Bir kosa zahar

Qadim zamonda bir chol bilan kampir yashar ekan.

Ularning oʻgʻli ham, qizi ham yoʻq ekan. Faqat mushuklari bor ekan.

Chol bilan kampir mushukni kichkinaligidan — koʻz ochmasdan asrab olibdilar.

Mushuk ulgʻayibdi, yunglari oʻsib xurpayibdi. Lekin u daydi boʻlib yovvoyilashibdi, qoʻni-qoʻshnisini bezor qilibdi. Chol bilan kampirning ham joniga tegibdi.

Bir kun kechasi u bilintirmay oshxonaga kirib, chol bilan kampirning zoʻrgʻa topgan goʻshtini paqqos yeb qoʻyibdi. Ertasiga yana goʻsht qidirib, butun oshxonani kezibdi: baland bir tokchaga sakrab chiqmoqchi boʻlibdi. Idish-tovoqlar qirrasi tokchadan chiqib turgan ekan. Mushuk bir sakrab panjalari bilan tovoqning chetiga tirmashibdi, tovoq ustidagi hamma qaqir-quqirlari bilan qulab tushib, chil-chil boʻlibdi.

Chol bilan kampirning kayfi uchib ketib, oshxonaga yuguribdilar. Oshxonaga borib qarasalar, tovoqlar chil-chil sinib yotgan emish.

— Voy oʻlmasam! — debdi kampir tizzasiga urib.

— Kim qildi ekan? — deb hayron boʻlibdi chol.

Bir burchakda junjikib turgan mushukka koʻzlari tushibdi.

— Hu, afting qurgʻur.

— Uni yoʻqotmasak shoʻrimizga shoʻrva toʻkadi, — debdi kampir.

Kampir soʻzini tugatmasdanoq “miyov” degan ovoz eshitilibdi.

— Voy, kuning bitkur.

Mushuk kirib kelibdi-da, yalingan va sogʻingan boʻlib, kampir bilan cholning qoʻarini yalay boshlabdi, boshini oyoqlariga suribdi, erkalanibdi.

U yana uyning arzandasi boʻlib qolibdi. Mushuk battar daydilashaveribdi, yovvoyiligini sira qoʻymabdi. Chol bilan kampirning yana tinkasini quritibdi.

Chol bu safar mushukning qoʻl va koʻzlarini bogʻlab, uzoq bir chakalakzorga eltib, chuqur jarlikka tashlab kelibdi. Shundan soʻng mushuk yoʻlni topolmay, chakalakda qolib ketibdi. Chunki koʻzlari bogʻliq boʻlgani uchun yoʻlni koʻrmabdi va chamalab uyni topish ilojini qilolmabdi.

Chakalakda har xil hayvonlar yashar ekan. Mushuk ertalabgacha jarlikda miyovlab yigʻlab yotibdi, oxiri tong otibdi. Mushukni bir tulki tutqunlikdan qutqazibdi.

Tulki:

— Salom, mushukjon! — debdi.

Mushuk:

— Vaalaykum assalom, tulkijon! — debdi.

Oʻrtoq boʻlibdilar. Tulki oʻz boshidan oikazganlarini soʻzlab beribdi. U shu kelishida tovuqnikidan qaytar ekan. Tovuq uni yaxshilab mehmon qilibdi, lekin tulki ovqatlarni xoʻp yeganiga va qorni meshday shishib ketganiga qaramay yana oʻz ishini qilibdi: tovuqning bolalarini boʻgʻib, uyiga oʻt qoʻyibdi.

Keyin-chi, tulki bilan yovvoyilashgan mushuk — ikkovi chakalakni aylangani ketishibdi. Tulki mushukka chakalakzorni tomosha qildiribdi.

Yoʻlda kutilmaganda quyon uchrab qolibdi. Bechora quyon har qachon tulkidan pand yeb yurar ekan.

Tulki mushukka debdi:

— Quyonni aldaymiz. Uni soʻyib, goʻshtini kabob qilamiz.

Mushuk:

— Juda soz! Kabobga juda orzumandaman, — debdi.

Quloqlari dikkaygan va shitir etgan ovozni darhol eshitib oladigan quyon bularning yovuz niyatlarini bilib olibdi.

— Biznikiga marhamat etasiz, quyonjon, — debdi tulki.

— Rahmat, rahmat, — debdi quyon. — Vaqtim yoʻq, uyda bolalarim shoʻrva qilib, kutib oʻtirishibdi. Borolmayman, kechiring.

Tulki uni zoʻrlabdi:

— Borasiz-u, mehmon bilan picha oʻtirib, darrov qaytib kelasiz. — U mehmon deb mushukni koʻrsatibdi.

— Ha, darrov qaytasiz, — debdi mushuk.

— Koʻp rahmat, — debdi quyon, — yaxshisi, biznikiga yuringlar.

Tulki bilan mushuk jon deb, rozi boʻlibdilar-da, quyonnikiga qarab yoi olibdilar.

Tulki bilan mushuk yoʻl-yoʻlakay gapirishib borishibdi. “Quyonning uyiga borib, shoʻrvasini ichamiz, keyin quyonning oʻzini va bolalarini soʻyib, goʻshtini kabob qilib yeymiz”, deyishibdi.

Quyonnikiga yetib boribdilar. Quyon bolalari qoʻrqib, turgan joylarida qotib qolibdi. Mehmonlar karavotda oyoq choʻzib, dam olib yotibdilar.

Quyon tulkining oldiga bir kosa shoʻrvaga zahar solib, keltirib qoʻyibdi.

— Qani, ovqatga marhamat, — debdi quyon, tulki bilan mushukni ovqatga taklif qilib.

Ular ovqatga yaqin kelibdilar.

Ochkoʻz tulki darhol kosani boshiga koʻtaribdi va yarim qilib, yerga qoʻyibdi: ichi yonsa ham sherigiga sir boy bermabdi.

— Zap shirin shoʻrva boʻlibdi-da, — debdi tulki.

Mushuk qolgan yarim kosa shoʻrvani darrov boshiga koʻtaribdi. Mushuk yarim kosani ichib bolguncha, tulki devorga suyanib holdan ketibdi. Ovqatni ichib, tulkiga qaragan mushukning ham koʻzi suzilib, yerga yiqilibdi, ular nima ichganlarini ham bilmasdan jon beribdilar.

Quyon bolalari ikki yovvoyining oʻliklari ustida sakrab-sakrab oʻynashibdi.