{"headword": "yengil", "key": "yengil", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "YEŊIL ’vazni kam’, 'vazmin emas’. Yuki ye n g i l eshak yotagon boʻladi (Maqol). Bu sifat qadimgi turkiy tildagi ’vazni kam boʻl-’ maʼnosini anglatgan yeŋi-feʼlidan -l qoʻshimchasi bilan yasalgan: yeŋi- + l = yeŋil (ЭСТЯ, IV, 189); yeŋi- feʼli esa ’vazni kam holat’ maʼnosini anglatgan yeŋ soʻzidan -i qoʻshimchasi bilan yasalgan (ЭСТЯ, IV, 184): yeŋ + i = yeŋi-", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻirligi, vazni kam, vazmin emas. . ■■", "examples": [{"text": "Yengil yuk. Yengil tosh. Yuki yengil eshak yotagʻon boʻladi", "source": "Maqol"}, {"text": "Mansurov qoʻzini yengil deb oʻylab, boʻshroq olgan edi, juda ogʻir ekan, qoʻlini egib, tushib ketishiga sal qol-", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}]}, {"order": 2, "text": "Qalin va issiq boʻlmagan, yalang qavat; yupqa, yupun", "examples": [{"text": "Nuri yupqa, yengil roʻmol uchidagi tugunchakni yeshib, buklangan qogʻoz chiqardi-", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Mezbonlar yengil kiyimda, baland ayvonning bahavo yeriga qoʻyilgan stolning ikki yogʻida xomush oʻtiri-sharedi", "source": "A. Qahhor, Mirzo"}]}, {"order": 3, "text": "Kuchi, taʼsiri ortiq boʻlmagan; kuchsiz", "examples": [{"text": "Havo anchayin salqin edi.. Yengil shamol esardi", "source": "Oʻ. Umarbekov, Yoz yomgʻiri"}, {"text": "Avazning dimogʻiga yengil sharob hidi urildi", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 4, "text": "Asta va muloyim, yoqimli", "examples": [{"text": "Yengil tabassum", "source": ""}, {"text": "Kiyim yechadigan joyda turib.. bir yigit bilan yengilgina salomlashdi", "source": "Mirmuhsin, Umid"}, {"text": "Yigirma minut qadar vaqt oʻtgandan keyin, yengil taʼzim bilan Gulandom kirib keldi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Katta kuch-mehnat talab qilmaydigan; ogʻir, qiyin emas", "examples": [{"text": "Yengil vazifa. sht Bizga sizday bir odam kerak. Biznikida ish ming marta yengil", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Chindan, adam borida oyimga yengil edi.. ishxonasiga borib kelishni bilardi, xolos", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}]}, {"order": 6, "text": "U qadar jiddiy, xavfli boʻlmagan, ogʻir emas", "examples": [{"text": "Hozir ahvoli ancha yengil", "source": ""}, {"text": "Men janglarda uch marta yengil va ikki marta ogʻir yarador boʻldim", "source": "Nazarmat, Joʻrlar baland sayraydi"}, {"text": "Tepki kasalligida.. nervsistema-sida ham har xil oʻzgarish boʻlib, yengil oʻtadigan meningit ham boʻlishi mumkin", "source": "\"Saodat\""}]}, {"order": 7, "text": "Ruhan erkin, tetik holatli, yoqimli his-tuygʻuli", "examples": [{"text": "Baʼzan kishi bir-biri bilan gaplashib, koʻnglidagini boʻshatib tursa, oʻzini yengil sezadi", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Oʻrtadagi noqulaylik, xijolatpazlik yoʻqoldi, tabiiy va yengil muhit paydo boʻldi", "source": "F. Musajonov, Himmat"}]}, {"order": 8, "text": "Jiddiy, rasmona boʻlmagan, yengil-yelpi (fikr, mulohaza va shu kabilar haqida)", "examples": [{"text": "Bazi yengil mulohazalaring onangnikidan qolishmaydi, Otabek!", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Men bir xizmatkorlaring boʻlsam.. Siz juda yengil oʻylaysiz", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 9, "text": "Yuzaki fikr yuritadigan, oʻz ishi, gap-soʻziga jiddiy eʼtibor bilan qaramaydigan; oyogʻi qingʻir", "examples": [{"text": "Oʻzingga munosib gapni gapir! Yengil boʻlma!A", "source": "Qahhor, Mayiz yemagan xotin"}, {"text": "hovliqma, laqma, yengil Lutfiniso bunga chindan ishonar.. kim koʻrinsa, shunga koʻz yoshi qilar edi", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source": "uz.wiktionary", "license": "CC BY-SA 4.0", "source_url": "https://uz.wiktionary.org/wiki/yengil"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "65"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ogʻirligi, vazni kam, vazmin emas.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЕНГИЛ", "raw_meaning": "HAFİF Оғирлиги, вазни кам, вазмин эмас."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "650"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "yengilyelpi kiyinmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yengil", "raw_meaning": "лёгкий; легко; ~ yuk лёгкая ноша; ~ avtomobil легковой автомобиль; ~yelpi kiyinmoq одеваться легко; ◊ ~ ko‘chmoq удаваться легко; легко обойтись; ~ tortmoq почувствовать облегчение (избавившись от чего-л. тяжелого, от забот, от хлопот и т.п.)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "669"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yengil", "raw_meaning": "a light, easy, slight; ~ ish easy (simple) work; ~ avtomobil (motor) car; ~ atletika field and track athletics; ~ qilmoq lighten"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "207"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "jeńil", "examples": []}, {"order": 2, "text": "juqa", "examples": []}, {"order": 3, "text": "kúshsiz", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "ańsat", "examples": []}, {"order": 6, "text": "qáwipli emes", "examples": []}, {"order": 7, "text": "tetik", "examples": []}, {"order": 8, "text": "jeńil-jelpi", "examples": []}, {"order": 9, "text": "jeńil minez", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "YENGIL", "raw_meaning": "1. jeńil, awır emes, salmağı az; 2. juqa, jeńiltek, bir qabat, qalıń emes; 3. kúshsiz, kúshi joq; 4. awıs. ásten; múláyim, jağımlı; 5. ańsat, ońay, qıyın emes, qolay; 6. qáwipli emes, qáwipsiz; 7. tetik, quwatlı; 8. jeńil-jelpi, oyın, ıras bolmağan; 9. jeńil minez, ushqalaq, salmaqsız."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "191"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "yengil", "raw_meaning": "leicht; ~ avtomobil Personenauto n; ~ atletika Leichtathletik f; ~ sanoat Leichtindustrie; o‘zini ~ his qilmoq sich wohl (leicht) fühlen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "72"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "easy", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "осон"}], "extra": {"raw_word": "енгил (син. осон)", "raw_meaning": "easy, light; енгил автомобил(ь) (motor-)car; енгил атлектика track and field sports."}}]}