{"headword": "ВОДООТДАЧА", "key": "vodootdacha", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "65"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "toʻla nam sigʻimigacha toʻyingan togʻ jinsidan ogʻirlik kuchi taʼsirida erkin oqib chiqayotgan suv hajmi (litrda). Togʻ jinsining S.b. qobiliyati gravitatsion S.b. bilan tavsiflanadi, oʻnlik birliklarda yoki foizda ifodalanib quyidagi formula yordamida aniqlanadi: $\\mu_c = W_{t.n} - W_{m.s}$, bunda $\\mu_c$ — S.b. koeffitsiyenti, %; $W_{t.n}$ — toʻla nam sigʻimi, %; $W_{m.s}$ — maksimal molekulyar nam sigʻimi, %. Tog jinslarining S.b.gi laboratoriya usullari, rejim kuzatuvi va tajribaviy suv chiqarish maʼlumotlariga asoslanib aniqlanadi. Laboratoriya usullari qumlarning S.b. gini aniqlashda qoʻllaniladi. Rejim kuzatuvlari maʼlumotlaridan foydalanib S.b. quyidagi formula orqali aniqlanadi: $\\mu_c = \\frac{Q_e \\cdot t}{\\Delta V}$ bunda $Q_e$ — grunt suvi gorizontining boʻshalish zonasidan t vaqt davomida oqib chiqadigan suv oqimining oʻrtacha sarfi; $\\Delta V$ — shu vaqt davomida drenajlangan qatlam hajmi. Tajribaviy suv chiqarish chogʻida kuzatuv quduqlarida suv sathining pasayishi maʼlumotlariga asoslanib, S.b. quyidagi formula orqali topiladi: $\\mu_c = \\beta \\frac{Q \\cdot t}{r_1^2 (S_1 - S_2)}$ bunda $\\beta = 0,824 (\\frac{r_2}{r_1})^{2 \\frac{S_1}{S_1 - S_2}} \\cdot \\lg \\frac{r_2}{r_1}$; Q — markaziy quduq sarfi, m³/sutka; t — suv chiqarish muddati, sutka; $r_1$ va $r_2$ — markaziy quduqdan kuzatuv qudugʻigacha boʻlgan masofa, m; $S_1$ va $S_2$ — kuzatuv quduqlaridagi suv sathi, m.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВОДООТДАЧА — Сув берувчанлик", "raw_meaning": "тўла нам сиғимигача тўйинган тоғ жинсидан оғирлик кучи таъсирида эркин оқиб чиқаётган сув ҳажми (литрда). Тоғ жинсининг С.б. қобилияти гравитацион С.б. билан тавсифланади, ўнлик бирликларда ёки фоизда ифодаланиб қуйидаги формула ёрдамида аниқланади: $\\mu_c = W_{т.н} - W_{м.с}$, бунда $\\mu_c$ — С.б. коэффициенти, %; $W_{т.н}$ — тўла нам сиғими, %; $W_{м.с}$ — максимал молекуляр нам сиғими, %. Тог жинсларининг С.б.ги лаборатория усуллари, режим кузатуви ва тажрибавий сув чиқариш маълумотларига асосланиб аниқланади. Лаборатория усуллари қумларнинг С.б. гини аниқлашда қўлланилади. Режим кузатувлари маълумотларидан фойдаланиб С.б. қуйидаги формула орқали аниқланади: $\\mu_c = \\frac{Q_e \\cdot t}{\\Delta V}$ бунда $Q_e$ — грунт суви горизонтининг бўшалиш зонасидан t вақт давомида оқиб чиқадиган сув оқимининг ўртача сарфи; $\\Delta V$ — шу вақт давомида дренажланган қатлам ҳажми. Тажрибавий сув чиқариш чоғида кузатув қудуқларида сув сатҳининг пасайиши маълумотларига асосланиб, С.б. қуйидаги формула орқали топилади: $\\mu_c = \\beta \\frac{Q \\cdot t}{r_1^2 (S_1 - S_2)}$ бунда $\\beta = 0,824 (\\frac{r_2}{r_1})^{2 \\frac{S_1}{S_1 - S_2}} \\cdot \\lg \\frac{r_2}{r_1}$; Q — марказий қудуқ сарфи, м³/сутка; t — сув чиқариш муддати, сутка; $r_1$ ва $r_2$ — марказий қудуқдан кузатув қудуғигача бўлган масофа, м; $S_1$ ва $S_2$ — кузатув қудуқларидаги сув сатҳи, м."}}]}