Noʻxatvoy

Qadim zamonda bir boy bor ekan. Bu boyning bir korandasi bor ekan. Uning bolasi yoʻq ekan. Boyning zulmidan koranda uyiga ham borolmas ekan. Koranda qoʻsh haydayotganida xotini ovqat pishirib olib borar ekan. Bir kuni xotin ovqat pishirib turganda noʻxatday bola tugʻibdi, ancha kuchidan ketibdi. Xotin bolaga qarab: “Sen noʻxatday oʻlgurni tugʻib darmonim ketib qoldi, qanday qilib otangga ovqat olib boraman?” deb oʻylab tursa, haligi tugʻilgan bola qozonning yoniga kelib:

— Ovqatni men oʻzim olib boraman,— debdi. Onasi:

— Hoʻ, xudo olsin seni, oʻzing noʻxatdaysan-u qanday qilib ovqatni koʻtarasan,— debdi.

Onasining bu soʻziga Noʻxatvoyning achchigʻi kelibdi-da, xurmachaning tagiga kirib koʻtaribdi, pildirab ketaveribdi. Buni onasi koʻrib hayron qolibdi.

Otasining qoʻsh haydab turgan joyiga birdan xurmachada ovqat borib qolibdi. Otasi ham hayron boʻlib tursa, xurmachaning tagidan birov:

— Ota-ota, men sizga ovqat olib keldim,— debdi.

Otasi xurmachani olsa, hech kim yoʻq emish. Ovqatni olib yeya boshlabdi; Noʻxatvoy qoʻshning oldiga borib, qoʻshni haydayveribdi. Koranda qarasa, qoʻsh oʻzidan oʻzi haydalib ketayotgan emish. Noʻxatvoy hech kimga koʻrinmas ekan. Otasi ovqatni yeb boʻlib, qoʻshning oldiga boribdi. Noʻxatvoy darrov qoʻshni qoʻyib, xurmachani koʻtarib, onasining oldiga olib kelibdi. Otasi: “Bu nima voqea boʻldi ekan?”— deb sarosimaga tushib, kechqurun uyiga kelibdi. Kelgandan keyin xotinidan soʻrabdi:

— E xotin, bugun ovqatni menga kim olib bordi?

Xotin erining soʻzini eshitib, xandon tashlab kulibdi-da:

— Ovqatni olib borgan sizning oʻgʻlingiz boʻladi, — debdi. Korandaning jahli chiqib:

— Qayoqdagi boʻlmagan gaplarni gapirasan, mening oʻgʻlim qayoqda-yu, ovqat olib borish qayoqda. Mening oʻgʻlim boʻlsa, koʻzga koʻrinmaydimi?— debdi.

Xotini eridan bu soʻzni eshitib, “xafa boʻlmasinlar tagʻin” deb:

— Noʻxatvoy, Noʻxatvoy, — deb chaqiribdi. Eri:

— Xotin, sen qayoqdagi gaplarni gapirasan? Noʻxatvoy deb kimni chaqiryapsan. Shunday ham ot boʻladimi?— deb kulibdi. Xotini:

— Voy oʻlay, boy boʻlgur, qayoqdagi gaplarni gapirasan emish-a! Axir, kecha bir oʻgʻil tugʻdim. Oʻzingiz boshim qorongʻiligini bilgan edingiz, toʻgʻrimi? Bolamiz xuddi noʻxatday; koʻzga koʻrinmaydi,— deb kulibdi. Bunga eri ajablanib turgan ekan, Noʻxatvoy:

— Assalomu alaykum, dada,— deb salom berib kelibdi.

Otasi bunday qarasa, yerda bitta noʻxatday narsa pildirab ketayotgan emish. Shunda xotini aytibdi:

— Ana shu Noʻxatvoy boʻladi. Buni eri koʻrib, hayron boʻlibdi.

“Barakalla, bolam” — deb koʻrishibdi. Bolasining gapiga qarasa, maʼnoli gaplar emish. Koranda suyunganidan Noʻxatvoyni darhol xoʻjayini — boyning oldiga olib chiqibdi. Boy Noʻxatvoyni koʻrib oldin kulibdi, keyin jahli chiqib:

— Yoʻqot buni, bu qanday qilib odam boʻladi? Buni Qurdim daryoning narigi yogʻiga olib borib tashlanglar,— debdi. Bu gapni eshitib koranda bilan xotini xafa boʻlib yigʻlashsa ham, boyning xizmatchilari Noʻxatvoyni chinqirtirib Qurdim daryoning naryogʻiga olib borib tash-lashibdi. Noʻxatvoy daryoning narigi yogʻida besh-olti kun yuribdi. Unda ajoyib odamlar yashar ekan. Noʻxatvoy ular bilan ogʻayni boʻlib olibdi. Ular Noʻxatvoyni oʻzlariga boshliq qilibdilar.