Aqlli qiz

Bir podsho shikordan qaytayotib, tashna boʻlibdi va bir hovli oldiga kelib suv soʻrabdi. Goʻzal bir qiz suv olib chiqibdi. Podsho u qizga:

— Kimning qizisan? — debdi.

— Dadamning qiziman.

— Dadang qayerda?

— Ishdalar.

Podsho haligi qizning uyiga sovchi yuboribdi, “Nima desa ham berib, oʻsha qizni olib kelinglar”, deb tayinlabdi.

Sovchilar qiznikiga borishibdi.

Qizning dadasi:

— Xoʻsh, xizmat taqsirlar, — debdi.

— Podsho yubordi, — deb javob beribdi sovchilar.

— Nimaga? — deb soʻrasa.

— Qizingizni xotinlikka olmoqchilar, — deyishibdi.

— Men-ku roziman-a, lekin qizimning oʻzi nima derkin? — debdi qizning otasi.

Dadasi qiziga kelgan mehmonlar haqida aytibdi. Qiz darhol bir kichik xaltacha berib:

— Podsho mana shuni toʻlgʻazib tilla bersa, tekkanim boʻlsin, — debdi.

Sovchi xaltachani olib borib podshoga beribdi va qizning shartini aytibdi. Podsho kulib:

— Shoʻring qurgʻur kambagʻal, otda, tuyada tilla soʻramaydimi? — debdi. Soʻng:

— Ha mayli, bor toʻlgʻazib, elta qol! — debdi. Ammo qiz yuborgan xaltachaga podshoning xazinasidagi hamma tilla-kumushlarni solishsa ham, xalta toʻlmas emish. Gʻazablangan podsho xalqqa turli-tuman soliqlarni solibdi. Yangi-yangi soliq turlarini chiqara boshlabdi. Hatto bir kuni:

“Tepasi kalga toʻrt tanga. Miyasi kalga besh tanga”, soligʻini solish kerak, degan qarorga ham kelibdi. Lekin baribir, qizning xaltachasini toʻldirisha olmabdi.

Podsho oxiri bir oqsoqolni qizning huzuriga yuboribdi.

Qiz kulib, oqsoqolga:

— Yerdan tuproq olib bir hovuch tashlang, xalta toʻladi-qoladi, — debdi.

Qizning aytganini qilishsa, xalta darrov toʻlibdi.

Shunday qilib, ona yerning bir qism tuprogʻi oltin-kumushlar bilan toʻlmagan xaltani toʻldirgan ekan. Podsho qizning aqliga qoyil qolib, uni xotinlikka olgan ekan.