{"headword": "xor", "key": "xor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Beeʼtibor; kamsitilgan, tahqirlangan.", "examples": [{"text": "Ochman! Yalangʻochman! Xorman! Siz u deb soʻkasiz, bu deb soʻkasiz, bas-da shuncha xoʻrlanganim!", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 2, "text": "Nochor ahvolga tushgan; gʻoyat qashshoq.", "examples": [{"text": "Hunar — zar, hunarsiz — xor.", "source": "Maqol"}, {"text": "Hunarli el xor boʻlmas.", "source": "Maqol"}]}, {"order": 3, "text": "Beqadr, qimmati tushgan.", "examples": [{"text": "Bozorda mevalar xor.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/xor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Gul tikani.", "examples": [{"text": "Gul deb sanchib edim boshimga, Quruq tikan, xor ekanin bilmadim. Fozil Yoʻldosh oʻgʻli.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/xor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Vokal ashulalarni birgalikda ijro etuvchi, 12 kishidan ortiq boʻlgan ashulachilar jamoasi.", "examples": [{"text": "Xor ansambli. Xor ijrochilari.", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "Shunday jamoa ijrosi uchun yozilgan koʻp ovozli musiqa asari.", "examples": [{"text": "Toʻxtasin aka ularga [havaskorlarga] yangi yozilgan xor va laparlar oʻrgatar edi.", "source": "S. Abdulla, Xalq bastakori"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/xor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xor I.", "examples": [{"text": "Xoʻr boʻlmoq. Xoʻr qilmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/xo‘r"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "183"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Eʼtiborga, hurmatga sazovor emas, bezetibor, kamsitilgan,", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХОР", "raw_meaning": "1.HAKİR 2.DÜŞGÜN 3.KORO 1.Эътиборга, ҳурматга сазовор эмас, безэтибор, камситилган,"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "186"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xoʻrlangan, izzat-nafsi tahqirlangan, poymol qilingan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХЎР", "raw_meaning": "HAKİR Хўрланган, иззат-нафси таҳқирланган, поймол қилинган."}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "364"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "exclusive OR", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "XOR", "raw_meaning": "exclusive OR исключающее ИЛИ – логическая Булева функция истисно қилувчи ЁКИ – Булев мантиқий функцияси"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "642"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xor", "raw_meaning": "1. презренный, униженный; попранный. 2. жалкий, ничтожный; ~-zor boʻlmoq быть униженным; впасть в нужду; ~-zor qilmoq ввергать в нужду; подвергать унижению; ~-zorlik бедность, нищета; suv keltirgan ~-zor-u, koʻza sindirgan aziz см. aziz."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "361"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "народный хор", "source": ""}, {"text": "школьный хор", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "хор", "raw_meaning": "м хог; народный ~ xalq xori; школьный ~ maktab xori."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "290"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "наро́дный хор", "source": ""}, {"text": "шко́льный хор", "source": ""}, {"text": "хор ру́сской наро́дной пе́сни", "source": ""}, {"text": "уча́ствовать в хо́ре", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХОР, хо́ра м", "raw_meaning": "xor; наро́дный хор xalq xori; шко́льный хор maktab xori; хор ру́сской наро́дной пе́сни rus xalq qo‘shiqlari xori; уча́ствовать в хо́ре xorda qatnashmoq."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "663"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "humble", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xor", "raw_meaning": "a humble, oppressed; ~ bo‘moq abase oneself"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "664"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xo'r", "raw_meaning": "a disgraced, humiliated; ~ qilmoq humiliate, treat with contempt, humble; bite the dust"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "516"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "хор", "raw_meaning": "хор"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "423"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xor (ashulachilar gruppasi)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "хор, -а, м.", "raw_meaning": "хор (ашулачилар группаси)"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "197"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qor, kemsitilgen", "examples": []}, {"order": 2, "text": "jarlı", "examples": []}, {"order": 3, "text": "qádiri joq", "examples": []}, {"order": 4, "text": "gúl tikeni", "examples": []}, {"order": 5, "text": "xor (xor ansambli)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "XOR", "raw_meaning": "1. qor, kemsitilgen; 2. jarlı; 3. qádiri joq; 4. gúl tikeni; 5. xor (xor ansambli)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "185"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "erniedrigt", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xor I", "raw_meaning": "erniedrigt, gedemütigt, demutsvoll; ~ boʻlmoq erniedrigr werden; ~ qilmoq erniedrigen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "185"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xor II mus.", "raw_meaning": "Chor [ko:r] m; ~da kuylamoq im Chor singen"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "187"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xo‘r", "raw_meaning": "Erniedrigung f, Demütigung f; ~ qilmoq erniedrigen vt, demütigen vt"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "331"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(лат. hortus — боғча; ўйин учун ажратилган жой сўзидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Birga kuylovchi yoki oʻyinga tushuvchi shaxslar kollektivi. Bunday kollektivlar qadimda koʻproq diniy bayramlar hamda boshqa xil tantanalarda qatnashganlar. Hozir esa bunday xorlar turlicha ansambllar, badiiy havaskorlik kollektivlari tarkibida tashkil etiladi va ular ijrochi kollektiv sifatida xalqqa xizmat qiladilar.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Qadimgi grek dramasida ishtirok etuvchilar. Bu dramalardagi xor korifey hamda xor ijrochilari boʻlmish xorevt (q.) lardan iborat boʻlib,", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Хор", "raw_meaning": "(лат. hortus — боғча; ўйин учун ажратилган жой сўзидан) — хор. 1. Бирга куйловчи ёки ўйинга тушувчи шахслар коллективи. Бундай коллективлар қадимда кўпроқ диний байрамлар ҳамда бошқа хил тантаналарда қатнашганлар. Ҳозир эса бундай хорлар турлича ансамбллар, бадиий ҳаваскорлик коллективлари таркибида ташкил этилади ва улар ижрочи коллектив сифатида халққа хизмат қиладилар. 2. Қадимги грек драмасида иштирок этувчилар. Бу драмалардаги хор корифей ҳамда хор ижрочилари бўлмиш хоревт (қ.) лардан иборат бўлиб,"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "униженный", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Хор", "raw_meaning": "униженный; ничтожный, жалкий; обесцененный wretched; humble; hu-miliated; abased; dep-reciated humilié, ruiné مُدَاسٌ، حَقِيرٌ"}}]}