Mugʻombir shoqol

Bir kuni bir shoqol boʻyoqchining boʻyoqli koʻzachasiga tushib qolib, undan zoʻrgʻa chiqib olibdi. Qarasa, hammayogi koʻm-koʻk boʻlib qolgan emish. Buni shoqollar koʻrib:

— Hay, sen nega bunaqasan? — debdilar. Shoqol:

— Xudo meni sizlarga boshliq boʻlish uchun shunday qilib qoʻygan, — debdi. Shundan keyin shoqollar mugʻombir shoqolni oʻzlariga podsho qilib olishibdi. Undan keyin hamma shoqollar maslahat qilishibdi. Ular shoqolni oʻrtaga oʻtirgʻazib, oʻzlari uning atrofida davra qurib oʻtiribdilar. Bir mahal tulki kelib:

— Ey shoqollar, oʻrtalikda nima bor? — debdi. Shoqollar:

— Sizlar ham itoat qilib bizlarning tevaragimizga davra qurib oʻtiringlar, — debdi. Tulkilar ham shoqollarning tevaragidan davra olib oʻtiribdilar. Shoqollarning ovozi tulkilarning ovoziga qoʻshilib, juda qoʻrqinchli ovoz paydo boʻlibdi. Bu ovozni eshitib, boʻrilar, ayiqlar kelib, davra qurib oʻtiribdilar. Boʻrilar tulkilarni, ayiqlar arslonlarni koʻrar, ayiqlar boʻrilarni, tulkilar shoqollarni koʻrar ekan. Shoqollar arslonga, arslon ayiqqa, ayiq boʻriga, boʻri tulkiga daxl qila olmas ekan. Bu toʻplanganlarning har xil qoʻrqinchli uvullash ovozi odamlarga ham eshitilibdi. Ovchilar ham qoʻrqib bu joyga yondosha olmas ekanlar.

Oqshom arslonlardan biri qarasa, bir koʻm-koʻk shoqol oʻrtada oʻtirgan emish. “E-he, podsho kichkina narsa ekan-ku. Men borib oldida vazir boʻlib oʻtirsam ham boiar ekan”, deb ichkariga qarab debdi. Shoqollar buni koʻrib: “Bizlarning sirimizni hamma bilib qolibdi”, debdi va tarqala boshlabdilar. Uni koʻrib tulkilar, tulkilarni koʻrib boʻrilar, boʻrilarni koʻrib ayiqlar, ayiqlarni koʻrib arslonlar ham tarqalib ketibdilar. Hamma hayvonlar bilsalarki, bir kuni boʻyalgan shoqol hammaga qoʻrqinch solib, tashvish keltirgan ekan. Bir oʻzi gangib qolgan boʻyalgan shoqolni ovchilar ushlab olgan ekan. Bir oʻzim boʻlay degan qora koʻngil odamlaming oqibati ham oʻsha shoqolday gap.