{"headword": "yonmoq", "key": "yonmoq", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻt olmoq; oʻtda kuymoq.", "examples": [{"text": "Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonadi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Quruq oʻtin bir zumda lovullab yonib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Chayla qamishlari allaqachon yonib bitib, yogʻochlarigina qora koʻmir boʻlib, chars-churs qilib tutab yotardi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}]}, {"order": 2, "text": "Yolqinlanib, nur berib turmoq.", "examples": [{"text": "Saroyning toʻrida boshqalarga qaraganda koʻrkamroq bir hujra bu hujrada sham yonadi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Haqiqatdan u kishining [Zokir Oʻrinovichning] hovlisida chiroq yongan edi.", "source": "Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar"}]}, {"order": 3, "text": "Nur, shuʼla sochmoq, porlamoq.", "examples": [{"text": "Koʻkda, daraxtlar ustida gʻuj-gʻuj yulduzlar yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Archa turar oʻrtada yonib, Oqmoqdadir har yon shuʼla-nur.", "source": "Gʻayratiy"}]}, {"order": 4, "text": "Tovlanmoq, jilvalanmoq.", "examples": [{"text": "Gilam choʻgʻdek yonadi.", "source": ""}, {"text": "Koʻylak yengi tirsakka qadar shimarilgan, [qizning]", "source": ""}, {"text": "tiqmachoqday bilaklarida ilon boshli oltin bilaguzuklar yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Ortiq darajada issigʻi, harorati oshmoq, qizimoq.", "examples": [{"text": "— Uh, badanim yonib boradi — dedi Gulnor.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "U yonogʻini onasining yonib turgan oʻtli yonogʻiga surtib, siniq tovush bilan pichirladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 6, "text": "Ortiq darajada qizimoq.", "examples": [{"text": "Quyosh tik kelgan. Havo lovullab yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Kishini holdan toydiradigan saratonning havo yongan kunlarida har qanday tirik jon oʻzini panaga uradi.", "source": "Sharq yulduzi"}, {"text": "U [Rahim Saidov] pastga tushdi. Kun tikkaga kelgan, koʻcha yonardi.", "source": "Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri"}]}, {"order": 7, "text": "Butun vujudi bilan berilmoq, astoydil harakat qilmoq; qaygʻurmoq.", "examples": [{"text": "Yoʻlchi yozda yonib, chang-tuproq yalab, qishda qor-muz kechib, butun mahrumiyatlarga, butun ogʻirliklarga qaramasdan, jonkashlik bilan ishladi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu ashulani ham yonib, joʻshib aytdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Onaman-u onaman, Bolam uchun yonaman.", "source": "Qoʻshiqlar"}]}, {"order": 8, "text": "Tutaqmoq, jahli chiqmoq; asabiylashib ketmoq.", "examples": [{"text": "Siz onamdan xafa boʻlmang, uning odatini bilasiz-ku, bir yonib, bir oʻchaveradi [dedi Rayhon].", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Olimjon yotigʻi bilan soʻzlagan boʻlsa-da, rais yonib ketdi.", "source": "H. Nazir, Qanotlar"}]}, {"order": 9, "text": "Kuchaymoq, avj olmoq; alangalanmoq.", "examples": [{"text": "Begʻubor tong kabi qalbingda Vatan ishqi, xalq mehri yonar.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Hozir Xalilovning nafrati yonib turibdi.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}]}, {"order": 10, "text": "Sabrsizlik bilan kutmoq, oshiqmoq.", "examples": [{"text": "Navoiy Hirotga kirishi bilan uning maxsus farmon olib kelganligi butun shaharga yashindek tarqaldi. Hamma uni tezroq eshitish orzusi bilan yondi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/yon"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻt olmoq; oʻtda kuymoq.", "examples": [{"text": "Toʻqayga oʻt tushsa, hoʻl-u quruq baravar yonadi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Quruq oʻtin bir zumda lovullab yonib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Chayla qamishlari allaqachon yonib bitib, yogʻochlarigina qora koʻmir boʻlib, chars-churs qilib tutab yotardi.", "source": "N. Fozilov, Diydor"}]}, {"order": 2, "text": "Yolqinlanib, nur berib turmoq.", "examples": [{"text": "Saroyning toʻrida boshqalarga qaraganda koʻrkamroq bir hujra bu hujrada sham yonadi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Haqiqatdan u kishining [Zokir Oʻrinovichning] hovlisida chiroq yongan edi.", "source": "Sh. Xolmirzayev, Yoʻllar, yoʻldoshlar"}]}, {"order": 3, "text": "Nur, shuʼla sochmoq, porlamoq.", "examples": [{"text": "Koʻkda, daraxtlar ustida gʻuj-gʻuj yulduzlar yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Archa turar oʻrtada yonib, Oqmoqdadir har yon shuʼla-nur.", "source": "Gʻayratiy"}]}, {"order": 4, "text": "Tovlanmoq, jilvalanmoq.", "examples": [{"text": "Gilam choʻgʻdek yonadi.", "source": ""}, {"text": "Koʻylak yengi tirsakka qadar shimarilgan, [qizning]", "source": ""}, {"text": "tiqmachoqday bilaklarida ilon boshli oltin bilaguzuklar yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Ortiq darajada issigʻi, harorati oshmoq, qizimoq.", "examples": [{"text": "— Uh, badanim yonib boradi — dedi Gulnor.