Қидирув

от 1. Қуёш тикка кўтарилган пайт, туш пайти; пешин.

Қиёмда чопиқчилар дам олгани чиқишди. Кун қиёмдан оғди.

Қиём вақтида бир қанча болалар тўй келди, тўй келди, деб бақириб-чақириб югуришди. — Ойбек, Танланган асарлар

Кун қиёмига келиб, пешин намози ўқилгандан кейин кўшкнинг ич-таши жимжит бўлиб қолди. — П. Қодиров, Юлдузли тунлар

2. Меъёр, маром.

Шавла қиёмига етиб пишган эди. Алижон иштаҳа билан ҳузур қилиб еди. — Ҳ. Нуъмон, Фасллар

Фикр баҳсда қиёмига етади. — Шукрулло, Жавоҳирлар сандиғи

Кетмон деганни бир қиёмда чопади киши — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

3. Охирги нуқта, тамом бўлиш пайти, охири.

Соч олдириш қиёмига етай деганди, саррожлик — эгар-жабдуқ растаси томондан қийғос тўполон овоз кўтарилиб қолди. — Ғ. Ғулом, Шум бола

Тўйлари ғариброқ бош-ланди-ю, қиёмида қизиб кетди. — Э. Аъзамов, Жавоб

Канал қурилиши қиёмига ета бошлагач, Андижонга қайтдим. — Ўзбекистон қўриқлари

от 1. Диний эътиқодларга кўра, гўё бу дунё тугагач, у дунёда ҳамма тирилиб, сўроққа тўпланадиган кун; охират, маҳшар.

Афандим, ким қурбонликка қўй сўйса, қиёмат куни қил кўприкдан ўша қўйни миниб ўтар эмиш, шу ростми? — Латифалар

Агарда ҳаққингизни олмасангиз, мен бир кекса одамни қиёматгача қийнаган бўласиз, олинг, иним. — Мирмуҳсин, Меъмор

2. кўчма Қий-чув, тўполон, ур-йиқит; жанжал.

Эрталаб кўча қўққисдан қий-чув, қиёмат бўлиб кетди. — П. Турсун, Ўқитувчи

Айланай, сизларнинг қораларингизни кўриши билан: Раисга Жалил ўлгур етказган. Бўлмаса, нега келяпти? деб қилди қиёматни. — С. Анорбоев, Оқсой

Мана энди нима бўлди. Ҳали эшикдан киришим билан келин қиёмат кўтаради. — Ойдин, Келин ўғил туғибди

3. кўчма с.т. Жуда ажойиб, киши қойил қоладиган.

Қиёмат этик,

Ўзбекистон оқсоқоли Ёʻлдош ота билан Усмон Юсупов ҳам шу ерда [бош тўғонда] эдилар. Кўп участкалардан одам йиғилган, қиёмат базм бўлди. — Ғ. Ғулом, Ҳамидни эслаб

от Ажралмас, абадий.

Қиёматли дўст. Қиёматли қўшнилар.

Мен сизнинг қиёматли синглингиз бўлай. — П. Турсун, Ўқитувчи

Сен ҳам бўлгин қиёматли фарзандим. — Равшан

1. óle-ólgenshe, bir ómir

2. heshqashan

от Қиёмат куни, рўзи қиёмат, маҳшар.

Қиёмат-қойим бўлади, яқинда ҳаммани ер ютади. — С. Аҳмад, Ҳукм

погов.ирон. в сорок лет взявший в руки саз (музыкальный инструмент), будет настраивать его на том свете (т. е. учиться всему надо смолоду).