{"headword": "ВНИМАНИЕ", "key": "vnimanie", "entries": [{"dictionary": {"name": "Словарь чрезвычайных ситуаций", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "35"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "психический процесс, при котором психическая деятельность сосредоточена и направлена на определенный объект. Различают В. непроизвольное (пассивное) и произвольное (активное), когда выбор объекта внимания производится сознательно, преднамеренно. Характеристики В.: устойчивость, объем (количество объектов, которое может быть воспринято и запечатлено человеком в относительно короткий момент времени), распределенность (способность одновременно удерживать в поле сознания объекты различной деятельностей), возможность переключения.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВНИМАНИЕ", "raw_meaning": "психический процесс, при котором психическая деятельность сосредоточена и направлена на определенный объект. Различают В. непроизвольное (пассивное) и произвольное (активное), когда выбор объекта внимания производится сознательно, преднамеренно. Характеристики В.: устойчивость, объем (количество объектов, которое может быть воспринято и запечатлено человеком в относительно короткий момент времени), распределенность (способность одновременно удерживать в поле сознания объекты различной деятельностей), возможность переключения. Диққат, эътибор – руҳий фаолият жамланган ва маълум бир объектга қаратилган руҳий жараён. Беихтиёр (пассив) ва диққат объектини танлаш онгли равишда, атайлаб амалга оширувчи ихтиёрий (фаол) Д. ларга ажратилади. Д. нинг тавсифлари: барқарорлик, ҳажмли (инсон томонидан нисбатан қисқа вақт давомида идрок қилинадиган ва хотирада сақлаб қолиниши мумкин бўлган объектлар сони), тақсимланганлик (бир вақтнинг ўзида онг доирасида турли фаолият объектларини ушлаб қолиш қобилияти), ўзгариши мумкинлиги."}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "132"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Внимание!", "raw_meaning": "Диққат!"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "132"}, "pos": "ср.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "внима́ние", "raw_meaning": "-я, ср. — диққат, эътибор"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "492"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "diqqat", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "внимание", "raw_meaning": "диққат, эътибор"}}, {"dictionary": {"name": "Русско-узбекский тематический словарь", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Переводной", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "185"}, "pos": "ср.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "внима́ние, -я, ср.", "raw_meaning": "диққат, эътибор, илтифот"}}, {"dictionary": {"name": "Толковый словарь психологических терминов", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "diqqat, ongimizning muayyan obyektga yoʻnaltirilishi va unda toʻplanishidan iborat psixik holat. Ongimiz yoʻnaltirilgan narsalar diqqatning obyekti deb ataladi. Obyektiv voqelikdagi narsa va hodisalar, shuningdek, subyektiv kechinmalarimiz, taassurotlarimiz D. obyekti boʻlishi mumkin. D. aql, hissiyot va iroda singari mustaqil ong sohasini tashkil qilmaydi, u har bir ong funksiyasi bilan birgalikda namoyon boʻladi: shaxs diqqat bilan idrok, tasavvur va tafakkur qiladi, diqqat bilan esda qoldiradi va esga tushiradi. D. da ongning voqelikka nisbatan tanlab munosabatda boʻlish xususiyati namoyon boʻladi: biz biror obyektga diqqat qilar ekanmiz, ongimizda faqat shu obyektning oʻzinigina aks ettirib, ayni vaqtda qolgan narsa hamda hodisalarni ong doirasidan chetda qoldiramiz. D. ning fiziologik asosi qoʻzgʻalish protsessining bosh miya yarim sharlar qobigʻining ayrim uchastkalarida toʻplanishi natijasida optimal qoʻzgʻalish oʻchogʻining hosil boʻlishi va ayni vaqtda manfiy induksiya qonuniga binoan miya qobigʻidagi boshqa nerv markazlarining maʼlum darajadagi tormozlanishidir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВНИМАНИЕ", "raw_meaning": "— диққат, онгимизнинг муайян объектга йўналтирилиши ва унда тўпланишидан иборат психик ҳолат. Онгимиз йўналтирилган нарсалар диққатнинг объекти деб аталади. Объектив воқеликдаги нарса ва ҳодисалар, шунингдек, субъектив кечинмаларимиз, таассуротларимиз Д. объекти бўлиши мумкин. Д. ақл, ҳиссиёт ва ирода сингари мустақил онг соҳасини ташкил қилмайди, у ҳар бир онг функцияси билан биргаликда намоён бўлади: шахс диққат билан идрок, тасаввур ва тафаккур қилади, диққат билан эсда қолдиради ва эсга туширади. Д. да онгнинг воқеликка нисбатан танлаб муносабатда бўлиш хусусияти намоён бўлади: биз бирор объектга диққат қилар эканмиз, онгимизда фақат шу объектнинг ўзинигина акс эттириб, айни вақтда қолган нарса ҳамда ҳодисаларни онг доирасидан четда қолдирамиз. Д. нинг физиологик асоси қўзғалиш процессининг бош мия ярим шарлар қобиғининг айрим участкаларида тўпланиши натижасида оптимал қўзғалиш ўчоғининг ҳосил бўлиши ва айни вақтда манфий индукция қонунига биноан мия қобиғидаги бошқа нерв марказларининг маълум даражадаги тормозланишидир."}}]}