Қидирув

digital outputрусчавыход цифровых данныхўзбекчарақамли маълумотларнинг чиқиши

от 1. фолк. 1 Тик, тикка, адил.

Дол қомат.

Дол бўйингдан мендай момонг ўргилсин, Эр йигит суйгани нозли гул бўлсин. — Нигор ва Замон

Ой томоша қилар осмондан Ҳовлиларни ҳар тун дол туриб. — У. Қўчқор, Ҳаяжонга кўмилган дунё

2. рвш. Худди, нақ, қоқ; аниқ.

Нишоннинг дол ўртасига урмоқ. Овни оцанг, билиб от, Дол нишонга илиб от. — Мақол

Олмакўзнинг [отнинг]

дол белига минайин, Чиқиб, саҳроларда сайр қилайин. — Орзигул

3. рвш. Бир оз қийшайтириб, яримта қилиб.

Дўппини дол қўймоқ. Дуррани (рўмолни) дол ўрамоқ.

Дўппини дол қўндириб олган новча ҳофиз тўйхонани бошига кўтариб хониш қиляпти. А. — Кўчимов, Ҳалқа

Эгнида гулдор пушти халат, дуррани дол қўйган, оёғида қизил бахмал шиппак. — С. Сиёев, Отлиқ аёл

Кичкина дакана рўмолини дол қўйибди. — С. Сиёев, Ёруғлик

4. Бутун, борича, баланд (товуш ҳақида).

— Ҳа, адаш, топилдими болаларингиз? — деди қўшниси Озодага, азбаройи эшицин дебми ё бошқа ниятдами, овозини дол қўйиб. — Ёшлик

5. Ёнғоқ, данак ўйинларида соққанинг ган(кон — маълум шаклда тизилган ёнғоқ)га энг яқин турган ҳолати ҳақида (бундай соққа эгаси биринчи бўлиб отиш ҳуқуқига эга бўлади).

— Сен долми, мен долми? —

Мен дол!

6. шв. Кифт, елка.

Ёʻлда вафот этиш. Кўчма маънода (қурилма тўғрисида) – “ишга нолойиқ ҳолатда етказиб берилган”.Dead On Arrival

от 1. Руҳий ёки жисмоний азобга чидай олмай чиқарилган қаттиқ товуш; бақириқ, фарёд.

Дод! Войдод! Кимсаной, сен ўлгунча мен ўлсам бўлмайдими, болам! — А. Обиджон, Аканг қарағай Гулмат

Бу юракни сиқадиган жимликдан у дод! деб юборай деди. — С. Аҳмад, Уфқ

Эрталаб жуда ёмон аҳволга тушди: уйнинг у бошидан бу бошига дод деб юмалайди. — А. Қаҳҳор, Асарлар

2. Хавф-хатардан ёки қўрқувдан ёрдамга чақириб чиқарилган қаттиқ овоз; бақириқ.

Дод солмоқ.

Дод! Дод, одамлар, келинглар! Дод, бек ўзига ўт қўйди. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Қиз ҳозир бошига қоп кийдирилишини билди-ю, бор овози билан дод солиб қичқира бошлади. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

— Дод! Войдод! Қароқчилар босди! — довон орқасидан икки хотин фарёд кўтариб чиқди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча.

Ҳозир беҳисоб туёқлар остида қолиб янчилишини сезди-ю, дод солиб қичқирди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

3. кўчма Ёмон ном, ёмонлик, ёвузлик.

Дод қолдирма, от қолдир. — Мақол

Яхшидан от қолади, Ёмондан — дод. — Мақол

4. кўчма Адолацизлик ёки азоб-уқубатдан нолиб қилинган оғзаки ёки ёзма арз, шикоят, фиғон.

[Домла Ғофирга:] Қани, додингни айт, нима додинг бор? Ҳамза, — Бой ила хизматчи

Азиза додини кимга айтишини билмай, қон-қон йиғлади. — Ў. Ҳошимов, Қалбингга қулоқ сол

Distributed Object Environmentрусчасреда распределенных объектов (разработана компанией SunSoft)ўзбекчатақсимланган обектлар муҳити (Сунсофт компанияси томонидан ишлаб чиқилган)

от 1. Нарсаларнинг бетидаги бошқа рангда, бошқа тусда ажралиб, фарқланиб турган кичикроқ жой, табиий белгилар.

Бадандаги қизил доғлар. Қуёш доғлари. Ойда ҳам доғ бор. — Мақол

Эъзозхон юзини нафис доғлар қоплаган бу қорача жувонни севиб юраркан. — Ҳ. Ғулом, Машъал

Тунсиз кун ёʻқ, доғсиз лола ёʻқ. — Ойбек, Навоий

Юздаги доғларни ёʻқотиш учун бетни оқартирадиган дорилар ва турли хил усуллар қўлланади. — Саодат

2. Нарсаларнинг бошқа бирор модда, нарса тегиб булғанган, ифлосланган, кирланган жойи.

Сиёҳ доғи.

Шилиниб, тимдаланиб, қон доғи билан қопланган юзи ва йиртилган кўйлагини кўрганда, барчани даҳшат босди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Ойимхон доғ босган дастурхонни сандалга ёзиб, патнисда тўртта сингиб пишган нон келтириб қўйди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Баширжоннинг қора коржомасида оҳак ва бўёқ доғлари қотиб қолган. — Н. Аминов, Қаҳқаҳа

3. кўчма Иснод келтирувчи, ёмон таассурот ва таъсир қолдирувчи, ёмон ном; иснод.

Ёмондан доғ қолади, яхшидан боғ қолади. — Мақол

Яхши бола ёғ келтирар, Ёмон бола доғ келтирар. — Мақол

Тоза қалбда доғ бўлмас. — Мақол

Севгига тушган доғни дарё қадар кўз ёши тўкиш билан тозалаб бўлармишми? — Н. Сафаров, Ҳаёт мактаби

Қўрқоқлик доғини ўлим ҳам юволмайди. — А. Мухтор, Асарлар

Бу гап мактабимиз шаънига доғ. — Э. Райимов, Ажаб қишлоқ

Яхши сўз — юрак ёғи, ёмон сўз — юрак доғи. — Мақол

Кийим доғини ювиб кетказса бўлади, лекин қалб доғини ювиб бўлмайди. — Газетадан

5. кўчма Гуноҳ, камчилик, нуқсон.

Ўтган йилги доғимизни, албатта, бу йил ювамиз, планни бажармай қўймаймиз. Ўзбекистон қўриқлари

Ўз виждоним олдида умримнинг доғи ёʻқ. — А. Мухтор, Асарлар

6. кўчма Асорат, салбий таъсир.

Уруш доғларини ҳали ювиб тугата олмайман. — Ойдин, Ҳикоялар

Оҳу кеца агар, тоғи қолади, Яра ёмон бица, доғи қолади. — Ё. Мирзо, Ўғил меҳри