Vijdonli yigit

Bir bor ekan, bir yoʻq ekan, qadim zamonda bir chol bilan kampir yashagan ekan. Ularning bitta-yu bitta oʻgʻillari bor ekan. Unga yoshligidan yaxshi tarbiya berishibdi. U aqlli, vijdonli, insofli yigit boʻlib oʻsibdi.

Yigit bir kuni qarasa, ariqda bitta qizil olma oqib kelayotgan ekan. U shu olmani olib rosa tomosha qilibdi. Olma juda chiroyli ekan, hidi ham oʻtkir ekan. Oxiri hech chiday olmay, olmani bitta tishlabdi. Olma shunaqayam lazzatli ekanki, taʼmi ogʻzida qolibdi.

Yigit oʻylanib turib, olmaning egasini topishga, uning haqqini berishga qaror qilibdi. Yigit olma oqib kelgan ariq boʻylab ketaveribdi. Yoʻlda katta bir boqqa duch kelibdi. Qoʻlidagi olma bilan bogʻdagi olmalarni solishtirib koʻrsa, bir-biriga hech oʻxshamas ekan. Shunda yigit bogʻbondan surishtira boshlabdi. Bogʻbon yigitga:

— Oʻgʻlim, bu olmalar uch kunlik yoʻldan oqib kelgan, —debdi.

Yigit oʻz uyiga qaytib kelib, boʻlgan voqeani ota-onasiga aytib beribdi. Ular oʻgʻillarini oʻsha joyga yaxshi borib kelishiga rozilik bildirib, oq fotiha berishibdi. Yigit uch kunlik xarajatlarni olib yoʻlga tushibdi.

Yigit uch kun yoʻl yurgach, katta bir bogʻning oldidan chiqib qolibdi. Bogʻning ichkarisiga kirsa, bir chol daraxtlarning tagini chopib, ishlab yurgan emish. Yigit cholga salom berib, kelishdan maqsadi nima ekanligini aytibdi. Shunda chol:

— Mening bogʻimdagi olmalar pulga sotilmaydi. Mening uyimda bir qizim bor. Oyogʻi — shol, koʻzi — koʻr. Olmaning haqiga shu qizimni olasan, — debdi.

Yigit bir oz oʻylanib turib, cholning gapiga rozi boʻlibdi. Yigit qizni koʻrmoqchi ekanligini aytibdi. Qarasa, oy desa — oy, kun desa — kundek yuzi bor, qirq kokili beliga tushgan chiroyli qiz ekan.

Yigit oʻz ota-onasi yoniga qaytib kelib, boʻlgan gaplarni aytib beribdi. Keyin yigitning ota-onasi bogʻbonnikiga sovchilikka borishibdi. Tez kunda katta toʻy boshlanib ketibdi. Yigit bilan qiz bir umr birga ahil, totuv yashashibdi. Ular besh oʻgʻil, uch qizlik boʻlib, murod-maqsadlariga yetishibdi.