ot 1. fls. Materiya (obyekt) holatlarining hamda hodisa (jarayon)larning izchil almashinish shakli; davomlilik, takrorlanmaslik, qaytarilmaslik kabi umumiy xossalarga ega boʻlgan vaqt.
2. Soʻz borayotgan payt; umuman vaqt, payt, davr, mahal.
Hozirgi zamon. Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq. — Maqol
Hasanalining Otabeklar oilasida boʻlganiga ellik yillar chamasi zamon oʻtib, endi Otabeklar oilasining chin bir aʼzosi boʻlib ketgan. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
Esini taniganidan boshlab onasi bilan kechirgan zamonlar Yoʻlchining koʻz olidan bir-bir oʻtadi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Mana, endi yangi davr, yangi zamon keldi. — K. Yashin, Hamza
Chol [Shokir ota] zamondan koʻproq shikoyat qildi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Endi u zamonlar qamishkapaliklarga oʻtmish xotirasi boʻlib qoldi. — P. Tursun, Oʻqituvchi
3. Biror muhim, oʻziga xos hodisa, tarixiy voqea roʻy bergan yoki biror shaxs, hokim tabaqa, sulola hukmronlik qilgan davrni qamrab olgan vaqt.
Tinchlik zamoni. Urush zamoni. Istiqlol zamoni. Amir zamoni. Temuriylar zamoni.
4. Kutilgan payt, davr-u davron.
Umrlaring uzun boʻlsin. Zamonlaring kelibdi: oʻynanglar, kulinglar. — P. Tursun, Oʻqituvchi
5. tlsh. Maxsus shakllar yordamida harakatning nutq paytiga munosabatini bildiruvchi feʼl kategoriyasi.
Oʻtgan zamon. Hozirgi-kelasi zamon. Kelasi zamon sifatdoshi.
6. Zamon (erkaklar ismi).
- Ayni zamonda Shu bilan birga; bir paytning oʻzida. Ayni zamonda, ana shu milliy oʻziga xoslik konkret individual uslub bilan bogʻliq holda izohlanishi kerak. — OʻTA
- Bir zamon 1. Bir vaqt, bir mahal; ancha vaqtdan keyin. Bir zamon choyxonachi keldi. S. — Siyoyev, Yorugʻlik;Bu keng koʻkrak bir zamon Qaqrab yotardi. Vahshat azob, oʻlim, qon Toʻlib yotardi. — Gʻayratiy
- Bir zamonlar Roʻzimboy bir zamonlar bu yogʻi Buxoro, bu yogʻi Qoʻngʻirot-u Marvgacha borib kurash tushgan. — S. Siyoyev, Yorugʻlik— Esingizdami, bir zamonlar hovlingizda bir yetimcha xizmatingizni qilar edi? — dedi eshonga Elmurod. — P. Tursun, Oʻqituvchi
- Bobomning zamonida Uzoq oʻtmishda, qadimda, allaqachonlar.
- Oxir zamon — Bilmadim, boʻyoqchining nili buzilganmi yo oxir zamon yaqinlashib, yaʼjuj-maʼjuj xuruj qilganmi? — Sulton-bek atrofidagilarga koʻz yugurtdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Shu zamon 1. Hozirgi payt, hozirgi kun. Shu zamonning yoshlari;Shitir etsa tushgan barg, Eshitilar shu zamon — Uygʻun
- Hali zamon Hademay, tez fursatda. Serjant oʻshqirib: — Nima deysan? Yotib uxlasang-chi, hali zamon postga borasan, — dedi-da, oʻqishda davom etdi. — I. Rahim, Chin muhabbat
- Har zamon(da) Goho-goho, ahyon-ahyonda. Har zamon yaqin-yiroqdan gadoy tovushi eshitiladi. — A. Qahhor, BemorHar zamon-har zamon bu yoʻldan gʻuvullab, ogʻir yuk mashinalari oʻtib qolardi. — Gazetadan
- Hech zamonda Hech bir vaqt, hech qachon; biron-bir vaqtda. Hech zamonda shunday ishlar boʻlami, Odamzod naslidan dushman kelami. — Murodxon