Qidiruv

shv. Sayhon, keng, cheksiz

Kiyikning yuragi qula choʻlmidi? — "Goʻroʻgʻli"

ot 1. tar. Ekspluatatorlik jamiyatining ilk davrlarida xususiy mulk, mol qatori olib-sotilgan, butunlay xoʻjayinga qaram boʻlgan, hech qanday haq-huquq va mol-u mulkka ega boʻlmagan xizmatkor.

— Oyjamol, mana bu yer qul bozori boʻlgan, — Sherniyoz sandiqsozlik doʻkoni qarshisidagi maydonchani koʻrsatdi. — J. Sharipov, Xorazm

Xafa boʻlmang, biz haq olmasdan ham ishlaymiz. Axir biz qulmiz-ku, haq talab qilishga haddimiz bormi?! — Mirmuhsin, Meʼmor

2. Umuman, sinfiy jamiyatda ekspluatatsiya hamda siyosiy-iqtisodiy qaramlik asoratida har qanday huquqdan mahrum boʻlgan, eziluvchi kishi.

Qizlar bunda choʻri, tul edi, Yigitlar xoʻr, gado, qul edi. — E. Rahim

3. koʻchma salb. Kimsaga koʻr-koʻrona xizmat qiluvchi, boʻysunuvchi; itoatgoʻy, malay, xizmatkor.

— Mashi, — dedi Fazliddin, — lekin shunday yaxshi qulni ular bizga berishmas, deyman. — Oybek, Tanlangan asarlar

— Bizning Qamishkapada koʻpchilik ayollar hali ham toʻrt devor ichida erlariga qul boʻlib kelmoqdalar, — dedi Gulsum. — P. Tursun, Oʻqituvchi

4. koʻchma Biror kimsaga, narsaga qattiq berilgan, dardi, xayoli oʻshanda boʻlgan kishi, uning fidoyisi.

Yaxshi gapning quliman. Oʻz qarashlarining quli.

Sen ham ot quliga oʻxshaysan. — Oybek, Tanlangan asarlar

oramizda Mirhaydar degan kecha-kunduz faqat ovqatni oʻylaydigan, qornining quli boʻlib qolgan bir yigit bor edi. — O. Yoqubov, Izlayman

Manguga qolay, deya shuhrat quli Iskandar Yuksak toqqa oʻzining suratini solibdi. — A. Oripov, Yurtim shamoli

5. Banda.

Xudo xabar olsin jami qulidan — Hasanxon

Yo xudo, bu gunohkor oʻgʻlimga oʻzing tavfiq ber va men qulingni kechir. — Oybek, Nur qidirib

fl. 1. Zarb bilan yiqilmoq; agʻdarilmoq.

Zilzilada koʻpgina eski uylar, devorlar quladi. Chirigan daraxt qulab tushdi.

Mana shu togʻ choʻqqisida bir choʻpon, oyogʻi tagidagi tosh koʻchib, pastga qulab ketadi. — S. Ahmad, Jimjitlik

Togʻning kun-botar tomoniga urush yillari samolyot qulagan. — A. Nurmurodov, Urush bevalari

2. koʻchma Yoʻq, mahv boʻlmoq, yoʻq, mahv etilmoq, agʻdarilmoq; tushmoq.

Qulamasin Chambil yurti. — Gulnorpari

Ustunlari tezlik bilan yakson qilingan boʻlsa ham, eski jamiyat osonlikcha qulamadi. — OʻTA

Podshoh taxti qulaydigan kunlar kelar. — Boychechak

3. koʻchma s.t. Olamdan oʻtmoq; oʻlmoq.

Chol qulamay turibdi. Qulagan kun ularning yoqasini boʻgʻaman, merosimni daʼvo qilaman! — Oybek, Tanlangan asarlar

Ikki oʻgʻlim: biri oʻn sakkizda, boshqasi yigirmada — nemis oʻqidan quladi. — S. Karomatov, Oltin qum

qulochruschaмера длины в размерах рукinglizchadiametr of one's arms around smth.

Qulač yer alïndï yatur ïnčïqïn U o‘ziga yerdan bir quloch olib, qayg‘uda yotibdi - Он получил себя [лишь] сажень земли и лежит в горести -He received himself [only] the ground and lies in grief

qulonкулан, дикий азиатский осел.

Kör arslan keräk kez qulan tutyuqa Qulon tutish uchun arslondek epchil bo‘lish kerak - Смотри, нужно [быть] львом для того, чтобы поймать быстрого кулана -Look, you need [to be] a lion in order to catch a quick kulan

quloqruschaухоinglizchaear.

Bayat berdi qulqa eki köz qulaq Alloh quliga ikki ko‘z va quloq berdi - Бог дал человеку два глаза и уха-God gave man two eyes and ears