадиган, гап бермайдиган. Оҳ, ўғлим, ёшсан, тилинг тез, ўнг-терсига қарамай гапираверасан. — Шуҳрат, Жаннат қидирганлар
- Зеҳни тез Зеҳни, ақли ўткир, тез фаҳмлаб оладиган, фаросатли.
- Тез ёрдам Оғир беморларга шошилинч ёрдам кўрсатиш хизмати. Тез ёрдам машинаси. Тез ёрдам чақирмоқ.Ҳамма шаҳар ва туманларда тез ёрдам стансиялари ишлаб турибди. — Газетадан
рвш. Орадан кўп вақт ўтмасдан, қисқа муддат ичида, оз фурсатда; дарров.
Қишнинг биринчи ярми қуруқ келди. Икки мартагина қор ёғиб, тезда эриб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи
Кеча клубга борган хотиннинг Адолатга кўзи тушиши билан, ранги ўзгариб кетди. Лекин тезда ўзини ўнглаб олди. — С. Зуннунова, Гулхан
Бектемир тездан ўзини пастликка ташлади, югура-югура, ўр-монга кирди. — Ойбек, Қуёш қораймас
tezde(n), dárriw
Изоҳли луғат
· яна 3 та луғатда
от 1. Ҳайвон ёки қуш ахлати; гўнг.
Мол тезаги.
Йигитлар қўйларнинг сийдик ва тезакларига булғаниб ётган тутқунларнинг қўл-оёқларини ечиб, қўрадан ҳайдаб чиқармоқчи бўлдилар. — С. Айний, Қуллар
— Оқ қушларнинг тезаги оппоқ бўлар экан, — деди Шум бола. — Ғ. Ғулом, Шум бола
2. Қуриган ёки ёқиш учун махсус қури-тилган гўнг (асосан, мол гўнги).
Ҳайдар ўчоқ ичига кўмилган ўтни очиб, устига бир дона тезак қўйиб, пуфлаб, бир оз яшнатди. — С. Айний, Қуллар
Ўчоқда тезак милтиллаб ёнар, қора човгум биқир-биқир қайнарди. — С. Анорбоев, Оқсой
- Тенг тенги билан, тезак қопи билан Ҳар ким мавқейи, обрўйи жиҳатидан ўзига тенг, мос, мувофиқ киши билан бўлиши лозим, деган маънодаги мақол. Тенг тенги билан, тезак қопи билан! Бозоров — бир қоп тезак! Адолатнинг тенги — Нормат. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
1. ТАЗОД, ЗИДДИЯТKarşıtlık, karşıt olma.
2. Anlatımda birbirine karşıt iki sözü yan yana kullanma.
Таърифлар ичида
140 татезда бойиб кетмоқ.
тезда сотилиб кетмоқ.
тезда, шошилиб кийинмоқ.
тезда ко'з югуртириб чиқмоқ.
амер. қутилмоқ, тезда қутилмоқ.
тезда чиқариб олмоқ, илиб олмоқ.