ёш
yoshёш И
сфт. 1. Қаттиқ оғриқ, қайғу ёки кучли севинч-шодлик ва шу кабилар натижасида ёш безларидан ажралиб чиқадиган тиниқ шўр суюқлик.
Чин кўнгилдан йиғласанг, сўқир кўздан ёш келар. — Мақол
Ҳаётнинг ўнг ёноғига бир томчи иссиқ ёш тўкилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
— Бас, Ўроз, кўзимни кўр қилди тутун, — Ёʻлчи юм-юм ёш тўкиб, ачишган кўзларини ишқалаб, туртина-тур-тина, эшикни тепиб очди. — Ойбек, Танланган асарлар
Келар ёʻлинг супурай сочим билан, Чанги чиқса, сув сепай ёшим билан. — Ё. Мирзо, Ўғил меҳри
2. кўчма Йиғи; нола.
Золим бойлар мазах қилиб куларди, Раҳми келмай муҳтожларнинг ёшига. — Эргаш Жуманбулбул ўғли
- Кўз ёши Йиғи. Шакаржон дугонасининг ёнига чўкди: — Йиғлама, кўз ёшидан фойда ёʻқ. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
- Кўз ёши қилмоқ Йиғламоқ.
- Кўзига ёш олмоқ Йиғламсирамоқ. Офтоб ойим уни қучоқлаб, юзидан ўпди ва кўзига ёш олди — А. Қодирий, Ўтган кунларҲамма: биров билинтириб, биров билинтирмай, кўзига ёш олди. — А. Мухтор, Опа-сингиллар
- Кўз ёши(ни) тўкмоқ Йиғламоқ. Зайнаб сўзини битира олмади, четга қараб, кўз ёшини тўкди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
ёш ИИ
сфт. 1. Туғилган вақтдан бошлаб яшаб ўтказилган йиллар жами; умр узоқлиги.
Ўғлим ўн беш ёшда. Мен йигирма беш ёшда уйландим.
Ўттиз беш ёшларда кўринган бу гўзал хотин ҳарам ходимларидан Гулшан-бону эди. — А. Қодирий, Меҳробдан чаён
2. Инсон ёки ҳайвон ҳаётидаги босқич, давр, умр.
Мактаб ёши. Боғча ёшидаги бола. Ўрта ёш. Катта ёш.
Учинчи дарсда ўрта ёшлардаги бир қўли чўлоқ, қирра бурун, ияги чўзиқроқ ўқитувчи уй расмини солишни ўргатди. — П. Турсун, Ўқитувчи
3. Йил.
Энди ўзим ҳам юз ёш умр кўришни истайман. — Ш. Рашидов, Бўрондан кучли
4. сфт. Қари эмас; навқирон.
Ёш одам. Ёш жувон. Ёш келса — ишга, қари келса — ошга. — Мақол
Ёшдан хато, каттадан узр. — Мақол
Ҳудайчи Азизбекдан илгарироқда қўриқчиларни огоҳлантириб борар, милтиқ, шашвар тутган ёш ва кекса муҳофизлар уни саломлаб қарши олар эдилар. — А. Қодирий, Ўтган кунлар
Қорабулоқ қишлоғидан бири кекса, бири ёш — икки отлиқ чиқиб келаверди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Миршаблар орасидан учта ёш бола ёриб ўтиб, мингбошининг кимхоб тўнига, оёғига осилди. — М. Исмоилий, Фарғона тонг отгунча
Бу ерга колхоз ёшларининг ҳаракати билан Пастариқдан чиғир билан сув оқизилди. — И. Раҳим, Чин муҳаббат
5. сфт. кўчма Етарли тажрибага эга бўлмаган, тажрибасиз.
Ёш ёзувчи. Ёш санъаткор.
Табибий ёш Аваздаги иқтидорни дарҳол пайқади. — С. Сиёев, Ёруғлик
Гуреевга ёш геологнинг бу қадар бийрон ва дадил жавоби ёқмади. — С. Кароматов, Олтин қум
6. Янги ташкил этилган, янги шаклланган.
Ёш ташкилот. Ёш шаҳар. Ёш оила.