{"headword": "xat", "key": "xat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yozuv, yozilgan, chizilgan yoki oʻyib tushirilgan belgilar; matn.", "examples": [{"text": "Olim toshga oʻyilgan qadimiy xatni oʻqishga urindi.", "source": ""}, {"text": "Xat kichikroq qogʻozda oʻlchovlik soʻzlardan iborat edi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Yozuvda ishlatiladigan grafik belgilar; harflar tizimi.", "examples": [{"text": "Arabcha xat. Lotin xatini oʻrganmoq.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Biror xabar berish yoki fikr almashish maqsadida aniq manzilga asosan pochta orqali yuboriladigan, matn yozilgan qogʻoz.", "examples": [{"text": "Bir kuni pochtalon Ashurali otaga xat tutqazdi: — Oʻgʻlingiz Kimsanboydan.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}]}, {"order": 4, "text": "Harflarni yozishdagi oʻziga xos uslub, koʻrinish, yozuv xili.", "examples": [{"text": "Uning xati xunuk.", "source": ""}, {"text": "[Asar] Juda sifatli novvotrang qogʻozga nastaʼliq xatida koʻchirilgan.", "source": "UTA"}]}, {"order": 5, "text": "Savod; harf tanish.", "examples": [{"text": "[Imom:] Toʻgʻrisini aytsak, xatimiz yoʻq hisobida!", "source": "Hamza, Boy ila xizmatchi"}, {"text": "Usta Moʻmin, rahmatlik, xat bilar edi, kitob koʻrib, bolaning otini Yodgor qoʻydi.", "source": "A. Qahhor, Asror bobo"}]}, {"order": 6, "text": "Rasmiy qogʻoz, hujjat.", "examples": [{"text": "Bunga tashkilotlar va shaxslar oʻrtasidagi rasmiy ishga taalluqli boʻlgan xatlar, yozishmalar kiradi.", "source": "OʻTA"}]}, {"order": 7, "text": "Satr, misra.", "examples": [{"text": "Bilish uchun har qaysi sheʼrdan bir-ikki xat oʻqib koʻrish kerak edi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/xat"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Uzoqdagi kishiga biror xabar berish yoki fikrlashish maqsadida , odatda pochta orqali yuboriladigan, biror matn yozilgan qogʻoz.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХАТ", "raw_meaning": "MEKTUP Узоқдаги кишига бирор хабар бериш ёки фикрлашиш мақсадида , одатда почта орқали юбориладиган, бирор матн ёзилган қоғоз."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "266"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Internet nuqtayi nazaridan, odatda, elektron xatlar – elektron pochta yordamida joʻnatiladigan matn xabarlari.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "электрон почта"}], "extra": {"raw_word": "хат", "raw_meaning": "ингл: letter рус: письмо Интернет нуқтаи назаридан, одатда, электрон хатлар – электрон почта ёрдамида жўнатиладиган матн хабарлари. қ. электрон почта"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "365"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xat, yozuv", "examples": [{"text": "Qamuy xatnï bilsä bitisä elig", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "XAT [a.]", "raw_meaning": "xat, yozuv- красноречие – talker, eloquent. Qamuy xatnï bilsä bitisä elig– Hamma xatni bilsa, qo‘li bilan bitsa – Если сопоставить исскуство письма с красноречием – If he writes, then he must know all handwriting (QBK, 150₁₀)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "639"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xat", "raw_meaning": "1. письмо; 2. записка; 3. почерк; xunuk ~ некрасивый почерк; ◊ ~ qilib bermoq разг. документально оформить (что-л.) на чьё-нибудь имя; ~ga olmoq разг. включать в список, записывать (куда-л.)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "193"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}, {"order": 7, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "XAT", "raw_meaning": "1. tekst; 2. háripler dizimi, grafikalıq belgiler; 3. xat; 4. jazıw túri; 5. sawat, hárip tanıw; 6. rásmiy qaǵaz, hújjet; 7. qatar."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Brief m", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xat", "raw_meaning": "Brief m, Schreiben n; buyurtma ~ eingeschriebener Brief; gazetxon (jurnalxon) ~i Leserbrief m; tavsiya ~i Empfehlungsschreiben n; raddiya ~i Absagebrief m"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "289"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "buyurtma xat", "source": ""}, {"text": "gazetadagi ochiq xat", "source": ""}, {"text": "kafolat xati", "source": ""}, {"text": "mol-mulkni xatga olish toʻgʻrisida buyruq", "source": ""}, {"text": "mol-mulkni xatga olmoq", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "мактуб"}], "extra": {"raw_word": "хат", "raw_meaning": "(син. мактуб) note, letter. буюртма хат registered letter; газетадаги очиқ хат open letter; кафолат хати letter of guarantee (indemnity bond); мол-мулкни хатга олиш тўғрисида буйруқ distress warrant; мол-мулкни хатга олмоқ distrain (sieze) the property; тушунтириш хати"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "165"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Хат", "raw_meaning": "письмо; грамота; записка; почерк letter; note; message; certificate lettre, note; écriture خَطٌّ، رِسَالَةٌ، مَكْتُوبٌ"}}]}