Қидирув

от айн. Чоғ И.

от нумератив с. Сонлар билан бирга қўлланиб, асосан овқатнинг бармоқлар учи билан сиқиб олинган миқдорини билдиради.

Бир-икки чўқим ош.

Севаргул хушлар-хушламас товоқчага бир капгир ош сузди, сўнг ошдан бир чўқим оғзига солди. — Н. Қиличев, Чиғириқ

от 1. Тоғнинг энг баланд, юксак жойи.

Ҳисор чўққилари оқариб, шаҳар, қишлоқларга яқинлашиб келгандай туюлди. — С. Нуров, Майсаларни аёз урмайди

Асрий чўққилар қуёшда ялтирар ва сукут сақлар, унинг тўшидаги қорлар кўзни қамаштирарди. — Саодат

2. Тик нарсаларнинг энг юқори қисми.

Телерадиоминоралар чўққиси.

Навқирон бир теракнинг чўққисида ошён, Кеч куз тонготарин салом билан олқишар. — Ғ. Ғулом

3. кўчма Эришилган ёки эришилиши мумкин бўлган энг юксак даража, поғона, кўрсаткич; олий нуқта.

Камолот чўққиси. Бахт чўққиси.

Фидокорона меҳнациз илм чўққиларини эгаллаб бўлмайди. — Газетадан

Шафқациз дунёда шеърият ғолиблигини сезиш, унинг беқиёс қудратини ҳис этишнинг ўзи киши кайфиятини юксак чўққига кўтариб, дунёни инсон кўзига чаман қилиб кўрсатади. — ЎТА

от 1. Тўқмоқ шаклидаги қадимий уруш қуроли; гурзи, шашпар.

Асроранинг миясига биров чўқмор билан ургандай бўлди. — Ёшлик

бўшроқ жойга ўтган йигитчанинг худди орқасида, деворга тиркалиб турган узун, оғир чўқморга унинг [Ғозиддиннинг] кўзи тушди. — О. Мухтор, Эгилган бош

2. Тош кесадиган, парчалайдиган оғир тўқмоқ.

Фарҳод, қўлида теша ва чўқмори билан катта-катта тоғ тошларини қўпориб, Сирни бўға бошлади. — И. Жабборов, Кўҳна харобалар сири

фл. 1. Тумшуқ билан илиб олиб емоқ.

Жўжалар дон чўқишмоқда. Мулла билганини ўқир, Товуқ кўрганини чўқир. — Мақол

Патнисда тўртта кулча, икки бош қизил чиллаки ва қуш чўқиган қандайдир бир бош узум бор эди. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Тумшуқ билан зарб бермоқ (қуш ва паррандаларга нисбатан).

Қарға қарғанинг кўзини чўқимайди. — Мақол

Бургут жон-ҳолатда унга [латта-путталар боғланган ходага] ташланиб, тирноқлари билан чангаллаб чўқирди. Бу — дастлабки ов — машқ эди, албатта. — Ёшлик

3. кўчма Қўл учи билан чимдиб, озгина емоқ, еб кўрмоқ, татимоқ.

[Ҳожи ва Ҳасанали] Сўзлашмасдангина, лагандан бирмунча чўқиган бўлдилар-да, қўл артдилар. А. Қодирий, — Ўтган кунлар

4. кўчма с. т. Баланд келиб, зўр чиқмоқ; қаттиқ койимоқ, уришмоқ.

Ораларида зўр-зўр адвокатларни чўқиб ташлайдиган раҳбарлари бор эмиш. — Ойбек,Улуғ ёʻл