Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«қирқта» бўйича 38 та натижа: Луғатлар

Филтр
Тилдан

Луғат мақолалари

25 та
қирқ
Изоҳли луғат · яна 6 та луғатда

ҚИРҚ 'ўттиз билан эллик оралиғидаги ўнлик миқдор'. Қ и р ҳ и г а чидаган ҳ и р ҳ бирига ҳам чида (Мақол). Қадимги туркий тилда қам шундай маънони англатган бу сўз асли қïрïқ тарзида талаффуз қилинган (ДС, 446), кейинроқ қïрқ шакли юзага келган (Девон, И, 333); ўзбек тилида ï унлисининг қаттиқлик белгиси ёʻқолган: қïрïқ > қïрқ > қирқ. Бу сўз охиридаги — (ï)қ қисми феълдан от ясовчи қўшимча бўлса керак, лекин манбаларда бу ердаги маънони англатувчи қïр— феъли ўз аксини топмаган

1. 40 рақами ва шу ракам билан ифодаланадиган сон, миқдор. Қирқ кокил - майда ўрилган соч

Қирқ киши

Қирқ метр газмол

Қирқ сўм пул

Қирқ тонна юк

Қирқдан учни айирмоқ

Бир кун туз ичган жойга қирқ кун салом (бер) — Мақол

Қирққа чидаган, қирқ бирга ҳам чида — Мақол

Ўттизида эр атанган қирқида шер атанар — Мақол

Бир оз сабр қилсанг, қирқ кокил қилиб қўярдимки, орқангда толбаргакдай ҳилпирарди — Ойбек, Олтин водийдан шабадалар

2. Киши вафотидан сўнг ўттиз еттинчи ёки ўттиз тўкқизинчи куни ўтказиладиган маросим

Ёʻлдош мотамсаро. Онасининг жанозаси, йигирмаси, қирқи, хатми қуръон деб анча чиқимдор бўлганга ўхшайди — Суннатилла Анорбоев, Меҳр, 1964

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 25 →

Таърифлар ичида

13 та
ўтов

ўтов Марказий ва Ўрта Осиё, шунингдек, Жанубий Сибир кўчманчиларида: енгил материал, кигиз кабилардан конуссимон шаклда ясалган кўчма уй, турар жой. Иккинчи

ҳала-ҳула

ҳала-ҳула шв. Унча-мунча. Аёл кишининг жони қирқта бўлади, ҳала-ҳулага ўлмайди. И. Шомуродов, Мағлубият

серзавқ

серзавқ Кишига катта завқ бағишлайдиган; ғоят завқли. Серзавқ мусиқа. Ишчи хонадонида ноёб танбурнинг серзавқ машқи анчагача жаранглаб турди. Мирмуҳсин, Созанд

жамалак

жамалак Қиз болаларнинг ҳали унча ўсмаган, ёйилиб кетмаслиги учун, пахта пилик қўшиб ўрилган сочлари. У [Раъно] қулоқлари устидаги жамалак сочларини ликиллатиб,

тенгқур

тенгқур Ёш жиҳатдан тенг ёки унча фарқ қилмайдиган кишилар; бирга ўсиб катта бўлган ўртоқлар; тенгдош, тенг-туш. Тенгқурларим — беш йил бир аудиторияда ўқига

Ҳаммасини кўриш · 13 →