{"headword": "Xavfli moddalar", "key": "xavfli moddalar", "entries": [{"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– inson, hayvonlar va atrof muhit uchun jismoniy yoki biologik xavfga ega boʻlgan moddalar. X.m. ga portlovchi (ammonit, dinamit va boshq.), oksidlanuvchi (organik peroksidlar), oʻta alangalanuvchi (vodorod, metan, etan, etilen, uglerod oksidi, atsetaldegid, etilen oksidi), yengil alangalanuvchi (gidridlar, fosfor, erituvchilarning koʻpchiligi), alangalanuvchi (neftni haydash mahsulotlari), zaharli, qichishtiruvchi, kanserogen, ionlashtiruvchi, mutagen moddalar va boshqalar kiradi. X.m. ga maxsus tamgʻa bosilishi va yorliq yopishtirilishi kerak. Saqlash, tashish va foydalanish xavfsizlik qoidalariga rioya qilgan holda amalga oshiriladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Хавфли моддалар", "raw_meaning": "– инсон, ҳайвонлар ва атроф муҳит учун жисмоний ёки биологик хавфга эга бўлган моддалар. Х.м. га портловчи (аммонит, динамит ва бошқ.), оксидланувчи (органик пероксидлар), ўта алангаланувчи (водород, метан, этан, этилен, углерод оксиди, ацетальдегид, этилен оксиди), енгил алангаланувчи (гидридлар, фосфор, эритувчиларнинг кўпчилиги), алангаланувчи (нефтни ҳайдаш маҳсулотлари), заҳарли, қичиштирувчи, канцероген, ионлаштирувчи, мутаген моддалар ва бошқалар киради. Х.м. га махсус тамға босилиши ва ёрлиқ ёпиштирилиши керак. Сақлаш, ташиш ва фойдаланиш хавфсизлик қоидаларига риоя қилган ҳолда амалга оширилади."}}]}