Yamoqchining qizi va podshovachcha

Bor ekan-da yoʻq ekan, och ekan-da toʻq ekan. Qadim zamonda, Misr degan tomonda bir podsho boʻlgap ekan. U podshoning bitta-yu bitta oʻgʻli bor ekan. U oʻn yetti yoshga kirganida otasi oʻlib, oʻrniga podsho boʻlibdi. Vazir-vuzarolar hammasi yigʻilib, podshovachchaga:

— Ey ulugʻ shoh! Siz, endi balogʻatga yetdingiz, uylanishingiz zarur, — deyishibdi. Podshovachcha ularga:

— Xayr mayli, uylansam uylanay. Menga shunday xotin topinglarki, qaysiki, un elasa keti qimirlamasin, — debdi.

Vazir-vuzarolari, chor tarafga odam qoʻyib, hamma qizlarni tekshira boshlashibdi. Sinalmagan bironta qiz qolmabdiki, lekin u aytgan qiz toiilmabdi. Podshovachchaga:

— Hamma qizlarga un elatib koʻrildi. Biroq siz aytgan qiz hech qayerdan topilmadi, — deb xabar berishibdi. Podshovachcha:

— Yana bir marta, yaxshiroq tekshirib koʻringlar, — debdi.

Vazir-vuzarolar koʻp kampirlarni yollab har tomonga joʻnatishibdi. Shaharning chet bir mahallasida yamoqchi usta boʻlib, uning oʻn toʻrt yoshli qizi bor ekai. Haligi yollangan kampirlardan bittasi qiz axtarib yurib, apa shu yamoqchining eshigiga kirib qolibdi. Choy-poy qilishib, gapirishib oʻtirib kampir qizga:

— Ey chiroyli qiz! Sening baxting ochilib turibdi. Qani, bir un elab koʻr-chi, agar un elaganingda keting qimirlamasa, podshovachchamiz seni qirq kecha-yu qirq kupduz toʻy berib, xotinlikka oladi, — debdi. Qiz unga:

— Mening ham, unday ahmoq podshovachchaga tega qolay, deb koʻzim uchayotgani yoʻq, — debdi. Kampir:

— Hay, podshovachchaga tegmasang, qanday odamga tegasan? — debdi. Qiz unga:

— Men, ovqat yeganda moʻylovi qimirlamaydigan yigitga tegaman, — debdi.

Kampir, qizdan bu javobni eshitib podshovachchaga xabar qilibdi.

Podshovachcha bu xabarni eshitib juda xursand boʻlibdi:

— Men ana shunday, mening gaplarimga javob topib beradigan esliroq qiz istagan edim. Mening istagim ana shu qiz ekan, — debdi. Yana oʻzicha: «Esi-ku joyida ekan, chiroyi ham bormikin, bir koʻrish kerak», degan fikrga kelibdi. Haligi kampirni chaqirib: — Uni qanday qilib koʻrish mumkin? — degan ekan, kampir:

— Bitta tovoqqa holva toʻlatib, holvafurush boʻlib, qizning eshigi tagidan, «holva ketdiyo», deb oʻtasan. Qiz, holva olish uchun yugurib chiqadi. Ana shunda koʻrasan, — debdi.

Podshovachcha kampirning aytganini qilib, bitta patnisga holva tuzab, qizning eshigining tagidan «holva ketdiyo», deb oʻtib ketayotgan ekan, qiz yugurib koʻchaga chiqib:

— Holva necha pul? — debdi. Podshovachcha unga:

— Holva pulga sotilmaydi, — debdi. Qiz:

— Nimaga sotiladi? — degan ekan. Podshovachcha:

— Bir oʻpich bersangiz, tovoq-povogʻi bilan beraman, — debdi. Qiz hali yosh ekan. Yaxshi-yomon gapni hali ajratmas ekan. Oʻpichni berib, bir tovoq holvani olib uyiga qochibdi. Podshovachcha ertasi kuni karnay-surnaylar bilan, qancha amaldoru lashkarboshilari bilan, oldingi safda ot oʻynatib qizning eshigi oldidan oʻtibdi. Qiz karnay-surnay ovozini eshitib, koʻchaga yugurib chiqibdi. Buni koʻrgan podshovachcha:

— Ey, bir tovoq holvaga oʻpich bergan qiz, — debdi. Qiz buni eshitib, ura solib uyiga qochibdi. Rosa uyalibdi, oxiri otasiga:

— Ey otajonim, menga bir poʻstin tikib bering. U poʻstinning har bir tukiga bittadan qoʻngʻiroq taqilgan boʻlsin, — debdi.

