{"headword": "xarakter", "key": "xarakter", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Odam, narsa va hodisalarning oʻziga xos koʻrinishi, xususiyati; boshqalardan ajralib, farq qilib turadigan tomoni.", "examples": [{"text": "Baxshilar tomonidan yaratilgan qoʻshiqlar esa liro-epik xarakterdadir", "source": "UTA"}]}, {"order": 2, "text": "Odamning xatti-harakati va atrof-muhitga munosabatida namoyon boʻladigan oʻziga xos xususiyati, ichki maʼnaviy bar-qarorligi.", "examples": [{"text": "Har kim oʻziga xos feʼl-atvor, xarakterga ega.", "source": "Fan va turmush"}]}, {"order": 3, "text": "Adabiyot va sanʼatda: xususiy belgilari mukammal tasvirlangan va oʻzida feʼl-atvorning tarixan aniq tipini mujassamlantirgan, shuningdek, muallifning maʼnaviy-estetik konsepsiyasini ifodalagan i neon obrazi.", "examples": [{"text": "Ism, xarakterni belgilovchi omil sifatida, katta gʻoyaviy vazifa bajaradi.", "source": "OʻTA"}, {"text": "Shu tarzda hamma detallar tayyor boʻlgan, xarakterlar yetilgandagina yozishga oʻtirar edilar.", "source": "K. Qahhorova, Chorak asr hamnafas"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/xarakter"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "358"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xarakter", "examples": [{"text": "твёрдый характер", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "xususiyat", "examples": [{"text": "их отношения приняли дружеский характер", "source": ""}, {"text": "в ближайшее время характер погоды не изменится", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "характер", "raw_meaning": "м 1. xarakter, xulq, fe'l-at-vor, tabiat; твёрдый ~ qattiq tabiat; 2. xususiyat, xosiyat, sifat, tus, sharoit; их отношения приняли дружеский ~ ulardagi munosabat do'stlikka aylandi; в ближайшее время ~ погоды не изменится yaqin vaqtlar ichida ob-havo sharoiti o'zgarmaydi; ◊ в ~е чьём biror kishiga (yoki uning fe'liga, tabiatiga, xarakteriga) xos; выдержать ~ bo'shamaslik, og'ishmaslik, qat'iy turmoq; тяжелый, железный (мягкий) ~ og'ir, qattiq (yoki yumshoq) xarakter; человек без ~а irodasiz (laqma) odam; человек с ~ом xarakterli (irodali, matonatli) odam; o'ziga xos (ajoyib) tabiatli kishi."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "289"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xarakter", "examples": []}, {"order": 2, "text": "xususiyat", "examples": [{"text": "их отношения приняли дружеский характер", "source": ""}, {"text": "в ближайшее время характер погоды не изменится", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХАРАКТЕР", "raw_meaning": "-а м 1. xarakter, xulq, fe’l-atvor, tabiat; твёрдый характер qattiq tabiat; тяжёлый характер og‘ir tabiat; человек с характером fe’l-atvorli odam; 2. (мн. нет) xususiyat, xosiyat, sifat, tus, sharoit; их отношения приняли дружеский характер ulardagi munosabat do‘stlikka aylandi; в ближайшее время характер погоды не изменится yaqin vaqtlar ichida ob-havo sharoiti o‘zgarmadi."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "662"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xarakter", "raw_meaning": "n 1) character, nature; 2) temper; yomon ~li bad temper; og'ir ~li difficult nature"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "516"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xarakter", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "характер", "raw_meaning": "характер"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "181"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "xarakter", "raw_meaning": "1. Charakter [k-] m, Wesen n, Kennzeichnung; 2. Eigenart f, Beschaffenheit f"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "329"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. charakter — белги, алоҳида хусусият, ўзига хослик сўзларидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xarakter. Badiiy ijodda individual xususiyatlar asosida har tomonlama toʻliq yaratilgan inson ob-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Характер", "raw_meaning": "(гр. charakter — белги, алоҳида хусусият, ўзига хослик сўзларидан) — характер. Бадиий ижодда индивидуал хусусиятлар асосида ҳар томонлама тўлиқ яратилган инсон об-"}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "185"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(юнон. charaktir белги, нишон, хислат)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ijtimoiy muhit taʼsirida tarkib topib, shaxsning atrofdagi voqelikka va oʻz-oʻziga boʻlgan munosabatida ifodalanadigan, uning muayyan sharoitlardagi xatti-harakatlarini belgilab beradigan barqaror individual psixik xususiyatlar yigʻindisi. Xarakterni tashkil qiluvchi xususiyatlar xarakter xislatlari deyiladi. X. xislatlari ikki katta gruppaga boʻlinadi: 1) X. ning maʼnaviy sifatlari—mehnatsevarlik, halollik, rostgoʻylik, mehribonlik, tashabbuskorlik, kamtarlik kabilar; 2) X. ning irodaviy xislatlari — maqsadga intiluvchanlik, qatʼiylik, jasurlik, mardlik, matonatlilik, oʻz-oʻzini tuta bilish kabilar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ХАРАКТЕР", "raw_meaning": "(юнон. charaktir белги, нишон, хислат) — характер; ижтимоий муҳит таъсирида таркиб топиб, шахснинг атрофдаги воқеликка ва ўз-ўзига бўлган муносабатида ифодаланадиган, унинг муайян шароитлардаги хатти-ҳаракатларини белгилаб берадиган барқарор индивидуал психик хусусиятлар йиғиндиси. Характерни ташкил қилувчи хусусиятлар характер хислатлари дейилади. Х. хислатлари икки катта группага бўлинади: 1) Х. нинг маънавий сифатлари—меҳнатсеварлик, ҳалоллик, ростгўйлик, меҳрибонлик, ташаббускорлик, камтарлик кабилар; 2) Х. нинг иродавий хислатлари — мақсадга интилувчанлик, қатъийлик, жасурлик, мардлик, матонатлилик, ўз-ўзини тута билиш кабилар."}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "11"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "xarákter", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "хара́ктер", "raw_meaning": "хара́ктер"}}]}