{"headword": "ВЯЗКОСТЬ БУРОВОГО РАСТВОРА", "key": "vyazkost burovogo rastvora", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "74"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "suyuqlik harakatlanganda uning ayrim qatlari oraligʻidagi ichki ishqalanishni bildiradigan xususiyat. Strukturaga ega boʻlmagan suyuqlik va haqiqiy eritmalar haqiqiy qovushqoqlikka ega boʻladi. Qovushqoqligini oshirish maqsadida burgʻilash eritmasiga gil kukuni va maxsus kimyoviy reagentlar qoʻshilganda uning mayda zarralari yuzasi yupqa parda bilan oʻraladi, natijada ular bir-biriga yopishmasdan harakatlan imkoniyatiga ega boʻladi. Lekin, molekulyar kuchlar taʼsirida tinch turgan eritmadagi gil zarralar himoya pardalari yupqa boʻlgan joylaridan bir-biri bilan birikishi va natijada quyuqlashuvi mumkin. Bunday eritmani yana oqizish uchun uning qovushqoqligini pasaytirish va hosil boʻlgan strukturani buzish lozim. Tarkibida K-4, K-9, KMS, gipan va boshqa kimyoviy reagentlari yetarli miqdorda boʻlgan burgʻilash eritmalarining qovushqoqligi va strukturasi normal holatda boʻladi. Strukturali qovushqoqlikni oʻlchash juda murakkab boʻlganligidan dala sharoitida shartli qovushqoqlik VP-5 viskozimetrida oʻlchanadi. Normal sharoitli burgʻilash jarayonida bu koʻrsatkich 30-60 sekundga teng. VP-5 asbobi oddiy voronka shaklida ishlangan. Undan maʼlum miqdordagi burgʻilash eritmasini oqib tushish vaqti (sekund, minut) shartli qovushqoqlik koʻrsatkichi qilib olingan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВЯЗКОСТЬ БУРОВОГО РАСТВОРА — Бурғилаш эритмасининг қовушқоқлиги", "raw_meaning": "суюқлик ҳаракатланганда унинг айрим қатлари оралиғидаги ички ишқаланишни билдирадиган хусусият. Структурага эга бўлмаган суюқлик ва ҳақиқий эритмалар ҳақиқий қовушқоқликка эга бўлади. Қовушқоқлигини ошириш мақсадида бурғилаш эритмасига гил кукуни ва махсус кимёвий реагентлар қўшилганда унинг майда зарралари юзаси юпқа парда билан ўралади, натижада улар бир-бирига ёпишмасдан ҳаракатлан имкониятига эга бўлади. Лекин, молекуляр кучлар таъсирида тинч турган эритмадаги гил зарралар ҳимоя пардалари юпқа бўлган жойларидан бир-бири билан бирикиши ва натижада қуюқлашуви мумкин. Бундай эритмани яна оқизиш учун унинг қовушқоқлигини пасайтириш ва ҳосил бўлган структурани бузиш лозим. Таркибида К-4, К-9, КМЦ, гипан ва бошқа кимёвий реагентлари етарли миқдорда бўлган бурғилаш эритмаларининг қовушқоқлиги ва структураси нормал ҳолатда бўлади. Структурали қовушқоқликни ўлчаш жуда мураккаб бўлганлигидан дала шароитида шартли қовушқоқлик ВП-5 вискозиметрида ўлчанади. Нормал шароитли бурғилаш жараёнида бу кўрсаткич 30-60 секундга тенг. ВП-5 асбоби оддий воронка шаклида ишланган. Ундан маълум миқдордаги бурғилаш эритмасини оқиб тушиш вақти (секунд, минут) шартли қовушқоқлик кўрсаткичи қилиб олинган."}}]}