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "U yonogʻini onasining yonib turgan oʻtli yonogʻiga surtib, siniq tovush bilan pichirladi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 6, "text": "Ortiq darajada qizimoq.", "examples": [{"text": "Quyosh tik kelgan. Havo lovullab yonadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Kishini holdan toydiradigan saratonning havo yongan kunlarida har qanday tirik jon oʻzini panaga uradi.", "source": "Sharq yulduzi"}, {"text": "U [Rahim Saidov] pastga tushdi. Kun tikkaga kelgan, koʻcha yonardi.", "source": "Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri"}]}, {"order": 7, "text": "Butun vujudi bilan berilmoq, astoydil harakat qilmoq; qaygʻurmoq.", "examples": [{"text": "Yoʻlchi yozda yonib, chang-tuproq yalab, qishda qor-muz kechib, butun mahrumiyatlarga, butun ogʻirliklarga qaramasdan, jonkashlik bilan ishladi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu ashulani ham yonib, joʻshib aytdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Onaman-u onaman, Bolam uchun yonaman.", "source": "Qoʻshiqlar"}]}, {"order": 8, "text": "Tutaqmoq, jahli chiqmoq; asabiylashib ketmoq.", "examples": [{"text": "Siz onamdan xafa boʻlmang, uning odatini bilasiz-ku, bir yonib, bir oʻchaveradi [dedi Rayhon].", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Olimjon yotigʻi bilan soʻzlagan boʻlsa-da, rais yonib ketdi.", "source": "H. Nazir, Qanotlar"}]}, {"order": 9, "text": "Kuchaymoq, avj olmoq; alangalanmoq.", "examples": [{"text": "Begʻubor tong kabi qalbingda Vatan ishqi, xalq mehri yonar.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Hozir Xalilovning nafrati yonib turibdi.", "source": "I. Rahim, Ixlos"}]}, {"order": 10, "text": "Sabrsizlik bilan kutmoq, oshiqmoq.", "examples": [{"text": "Navoiy Hirotga kirishi bilan uning maxsus farmon olib kelganligi butun shaharga yashindek tarqaldi. Hamma uni tezroq eshitish orzusi bilan yondi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/yon"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsa yasash, toʻgʻrilash maqsadida qirqmoq, kesmoq, tarashlamoq.", "examples": [{"text": "Polvon bir toshni tanlab oldi-da, yaxshi-lab artishga va bir tomonini yoʻnishga buyurdi.", "source": "A. Qahhor, Koʻr koʻzning ochilishi"}, {"text": "Avaz uzun bir yogʻoch topib, oʻgʻliga qarmoq dasta yoʻnib qoʻydi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Dadasi hoʻl qayragʻochni qoʻr aralash kulga koʻmib, toʻgʻin, egar, kegay yoʻnar edi.", "source": "A. Muxtor, Chinor"}, {"text": "Matqovul qishda ham tinmadi. Oʻzicha omoch yoʻndi, mola yasadi", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "fe’l", "source_url": "https://izoh.uz/word/yo‘n"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "68"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻt olmoq; oʻtda kuymoq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЁНМОҚ", "raw_meaning": "YANMAK Ўт олмоқ; ўтда куймоқ."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "84"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yoʻnib, maʼlum shaklga kiritilgan, tarashlangan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЙЎНМОҚ", "raw_meaning": "YONTMAK Йўниб, маълум шаклга киритилган, тарашланган."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "653"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oʻt bilan oʻynagan – yonar", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "uning koʻzlari yondi", "source": ""}, {"text": "kunduzi yonar, kechasi soʻnar", "source": ""}, {"text": "yonmagan – oʻz kunini yorita olmas", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yonmoq", "raw_meaning": "1. гореть; o‘t bilan o‘ynagan – yonar посл. тот, кто играет с огнём – сгорит; 2. перен. сиять; блестеть, гореть, сверкать; uning ko‘zlari yondi его глаза засверкали; kunduzi yonar, kechasi so‘nar загадка днём горят, ночью гаснут (Глаза); yonmagan – o‘z kunini yorita olmas посл. кто не горел (отдавая всего себя какому-н. делу), тот не озарит и свои дни; 3. перен. горевать, страдать; muhabbat o‘tida ~ страдать от любви."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "661"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "chopsa, changi yoʻq, yoʻnsa, qoni yoʻq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yo‘nmoq", "raw_meaning": "тесать; обтёсывать; chopsa, changi yo‘q, yo‘nsa, qoni yo‘q загадка бежит — пыли нету, острогаешь — крови нету (Тень)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "673"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yonmoq", "raw_meaning": "v burn, be on fire, be afire (aflame)"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "679"}, "pos": "v", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yo‘nmoq", "raw_meaning": "v square; rough-hew out (a pattern), hew (a stone), strim, shape"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "209"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}, {"order": 8, "text": "", "examples": []}, {"order": 9, "text": "", "examples": []}, {"order": 10, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "YONMOQ", "raw_meaning": "1. janıw, alısıw, tutanıw, órteniw; 2. janıw, nur shashıw, jaqtı beriw; 3. jarqıraw, nur tógiw; 4. dóniw, túrleniw; 5. qızıw, ısıw, kúyiw, lapıldaw; 6. awıs. shıntlap háreket etiw; qayǵırıw; kúyip-janıw; 7. awıs. kúyip-pisiw, shija-pija bolıw, kúygelegi shıǵıw, qattı ashıwlanıw; 8. awıs. kúsheyiw, háwijleniw, pátleniw; 9. asıgıw, sabırsızlıq penen kútiw; 10. qaytıw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "216"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "YO‘NMOQ", "raw_meaning": "jonıw, qırıp tegislew, qırshıw, juqartıw, kesiw."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "194"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sich entzünden", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yonmoq", "raw_meaning": "sich entzünden, brennen vi, zünden vi, entflammen vi s"}}]}