{"headword": "ХИМИЧЕСКОЕ ОБЕЗВОЖИВАНИЕ НЕФТИ", "key": "ximicheskoe obezvojivanie nefti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "533"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Neftni kimyoviy suvsizlantirish — emulsiyani kimyoviy reagentlar yordamida ajratish. N.k.s. samaradorligi maʼlum darajada qoʻllanilayotgan reagentga bogʻliq. Samarali reagentni tanlash, oʻz oʻrnida saqlanayotgan neftni suvsizlantirish suvli emulsiyaning koʻrinishi va neftning xususiyatlariga bogʻliq. Reagent-deemulgatorlar har bir konkret holda maxsus laboratoriya va sanoat tadqiqotlari asosida tanlanadi. N.k.s. neftni suvsizlantirishning mujassamlashgan usullari singari, neftga suvli emulsiya reagenti bilan taʼsir etilgandan keyin gravitatsion tindirishni oʻz ichiga oladi. Suvsizlantirilayotgan emulsiyaga reagent-deemulgator qoʻshib aralashtiriladi, soʻngra neftdan suv maʼlum sharoitlarda tindirish yoʻli bilan ajratiladi. N.k.s.ning uchta asosiy usuli bor: — deemulsatsiyaga asoslangan suvsizlantirishning neft qudugʻida qoʻllash («quduq ichidagi deemulsatsiya»). Bu usulda reagent quduqda qoʻshiladi; — neft yigʻuv quvur uzatgichlarida amalga oshiriladigan deemulsatsiyaga asoslangan, suvsizlantirish (yoʻlakay, oraliq deemulsatsiya). Reagent neft yigʻuv kollektorining boshlangʻich uchastkasida qoʻshiladi; — deemulsatsiya va neftni suvsizlantirish tindirigich rezervuarlarning oʻzida, ular emulsiya bilan toʻldirilgandan keyin reagent qoʻshib amalga oshiriladi. Bulardan birinchi ikki usul bir qator ustunlikka ega va samarali. Hozir Oʻzbekiston neft sanoatida M.L.Reapon (Rossiya), Dissolvan (Kloriant, oldingi xexst, FRG), Separol (Basf, FRG), Akvanoks (Beyker Xyuz, Buyukbritaniya), R-11 (Toxo kemikol, Yaponiya) va sh.k. reagentlar suvsizlantirishda keng qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХИМИЧЕСКОЕ ОБЕЗВОЖИВАНИЕ НЕФТИ", "raw_meaning": "Нефтни кимёвий сувсизлантириш — эмульсияни кимёвий реагентлар ёрдамида ажратиш. Н.к.с. самарадорлиги маълум даражада қўлланилаётган реагентга боғлиқ. Самарали реагентни танлаш, ўз ўрнида сақланаётган нефтни сувсизлантириш сувли эмульсиянинг кўриниши ва нефтнинг хусусиятларига боғлиқ. Реагент-деэмульгаторлар ҳар бир конкрет ҳолда махсус лаборатория ва саноат тадқиқотлари асосида танланади. Н.к.с. нефтни сувсизлантиришнинг мужассамлашган усуллари сингари, нефтга сувли эмульсия реагенти билан таъсир этилгандан кейин гравитацион тиндиришни ўз ичига олади. Сувсизлантирилаётган эмульсияга реагент-деэмульгатор қўшиб аралаштирилади, сўнгра нефтдан сув маълум шароитларда тиндириш йўли билан ажратилади. Н.к.с.нинг учта асосий усули бор: — деэмульсацияга асосланган сувсизлантиришнинг нефть қудуғида қўллаш («қудуқ ичидаги деэмульсация»). Бу усулда реагент қудуқда қўшилади; — нефть йиғув қувур узатгичларида амалга ошириладиган деэмульсацияга асосланган, сувсизлантириш (йўлакай, оралиқ деэмульсация). Реагент нефть йиғув коллекторининг бошланғич участкасида қўшилади; — деэмульсация ва нефтни сувсизлантириш тиндиригич резервуарларнинг ўзида, улар эмульсия билан тўлдирилгандан кейин реагент қўшиб амалга оширилади. Булардан биринчи икки усул бир қатор устунликка эга ва самарали. Ҳозир Ўзбекистон нефть саноатида М.Л.Реапон (Россия), Диссольван (Клориант, олдинги хехст, ФРГ), Сепарол (Басф, ФРГ), Акванокс (Бейкер Хьюз, Буюкбритания), R-11 (Тохо кемикол, Япония) ва ш.к. реагентлар сувсизлантиришда кенг қўлланилади."}}]}