yoqmoq
ёқмоқyoqmoq I
fl. 1. 1 Yondirib, oʻt, alanga hosil qilmoq, yondirmoq; kuydirmoq.
Qogʻoz yoqmoq. Axlatni yoqib yubormoq.
Hovliga olov yoqib, childirmangni qizit. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar
[Salimboyvachcha] Aravaga oʻtirmasdan burun gugurt yoqib, papiros tutatar ekan, Yormatga koʻzi tushdi. — Oybek, Tanlangan asarlar
Qozi, kallasi ezilgan ilonday toʻlgʻanib, ellikboshiga qichqirdi: — Sindir hamma-sini! Tashqariga chiqar! Yoq, oʻt qoʻy! — M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha
2. Nur, yolqin hosil qilmoq, yoritmoq.
Elektrni yoqmoq.
Nikolin qoʻl fonarini yoqib, begona hamshira bilan birga yarador komandirga yordam koʻrsatishga kirishdi. — Oybek, Quyosh qoraymas
Zubayda sham yoqdi. — Yoshlik
3. Oʻt, olov yordamida qizdirmoq, isitmoq.
Plita yoqmoq. Pechka yoqmoq.
4. Qizdirib harakatga keltirmoq; oʻt oldirmoq.
Motorni yoqmoq. Traktorni yoqmoq.
- Jonini yoqmoq Shu elatda bir bola bor, Bay-bay, jonimni yoqadi. — Oq olma, qizil olma
- Urush olovini yoqmoq
- Chirogʻini yoqmoq Ishini davom ettirmoq. Boshqa farzandim yoʻq, xudo umr bersin, ishqilib, chirogʻimni oʻsha yoqsin. — Oybek, Tanlangan asarlar
- Yuragiga (yoki qalbiga) oʻt yoqmoq Hayajonga solmoq, toʻlqinlatmoq; ruhlantirmoq. Vodiyning manman degan raislari yuragiga oʻt yoqqan kishi Polvon aka Qozoqov boʻladi. — Oʻzbekiston qoʻriqlariUmid oʻsha qalbiga oʻt yoqqan qizga tikilib qoldi. — Mirmuhsin, Umid
yoqmoq II
fl. 1. Maʼqul boʻlmoq; did, xohish, koʻngilga toʻgʻri kelmoq.
Ashulaning kuyi menga yoqdi.
Qosimbek yalt etib Avazga boqdi. Unga bu yigitning oʻzini erkin, hatto jinday magʻrur tutishi yoqdi. — S. Siyoyev, Avaz
Oʻtmish haqidagi ikkinchi roman esa juda yoqdi. — O. Moʻminov, Xiyobondagi uch uchrashuv
[Dilshodning] Bu qiligʻi Yodgorga yoqmadi. — Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol
2. Mijozga toʻgʻri kelmoq.
Menga xamir ovqat yoqmaydi.
[Kumush] Yoqmaydigan hech narsa yegani yoʻq. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar