{"headword": "virtual voqelik", "key": "virtual voqelik", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "56"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Virtual, yaʼni haqiqatan mavjud boʻlmagan yoki mavjud boʻlib undan boshqacha qabul qilinadigan muhit. “Virtual voqelik” tushunchasi kompyuter vositalari yordamida yaratilgan dunyoni bildiradi. U haqiqatan mavjud boʻlmaydi, biroq kompyuter insonning koʻrish, eshitish va boshqa hissiyot organlariga taʼsir qilib, ushbu dunyodan foydalanish illyuziyasini keltirib chiqaradi. Bundan tashqari, inson ushbu dunyoda roʻy berayotgan voqealarga oʻz taʼsirini oʻtkazishi mumkinligi voqeiylik hissini kuchaytiradi. Virtual voqelikdan foydalanishning oddiy misoli bu kompyuter oʻyinidir.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kuzatuvchini ekran orqasidagi tasavvur qilinayotgan dunyoga olib kiruvchi koʻrish va eshitishni taʼminlovchi kompyuter tizimlari. Foydalanuvchi atrofida kompyuterlar tomonidan yaratilgan voqelik hissini beruvchi tasavvur va tovushlar paydo boʻladi. Foydalanuvchi sunʼiy dunyo bilan uning harakatlari va tuygʻularini hamda audiovizual effektlarini bogʻlovchi shlem va qoʻlqop kabi turli sensorlar orqali muloqotda boʻladi. Virtual voqelik sohasidagi kelgusi tadqiqotlar kuzatilayotgan narsalarning haqqoniyligi tuygʻusini kuchaytirishga qaratilgan.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Axboriy oʻzaro taʼsir qilishning yangi texnologiyasi. U murakkab multimedia-amaliy muhitlar yordamida voqeiy vaqtda boʻrttirilgan tarzda aks ettirilgan “ekran dunyosidan” bevosita foydalanish va unda boʻlish illyuziyasini yaratadi. Bu foydalanuvchi tasavvurida yaratiladigan mavhum dunyodir.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "виртуал воқелик", "raw_meaning": "ингл: virtual reality рус: виртуальная реальность 1 Виртуал, яъни ҳақиқатан мавжуд бўлмаган ёки мавжуд бўлиб ундан бошқача қабул қилинадиган муҳит. “Виртуал воқелик” тушунчаси компьютер воситалари ёрдамида яратилган дунёни билдиради. У ҳақиқатан мавжуд бўлмайди, бироқ компьютер инсоннинг кўриш, эшитиш ва бошқа ҳиссиёт органларига таъсир қилиб, ушбу дунёдан фойдаланиш иллюзиясини келтириб чиқаради. Бундан ташқари, инсон ушбу дунёда рўй бераётган воқеаларга ўз таъсирини ўтказиши мумкинлиги воқеийлик ҳиссини кучайтиради. Виртуал воқеликдан фойдаланишнинг оддий мисоли бу компьютер ўйинидир. 2 Кузатувчини экран орқасидаги тасаввур қилинаётган дунёга олиб кирувчи кўриш ва эшитишни таъминловчи компьютер тизимлари. Фойдаланувчи атрофида компьютерлар томонидан яратилган воқелик ҳиссини берувчи тасаввур ва товушлар пайдо бўлади. Фойдаланувчи сунъий дунё билан унинг ҳаракатлари ва туйғуларини ҳамда аудиовизуал эффектларини боғловчи шлем ва қўлқоп каби турли сенсорлар орқали мулоқотда бўлади. Виртуал воқелик соҳасидаги келгуси тадқиқотлар кузатилаётган нарсаларнинг ҳаққонийлиги туйғусини кучайтиришга қаратилган. 3 Ахборий ўзаро таъсир қилишнинг янги технологияси. У мураккаб мультимедиа-амалий муҳитлар ёрдамида воқеий вақтда бўрттирилган тарзда акс эттирилган “экран дунёсидан” бевосита фойдаланиш ва унда бўлиш иллюзиясини яратади. Бу фойдаланувчи тасаввурида яратиладиган мавҳум дунёдир."}}]}