Qidiruv

fl. 1. Xususiyat, xislat, tuzilish va boshqalar belgisi bilan bir xillikka (oʻxshashlikka) ega boʻlmoq; oʻxshash boʻlmoq.

Bola otasiga oʻxshaydi. Bu suyuqlik moyga oʻxshaydi. Ular bir-biriga oʻxshamaydi. Mol egasiga oʻxshamasa, harom oʻladi. — Maqol

Chirchiq boʻyi qishloqlaridagi uylar bir-biriga oʻxshaydi. — H. Gʻulom, Mashʼal

domla sochlarini boʻyatibdilar! Azbaroyi xudo, kuya tushgan poʻstakka oʻxshaydi. — A. Qahhor, Toʻyda aza

2. Joʻnalish kelishigi shaklidagi soʻz bilan shu soʻz anglatgan narsa haqidagi taxminni, taxminiy tasavvurni bildiradi; boʻlib koʻrinmoq.

Ahvoli chatoqqa oʻxshaydi. Yur, bir aylanib kelamiz, zerikkanga oʻxshaysan. Bugun kun qattiq isiydiganga oʻxshaydi.

Gapiga qaraganda, xursandga oʻxshaydi. — Oybek, Tanlangan asarlar

3. s.t. Koʻngildagidek boʻlmoq. oʻrinlamoq.

Ish uncha oʻxshamadi. Osh juda oʻxshabdi.

4. ravishdoshsifatdoshharakat nomi shaklida (— oʻxshab, oʻxshagan, oʻxshash) koʻm. vzf. Qiyos, oʻxshatish munosabatlarini ifodalaydi; kabi, singari.

Podadan qochgan buzoqqa oʻxshab, duch kelgan eshikka boshingni tiqaverasanmi?! — Oybek, Tanlangan asarlar

Yaqinroq borib qarasa, uning boshi qiyshaygan, chekkasidan uvadaga oʻxshagan bir narsa chiqib turibdi. — A. Qahhor, Oltin yulduz

Erlar sevingandan kulsalar, sizga oʻxshash qizlar yigʻlaydilar. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

Biror kimsa yoki narsani eslatadigan, oʻshanga oʻxshab ketadigan.BENZEYEN, BENZER

ot 1. ayn. Oʻxshatish 1.

Bizning bu oʻxshatmamiz ham uncha tuzuk emas. — S. Ayniy, Esdaliklar

2. Oʻxshatish asosida yaratilgan, qilingan ish, narsa.

Oʻtmish adabiyotda mashhur shoirlarning sheʼrlariga oʻxshatma yaratish bir odat boʻlgan. — N. Mallayev, Ulugʻ zullisonayn shoir

fl. ayn. Oʻxshamoq 3.

Osh oʻxshalgan edi. Birinchi oshamdayoq, maxdum Niger oyimni taqdir etdi. — A. Qodiriy, Mehrobdan chayon

ad. Ikki narsa yoki voqea-hodisalar oʻrtasidagi oʻxshashlikka asoslanib, ularning biri orqali ikkinchisining belgisini, mohiyatini toʻlaroq, boʻrttiribroq koʻrsatib berishdan iborat badiiy tasvir vositasi, koʻchimning sodda turi

fl. 1. Oʻxshamoq feʼlining orttirma nisbati.

Ukasiga oʻxshatdim. Oshni juda oʻxshatibdi.

Lekin juda mugʻambir, moʻltoni odamga oʻxshataman. — H. Shams, Dushman

2. Biror kimsa yoki narsaga qiyos qilmoq, shunga oʻxshash, xuddi oʻzi deb bilmoq.

Hammani oʻzingga oʻxshatasan-a! — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Uning kulishi, yurishini Rustam allakimga oʻxshatdi. — Mushtum

3. Qoyilmaqom qilmoq; boplamoq.

Yoshiga monand va ozoda kiyim kiyadi, sochini oʻxshatib taraydi — M. Joʻra, Iztirob

Bu yetmagandek, oʻxshatib haqorat qildi. — Shuhrat, Jannat qidirganlar

Azim uning kindigiga oʻxshatib tepdi. — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha

4. -(i)b qoʻshimchali ravishdosh (— oʻxshatib) koʻm. vzf. Qiyos, oʻxshatish munosabatini bildiradi; kabi, singari.

Endi men sizlarni goʻdak bolalarga oʻxshatib, aldab ovqat yediramanmi?! — Mirmuhsin, Meʼmor

Yigit chakmonning ikki yengini xurjunga oʻxshatib, yelkasiga tashladi-da, orqaga qaytdi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

5. oʻtgan zamon birlik shaklida (— oʻxshatdim) Askiyaning bir janri, yoʻli.

Askiyaning bir qator janrlari mavjud: qofiya oʻxshatdim, boʻlasizmi — UTA