Hayot Foundation лойиҳаси
Ўз

Қидирув

«Тўр» бўйича 271 та натижа: Луғатлар

Филтр

Луғат мақолалари

221 та
тор
Изоҳли луғат · яна 9 та луғатда

сфт. 1. Эни, кенглиги унча катта бўлмаган; энсиз, камбар.

Тор лента. Топ кўча. Топ ёʻлак.

У баланд бўйли, пешонаси тор, ўткир юзли, бети ҳам соқолидай қоп-қора киши. — Ойбек, Танланган асарлар

2. Ҳажми, сиғими унча катта бўлмаган; сиқиқ.

Тор уй. Тор кийим.

Қоратой турди, тор ва дим ҳовлида бўғилган каби, эски, йиртиқ кўйлаги билан елпинди. — Ойбек, Танланган асарлар

Ушбу кенг дунё кўзимга бўлди тор! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

Аваз ярим соатча дам тортиб ўтирди-ю, бу тор, ним-қоронғи устахонадан зерикиб чиқиб кетди. — С. Сиёев, Ёруғлик

Домла, бошида чамандагул дўппи, эгнида калта ва тор катак кўйлак. — А. Қаҳҳор, Тўйда аза

3. Чегараси, кўлами унча катта бўлмаган, чекли.

Тор соҳа. Тор доирада қўлланадиган сўзлар.

4. Жуда қаттиқ, бахил одам ҳақи-да.

Торга тор дунё, кенгга кенг дунё. — Мақол

5. Дўппи тор келмоқ Ноқулай, ночор, танг аҳволда қолмоқ, аҳволи мушкуллашмоқ.

Баъзи қаллоб одамлар учун нима кўп — важ-корсон кўп. Дўппи тор келганда, оғизларига келганни қайтаришмайди. — Газетадан

Дўппи тор келдими, дарров Жўрабоевнинг паноҳига тиқилишади. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

Ёлғон чиқиб гапи, дўппи тор келса, Ҳеч ким ёʻғин пойлаб сўрайди узр! — С. Абдуқаҳҳор

кўзи тор савдогарларни сатира остига олади. — Муштум

Ўзлариям ўлгунча кўзи тор, зиқна одам, пул бўлса-бўлгани — Ғ. Ғулом, Шум бола

  • Феъли (ёки юраги) тор 2. Кишиларга яхшилик, хушмуомала билан муносабатда бўлмайдиган, зиқ муносабатли. Уларда пул бўлади, биламан. Лекин аёлларининг феъли тор. Кафанликка дока беришса ҳам катта гап. — Ойбек, Танланган асарларМудиринг нокасроқ, феъли торроқ одамга ўхшайди. Эҳтиёт бўл унақалардан, жиян. — С. Нуров, НарвонАваз ўз феълини билади: у инжиқ, юраги тор, қўрс. — С. Сиёев, ЁруғликҚўявер, ука, эр-хотинчиликда ўтади. Баъзи хотинлар юраги торроқ, ғайирроқ бўлади. — Ҳ. Назир, Ўтлар туташганда
Тўлиқ мақола →
тўра
Изоҳли луғат · яна 4 та луғатда

от 1. Юқори табақага мансуб киши; зодагон, оқсуяк, аристократ.

Бу икки қаватли катта ҳовли Азлархон тўранинг ҳовлиси эди. — Ойдин, Ҳазил эмиш

2. Хонлар даврида ва чор Россияси даврида Туркистонда катта амалдор, ҳоким.

Унга жавоб қилмай, ҳокимдан сўради: — Нима қилайлик бўлмаса, тўрам? — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча

Элликбоши ўйлади: Маҳкамага бориб, Ҳакимбойваччанинг обрўсини дастак қиламан. Тўраларнинг оғзига уриш учун пулни бойвачча беради. Мандан нима кетади, Қабул қилаверай. — Ойбек, Танланган асарлар

3. Ҳурмат юзасидан ёки улуғлаб, кишиларнинг номига, унвонига, мансабига, шунингдек, кўчма маънода баъзи нарсаларни билдирувчи сўзларга қўшиб ишлатиладиган сўз.

[Содиқ:] Ҳа-ҳа-ҳа, балли, Мутал тўрам! — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Мулладўст ўзига ўзи:] Оббо, ҳай бу кун-эрта ёр-ёр, чилдирма бака-банг, қиблага қараб куёв тўрам ўтирадилар. — Ҳамза, Майсаранинг иши

Қудрат ака, паловхон тўра ўзларини жуда азиз қилиб қўйдилар, қарздормиз. — Н. Сафаров, Уйғониш

Мана, ёнига коняк тўрани қўйиб, тўнғич ҳосил билан дастурхонни безатдим. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли

4. Расмиятчи, расмиятпараст, бюрократ.

Бошқарма идорасига жойлашиб қолган икки-учта ўзбилармон тўранинг бебошлиги туфайли ишлар кетга кетганди. — Ш. Ғуломов, Ёрқин уфқлар

5. Тўра (эркаклар исми).

Тўлиқ мақола →
торф
Изоҳли луғат · яна 1 та луғатда

от Тўқайзор, ботқоқлик ерлардаги ўсимлик қолдиқларининг табиий чиришидан ҳосил бўлган зич масса; фойдали қазилма (ёқилғи, ўгит, хомашё сифатида ишлатилади).

Торф қазиб олиш.

Тўлиқ мақола →

Ҳаммасини кўриш · 221 →

Таърифлар ичида

50 та
ширдон

ширдон анат. Кавш қайтарувчи ҳайвонлар меъдасининг бир бўлими. Чайналган овқат ютилганда, ошқозоннинг тўр-тинчи бўлимига — ширдонга ўтади. Зоология

ростакамига

ростакамига айн. Ростакам 2. Тўр-тинчи куни кечга яқинлаб қолгандагина ёмғир ростакамига тинди. Ш. Ғуломов, Ташаббус Қаҳатчилик ростакамига ўрнашиб олганди. Н

қорамағиз

қорамағиз Қорачадан келган; қора-тўр(и), қорача. Қорамағиз йигит. Ҳали узоқ бўлса ҳам, унинг офтобда пишган қорамағиз юзини кўриб турибман. Ш. Отамуродов, Кўн

қоқинмоқ

қоқин Қоқмоқ феълининг ўзлик нисбати. Тўр-қовоқ ичида эски туллак ҳам Қоқинди, чўқинди, сайраб бир нафас. Ғ. Ғулом От бутун гавдасини силкиб қоқинди-да, чуқур наф

шийпон

шийпон Атрофи одатда ҳар томонидан очиқ, усти ёпиқ ёзлик енгил қурилма. Ҳовуздан йигирма қадамлар нарида тўрт томони очиқ, устунлари чиройли нақшланган, ердан о

балқимоқ

балқи Ёрқин нур сочиб жилва қилмоқ; нурга тўлмоқ, ярқирамоқ. Дала сутдек ойдин, Нур қўйнида балқиб ётарди. Э. Раимов, Ажаб қишлоқ Қулоч ёйди атрофлар, Уфқ балқид

Ҳаммасини кўриш · 50 →