Yamoqchi, qizining aytganlaridan ham ziyodaroq qilib, poʻstin tikib, har bir tukiga bittadan qoʻngʻiroq taqtiribdi.

Qiz uni qoʻliga olib, podshoning saroyiga joʻnabdi. Yarim kechada, poʻstinni teskari qilib, kiyib, sekin-sekin podshovachcha uxlayotgan uyga kiribdi. Haligi qoʻngʻiroqlarni jaranglatganicha, yugurib borib, shahzodaning ustiga minib olibdi. Podshovachcha, uyqu aralash qoʻrqib ketib: «Subhonollo, subhonollo» dermish. U zoʻrgʻa es-hushini yigʻib olib:

— Sen kimsan? — degan ekan, qiz:

— Men Azroilman, joningni olgani keldim, — debdi. Podshovachcha qoʻrqib ketib, yalinishga tushibdi:

— Ey Azroil hazratlari, mening jonimni olmang. Jonimning evaziga, nima desangiz shuni beray, niml desangiz shuni qilay! Oʻn gulimdan bir gulim ochilmagan yigitman! — debdi. Shu vaqt qiz:

— Xayr, mayli, bunchalik ekan, buning bitta-yu bitta iloji bor. Agar, jon-diling bilan shu ishni qilsang, yana ellik yil umr koʻrasan, — debdi. Podshovachcha:

— Mayli, nima desangiz ham jon-dilim bilap qilaman, — debdi.

«Azroil» unga:

— Toʻpigʻimni oʻp! Oʻshanda yana ellik yil umr koʻrasan, — debdi.

Podshovachcha «Azroil»ning toʻpigʻini oʻpibdi. «Azroil» esa shu zahoti koʻzdan gʻoyib boʻlibdi.

Podshovachcha ertasiga vazir-vuzarolari va lashkar boshilari bilan karnay-surnaylarni chaldirib oʻyin-kulgi qilib safning oldida ot oʻynatib oʻtib ketayotgan ekan, qiz yugurib koʻchaga chiqibdi. Uni koʻrib podshovachcha:

— Ey, bir tovoq holvaga oʻpich bergan qiz, — debdi. Qiz boʻlsa:

— Ey Azroilning toʻpigʻini oʻpgan yigit, — deb baqiribdi.

Podsho, buni eshitib, yer yorilmabdi-yu, yerga kirib ketmabdi. Qizga eshittirib:

— Hap seni, qarab tur! Bir qoshiq qoningni ichmasam; otamning oʻgʻlimasman, — debdi.

Shu kuniyoq sovchi kelib: «Ertaga toʻy» deb tayinlab ketibdi. Qiz, qovoqdan odam yasattiribdi. U qovoqning ichini shinni bilan toʻlgʻizdiribdi. Toʻy ham boʻlib oʻtibdi. Yangalar qizni yolgʻiz qoldirib chiqib ketnshibdi. Yangalar chiqib ketishi bilan qiz oʻrniga haligi shinni toʻldirilgan qovoqni qoʻyib, oʻzi tokchaga chiqib, berkinib oʻtiribdi. Kuyov kirib:

— Ha, mana endi sening qoningni ichadigan kun keldi, — deb, qilichini yalangochlab, qovoqni chopib tashlabdi. Shinnilar toʻkilib ketibdi. Podsho yonidan qoshigʻini chiqarib, «Qizning qoni»dan bir qoshiq ichibdi. Qarasa, juda shirin ekan.

— Eh, sening qoning shunchalik shirin ekan, oʻzing qanday eding-a? — debdi. Shu zahoti qiz, tokchadan irgʻib tushib:

— Oʻzim, mana shundayman, — deb qoʻllarini ikki yoqqa keribdi. Shunday qilib qiz podshovachchani yenggan ekan va murod-maqsadiga yetgan ekan.