Maymun bilan toʻtiqush

Bor ekan, yoʻq ekan, och ekan, toʻq ekan, boʻri bakovul ekan, tulki yasovul ekan, qargʻa qaqimchi ekan, hakka hakimchi ekan, chumchuq chaqimchi ekan. Avvalgi zamonda bir gʻorda maymun bolalari bilan yashar ekan. Shu gʻor yonida toʻtiqush ham oʻz bolalari bilan yashar ekan. Maymunning bolalari bilan toʻtiqushning bolalari birga oʻynar ekanlar. Maymun bolalariga:

Sizlar toʻtining bolalari bilan oʻynashmanglar, ovchilar kelib ularni ushlaganda, sizni ham ushlab ketadilar, — der ekan. Shunday boʻlsa ham maymun bolalari bunga quloq solmay, toʻti bolasi bilan oʻynar ekanlar.

Kunlarning birida ovchilar kelib qolibdi. Maymunning bolalari gʻorning ichiga kirib qochibdilar. Ular toʻti bilan uning bolalarini ushlab olibdilar. Maymun bolalarini olib, boshqa yoqqa qochibdi. Ovchi qoʻlidagi qafasda borayotgan toʻti bolalariga yolgʻondan oʻlishni buyuribdi. Toʻti bolalari oʻlganday boʻlib shalpayib yotaveribdilar. Toʻti ham shunday qilibdi. Ovchilar qafasdagi toʻtilarga qarab, ularni oʻlgan deb xayol qilishibdi va oʻsha zamon qafasni ochib, toʻtini bolalari bilan olib tashlashibdi. Ovchilar uzoqlashganda toʻtilar uchib ketaveribdilar. Ular oʻrmonga borib, oʻsha maymun bilan uchrashibdilar. Har ikkovlari maslahatlashibdi. Toʻti daraxtning boshida, maymun tagida yashay boshlabdilar.

Bir kun bir ovchi kelib, toʻtini ushlash uchun daraxt tepasiga chiqa boshlabdi. Buni sezgan maymun ovchining ketidan chiqib, oyogʻini qitiqlabdi. Ovchi tushavermaganidan keyin epchillik bilan roʻparasiga oʻtib olib, changal solibdi, koʻzini chiqaribdi. Ovchi yiqilib tushibdi. Toʻtiqush omon qolibdi.

Kunlarning birida toʻtiqush osmonda maymunlarga qarab, uchib kelayotgan burgutni koʻrib qolibdi. U oldinroq uchib tushib, maymunga xabar qilibdi. Maymun bolalarini olib, gʻorga qochibdi. Burgut hech kimga ziyon yetkaza olmay qaytib ketibdi.

Mana shunday toʻtiqush bilan maymun doʻstlashib yashay boshlabdilar.