{"headword": "ВОЛЯ", "key": "volya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "практическая сторона сознания, которая заключается в регулировании практической деятельности человека.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВОЛЯ", "raw_meaning": "практическая сторона сознания, которая заключается в регулировании практической деятельности человека. Ирода - онгнинг инсон амалий фаолиятини тартибга соладиган амалий томони."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "49"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "сильная воля", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "вольному воля", "source": ""}, {"text": "выполнить волю друга", "source": ""}, {"text": "помимо своей воли", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "вол/я", "raw_meaning": "ж 1. iroda; сильная ~я kuchli iroda; 2. xohish, istak; mayl, ixtiyor; вольному ~я qozonchining erki bor, qaydan quloq chiqarsa; выполнить ~ю друга oʻrtogʻining (doʻstining) istagini bajarmoq; помимо своей ~и beixtiyor, oʻz xohishisiz; ◊ давать (дать) ~ю чему erk bermoq, yoʻl qoʻymoq; дать ~ю своим чувствам his-tuygʻularga erk bermoq; по доброй ~е см. добрый; ~я ваша (твоя) ixtiyoringiz; ixtiyor sizda, oʻzingiz bilasiz; taʼbingiz; ~ею судьбы taqdir taqozosi bilan; последняя ~я oxirgi istak; vasiyat."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "38"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "сильная воля", "source": ""}, {"text": "воспитывать волю", "source": ""}, {"text": "у него нет воли", "source": ""}]}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "выполнить волю друга", "source": ""}, {"text": "сделать что против воли родителей", "source": ""}, {"text": "помимо своей воли", "source": ""}, {"text": "воля избирателей", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВОЛ/Я", "raw_meaning": "-и (мн. нет) ж 1. iroda; сильная воля kuchli iroda; воспитывать волю irodani tarbiyalamoq; у него нет воли unda iroda yo‘q; 2. xohish, istak; mayl, ixtiyor; выполнить волю друга o‘rtog‘ining (do‘stining) istagini bajarmoq; сделать что против воли родителей ota-ona xohishiga qarshi ish tutmoq; помимо своей воли beixtiyor, o‘z xohishisiz; воля избирателей saylovchilar istagi ♦ давать (дать) волю чему erk bermoq, yo‘l qo‘ymoq; дать волю своим чувствам his-tuyg‘ularga erk bermoq; дать волю слезам yig‘lay boshlamoq, yig‘lab yubormoq; по доброй воле см. добрый."}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "35"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shaxsning ongli harakatlarida, oʻz-oʻzini tuta bilishida ifodalanadigan, ayniqsa maqsadga erishish yoʻlida uchraydigan jismoniy va ruhiy qiyinchiliklarni yengib chiqishda namoyon boʻladigan ixtiyoriy aktivligidir. I. ham boshqa ruhiy hodisalar singari obyektiv voqelikni, xususan jamiyatdagi, alohida kishilar hayotidagi zaruriyatni aks ettirishning maxsus formasidir. Shuning uchun ham iroda, garchi kishilarning ixtiyoriy aktivligi boʻlsa ham, obyektiv sabablar, shaxsning yashash tartibi va sharoitlari bilan belgilanadi (q. Determinizm).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Детерминизм"}], "extra": {"raw_word": "ВОЛЯ", "raw_meaning": "ирода; шахснинг онгли ҳаракатларида, ўз-ўзини тута билишида ифодаланадиган, айниқса мақсадга эришиш йўлида учрайдиган жисмоний ва руҳий қийинчиликларни енгиб чиқишда намоён бўладиган ихтиёрий активлигидир. И. ҳам бошқа руҳий ҳодисалар сингари объектив воқеликни, хусусан жамиятдаги, алоҳида кишилар ҳаётидаги заруриятни акс эттиришнинг махсус формасидир. Шунинг учун ҳам ирода, гарчи кишиларнинг ихтиёрий активлиги бўлса ҳам, объектив сабаблар, шахснинг яшаш тартиби ва шароитлари билан белгиланади (қ. Детерминизм)."}}]}