Toshbaqa, tulki va sichqon

Bir bor ekan, bir yoʻq ekan, qadim zamonda quyoshchiqar tomonda toshbaqa, sichqon va tulki boʻlgan ekan. Uchovi doʻst tutinishib arpa, bugʻdoy ekmoqchi boiishibdi. Adirga chiqib, yer haydab ekin ekibdilar. Arpa, bugʻdoy yetilgandan soʻng oʻrishga tayyorgarlik koʻribdilar. Toshbaqa bilan sichqon qoʻllariga oʻroqni olib, bugʻdoy oʻrishga kirishibdi. Buni koʻrgan tulki ishlamaslik uchun hiyla ishlatib, bahona izlabdi. Bir chetda kattakon tosh turgan ekan. Tulki shu toshni koʻrsatib:

— Men shu toshni suyab turay, bolmasa sizlarni ham, gʻallamizni ham bosib ketadi, — debdi.

Toshbaqa bilan sichqon rozi boʻlishib, oʻzlari ekinni oʻraverishibdi. Oʻrib, yanchib, xirmon qilishibdi. Buni koʻrgan tulki yana nayrang ishlatibdi:

— Kelinglar, huv anavi tepalikdan poyga qilamiz, kimki oldin kelsa, oʻsha katta xirmonni oladi, — debdi. Toshbaqa bilan sichqon bunga ham rozi boʻlishibdi. Uchalasi tepalikka chiqishibdi. Sichqon bildirmasdan tulkining dumiga chiqib olibdi. Chopish boshlanganda toshbaqa dumalab, tepadan tushibdi. Tulki kelib, dumini bosib oʻtirganda, sichqon: — Nari tur, meni bosib yubording, — debdi. Tulki:

— Qachon kelib qolding? — deb soʻrabdi. Sichqon:

— Ancha boʻldi, kelib, koʻzim uyquga ketgan edi, — debdi. Ikkalasi dam olib oʻtiribdi. Toshbaqadan darak yoʻq. Soʻng yomgʻir yogʻib, tuman boʻlibdi. Sichqon gʻaramlarning ustini yopibdi. Toshbaqa kelibdi. Tulki xavotirlanib:

— Ha, ogʻayni nega buncha kech kelding? — debdi. Toshbaqa achchiqlanib:

— Gʻalla ekkanimiz ham bor boʻlsin. Yoʻlda ikki ovchi, ikkitadan toʻrtta tozi yetaklagan, bittadan ikkita ot mingan, miltiq taqqanlar, «tulki koʻrdingmi?», deb yoʻlimni toʻsib olishdi. Yoʻq, deyishimga qaramay zoʻrlashdi. Men boshqa tomonni koʻrsatib yubordim, — debdi.

Tulki talvasaga tushib qolibdi. U doʻstlaridan yordam soʻrabdi. Sichqon:

— Sen qopga kirasan. Biz qopning ogʻzini bekitamiz, qopning ustiga toʻnlarni tashlab qoʻyamiz, bu bugʻdoy deymiz, — debdi. Shunda tulki qopga kirib, yotib olibdi. Toshbaqa bilan sichqon qopni bekitib, ketmondasta, panshaxa bilan ura ketibdi. Tulki qopning ichida jon beribdi. Toshbaqa, sichqon tulkini qopdan chiqarib, terisini shilib, terifurushga olib borishibdi. Terifurush toʻrttadan baxmal, ikki kulcha, sovun va boshqa narsalar berib, ularni joʻnatibdi. Toshbaqa bilan sichqon xirmondagi arpa va bugʻdoyni boʻlishib olib, murod-maqsadlariga yetishibdi.