Ibn Sino va jinni

Bir podshoning Alovuddin degan yaqin qarindoshi bor ekan. Alovuddin asab kasalligiga yoʻliqib, jinni boʻlib qolibdi. Xayolida goʻyo u hoʻkiz boʻlib qolgan ekan. Kecha-kunduz u hoʻkizdek moʻrar va:

— Men hoʻkizman, men hoʻkiz, — deb boʻkirar ekan.

Uni qancha tabiblar boqib, udda qilisha olmabdi. Kasali kundan kun zoʻrayib ketaveribdi. Oxiri shu darajaga yetibdiki, u hech narsa yemay, ichmay:

— Men hoʻkizman, qassobni chaqiringlar, meni soʻysin, — deb moʻrar ekan. Bir necha kun oʻtib, oʻlar holatga yetibdi. Qarindosh-urugʻlari nima qilishni bilolmay dovdirab qolishibdi.

Oxiri ular podsho huzuriga borishibdi va Alovuddinni Ibn Sinoga koʻrsatishni iltimos qilishibdi. Podsho Abu Alini chaqirtiribdi.

Abu Ali kelib Alovuddinning qarindosh-urugʻlaridan uning qachon kasal boʻlganligi, kasallikning qanday kechishi haqida batafsil soʻrab olibdi. Soʻng ishning nimadaligini tushunibdi-da:

— Bemorga qassob keldi deb aytinglar, — debdi, — hozir kelib seni soʻyadi, denglar.

Ertasiga Abu Ali katta bir pichoq va qayroq tosh olib kasal tepasiga kelibdi. Ibn Sinoni pichoq bilan koʻrgan jinni xursand boʻlib ketibdi:

— O, qassob, men hoʻkizman, meni darrov soʻygin-da, mehmonlarga qovurma qilib ber, — debdi.

— Ha, men ham xuddi shunga keldim, hozir soʻyaman, — debdi Abu Ali toshga pichogʻini qayrab.

— Buni bogʻga olib chiqinglar, — debdi xizmatkorlarga, — arqon bilan bir jom ham olib chiqing.

Shunday qilishibdi.

Bogʻda Abu Ali arqon bilan kasalning oyoq-qoʻlini bogʻlatibdi. Tomogʻi tagiga jomni qoʻyibdi va boʻgʻziga pichoqni qadab, oʻzi bir qoʻli bilan uning sonlarini silab turib birdan:

— Eѕ boʻlmas ekan, — debdi, — Sen juda ozgʻin ekansan-ku! Mana qara, quruq suyak boʻlib qolibsanѕ Sendan hech nima goʻsht chiqmaydi, chiqqanini ham yeb boʻlmaydi. Mehmonlar bunday qovurmani yeyishmaydi. Men seni soʻymayman, yaxshisi borib semizroq mol topib soʻyaqolay, yechinglar buni! — debdi.

Bu soʻzlarni eshitgan telba hiqillab yigʻlay boshlabdi.

— Meni soʻying, soʻyaqoling, — deb yalinibdi Abu Aliga.

— Sen semizroq boʻlganingda soʻyardim, — debdi Abu Ali. — Quruq suyak mol kimga kerak? Bu ahvolda goʻshting kimga kerak. Agar sen biroz semirsang, shundagina men kelib soʻyishim mumkin, shundagina seni soʻyib goʻshtingni hammaga tarqataman.

— Xoʻp, xoʻp, — debdi kasal, — men semiraman.

— Sen oʻzing semirolmaysan, — debdi Abu Ali. — Men oʻzim seni boqib semirtiraman. Keyin soʻyaman. Buning uchun men nima bersam hammasini yeyishing va ichishing kerak boʻladi.

— Xoʻp-xoʻp, — debdi yana kasal.

Ibn Sino unga foydali ovqatlar buyuribdi. Ovqat bilan kerakli dori-darmonlar ham, davo oʻtlar ham beribdi.

Shunday qilib, Ibn Sino aytgan ovqatlarni yegan sayin kasalning asabi ham, sogʻligi ham joyiga tushib, butunlay tuzalib ketibdi.