{"headword": "yogʻ", "key": "yog", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь узбекского языка", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Толковый", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "YOGʻ ’moy modda’. Xotin-qizlar kuv pishib, yo gʻ ajratmoqda (Sadriddin Ayniy). Qadimgi turkiy tilda ham shunday maʼnoni anglatgan bu ot ya:gʻ tarzida ta — laffuz qilingan (ЭСТЯ, IV, 59), keyinroq a: unlisi — ning choʻziqlik belgisi yoʻqolgan (Devon, III, 175; DS, 223); oʻzbek tilida a unlisi â unlisiga almashgan: ya:gʻ > iagʻ > iâgʻ. Bu soʻz asli ’moy ajrat-’ maʼnosini anglatgan GeSTYA^eT QOʻSHIMCHZSI bilan yasalga n deyiladi", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Chorva mollari, umuman, jonivorlar organizmida, sutida, baʼzi oʻsimliklarning urugʻi, doni, gulida boʻladigan, ulardan ajratib olinadigan moy", "examples": [{"text": "Qoʻy yogʻi. Mol yogʻi. Kunjut yogʻi. Eritilgan yogʻ. Yogʻni qizdirmoq. Yogʻni eritmoq. yaya Yogʻni yoqqa, goʻshtni goʻshtga endi ajratib boʻlay deganimizda, Joʻraposhsha kelib qoldi", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Daraning aholisi oʻz ishi bilan mashgʻul: xotin-qizlar kuv pishirib, yogʻ ajratmoqda", "source": "S. Ayniy, Doxunda"}]}, {"order": 2, "text": "Yogʻi yoʻq Unumsiz, kam unumli. . Yogʻi chiqadimi Ayni bir ish hadeb takrorlay berilganda aytiladigan ibora. . Yogʻi chikdi Nihoyatda kir boʻlib, yiltirab ketgan kiyim haqida", "examples": [{"text": "Soʻngra bu yerlarning yogʻi yoʻq, oriq, kamhosil ekanini hammamiz bilamiz-ku, nega bu toʻgʻrida lom demaydshshr", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Tekshiravergan bilan yogʻi chiqadimi?", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Doʻppining yogʻi chiqdi", "source": ""}, {"text": "Yogʻi chiqib yiltirab ketgan paxtalik kiyib olgan Karimov ichiga nimadir toʻldirilgan qopni orqalabdi", "source": "I. Qalandarov, Shoxidamas, bargida"}]}, {"order": 3, "text": "Yogʻ tushsa (yoki tomsa) yalagu(n)day Supurib-sidirilgan, nihoyat darajada toza, ozoda. . Ilonning yogʻini yalagan Ayyor, mugʻambir, quv. . Koʻzini yogʻ bosmoq Birovni nazar-pisand qilmay qoʻymoq. . Koʻzining yogʻini yemoq Oʻzini kimgadir yaqin koʻrsatib, uning xayrixohligidan ortiq darajada foydalanmoq. . Oq yogʻ 1) qoʻy yogʻi; 2) chigit (paxta) yogʻi. Ogʻzingga yogʻ Balli, yasha. . Oʻz yogʻiga (oʻzi) qovurilmoq Oʻz qiyinchiligini oʻzi tortmoq", "examples": [{"text": "Hamma narsa saranjom. Hovli-joy yogʻ tushsa yalagudek", "source": "S. Anorboyev, Pushaymon"}, {"text": "Koʻp ishni koʻrgan bu Zunnunov. Ilonning yogʻini yalagan. Juda nozik joyini topibdi", "source": "I. Raxim, Ixlos"}, {"text": "Fursatdan foydalanib, Poʻlat ota uni uzib-uzib oldi: -Yoʻq! Men koʻzini yogʻ bosgan bandalarga elashmayman, arzimnixudoga aytaman", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "-Sizda vijdon degan narsa yoʻq. Koʻzimning yogʻini yeb, boshimga ish tushganda qochdingiz, — dedi bolaning otasi Karimovga", "source": "S.Axmad, Dadamning oʻrtogʻi"}, {"text": "Kampir xuddi hozir oʻgʻli kelin bilan qoʻl ushlashib kirib kelayotganday, eshikka qaradi: -Voy, ogʻzingga yogʻ, oʻgʻlim!", "source": "A. Qahxor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Uch kundirki, Boʻtaboy oʻz yogʻiga oʻzi qovurilib, uyda oʻtiribdi. S", "source": "Ahmad, Hukm"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/yog%CA%BB"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-турецкий толковый словарь", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Переводной", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "69"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jonivorlar organizmida, oʻsimliklarning urugʻi, doni, gulida boʻladigan yoki undan ajratib olinadigan moy modda.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЁҒ", "raw_meaning": "YAĞ Жониворлар организмида, ўсимликларнинг уруғи, дони, гулида бўладиган ёки ундан ажратиб олинадиган мой модда."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "656"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "qoʻshaloq tovoq, ichi toʻla yogʻ", "source": ""}, {"text": "yogʻ xumchasi tashidan bilinur", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yog‘", "raw_meaning": "сало; жир; масло; qo‘shaloq tovoq, ichi to‘la ~ загадка чаша с чашею срослись, (сладким) маслом налились (Орех); yog‘ xumchasi tashidan bilinur посл. кувшина с маслом узнаешь снаружи; dumba yog‘ курдючное сало; lampa yog‘i уст. керосин; zig‘ir yog‘i льняное масло; ◊ yog‘dek yoqadi (букв. нравится как масло) очень приятно, полное удовольствие; yog‘li joy разг. теплое местечко, доходное место; yog‘ yalamoq (букв. лизать масло) жить припеваючи; кататься как сыр в масле."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский и узбекско-русский словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "125"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "yoga (Hindistonda: oʻz-oʻzini mushohada qilish, qiynash, oʻz fikri-xayoliga choʻmish yoʻli bilan «ilohiy kuch»larni egallash mumkin deb hisoblaydigan diniy-falsafiy taʼlimot va unga amal qiluvchi odam).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "йог", "raw_meaning": "м yoga (Hindistonda: o‘z-o‘zini mushohada qilish, qiynash, o‘z fikri-xayoliga cho‘mish yo‘li bilan «ilohiy kuch»larni egallash mumkin deb hisoblaydigan diniy-falsafiy ta’limot va unga amal qiluvchi odam)."}}, {"dictionary": {"name": "Англо-узбекский, узбекско-английский словарь", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "676"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "hayvonlar yogʻi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yog‘", "raw_meaning": "n butter, oil, fat, grease; hayvonlar ~i animal fat ?"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-каракалпакский словарь", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Переводной", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "212"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "YOG‘", "raw_meaning": "may."}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-немецкий словарь", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Переводной", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "196"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "oʻsimlik yogʻi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yog‘", "raw_meaning": "Fett n; o‘simlik ~i Pflanzenfett n"}}, {"dictionary": {"name": "Узбекско-арабско-русско-английский учебный словарь", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Переводной", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "36"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ёғ", "raw_meaning": "دهن Dihn Жир Oil/fat"}}]}