{"headword": "Внутренняя композиция", "key": "vnutrennyaya kompozitsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Толковый словарь литературоведческих терминов", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Терминологический", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "53"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy asarning mazmun strukturasini anglatadigan shartli termin. Ichki kompozitsiya tashqi kompozitsiyadan farq qilib, bevosita asar mazmuni bilan bogʻliq boʻladi. Har qanday badiiy asar maʼlum bir izchillikdagi voqealar, hodisalar ifodasidan iborat boʻlib, bu izchillik darajasi ijodkorning kompozitsion prinsiplari bilan bogʻliq. Yozuvchi aytmoqchi boʻlgan fikriga mos ravishda tasvirlanayotgan voqealarga tartib beradi. Asar kompozitsiyasining buzilishi asarning badiiyligiga ham, gʻoyaviyligiga ham putur yetkazadi. Agar shoir sheʼrda aytish mumkin boʻlgan fikrni poemada aytsa, bu hol asar mazmuni bilan uning kompozitsiyasi oʻrtasidagi nomutanosiblikka, keraksiz tafsilotlarning koʻpayishiga sabab boʻladi. Odatda, kompozitsiya deyilganda, ichki kompozitsiya nazarda tutiladi. Ijodkor asarning ichki kompozitsiyasini oʻzgartirishda, albatta asar mantiqiga, ichki kompozitsiya talabiga boʻysunadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Внутренняя композиция", "raw_meaning": "— ички композиция. Бадиий асарнинг мазмун структурасини англатадиган шартли термин. Ички композиция ташқи композициядан фарқ қилиб, бевосита асар мазмуни билан боғлиқ бўлади. Ҳар қандай бадиий асар маълум бир изчилликдаги воқеалар, ҳодисалар ифодасидан иборат бўлиб, бу изчиллик даражаси ижодкорнинг композицион принциплари билан боғлиқ. Ёзувчи айтмоқчи бўлган фикрига мос равишда тасвирланаётган воқеаларга тартиб беради. Асар композициясининг бузилиши асарнинг бадиийлигига ҳам, ғоявийлигига ҳам путур етказади. Агар шоир шеърда айтиш мумкин бўлган фикрни поэмада айтса, бу ҳол асар мазмуни билан унинг композицияси ўртасидаги номутаносибликка, кераксиз тафсилотларнинг кўпайишига сабаб бўлади. Одатда, композиция дейилганда, ички композиция назарда тутилади. Ижодкор асарнинг ички композициясини ўзгартиришда, албатта асар мантиқига, ички композиция талабига бўйсунади."}}]}