{"headword": "Вирши", "key": "virshi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "52"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. versus — шеър сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "virshi. Biror kitobiy sheʼr asosida yuzaga kelgan, sillabik vaznda yaratilgan rus, ukrain adabiyotiga xos sheʼr turi. Dastlab virshilarda vazn izchilligi saqlanmagan, ularning misralaridagi hijolar miqdori erkin boʻlgan. XVII asrning 60-yillaridan boshlab virshi misralaridagi hijolar soni qatʼiy tenglashadi. Virshilardagi qofiyalanuvchi soʻzlar koʻproq feʼl turkumiga mansub boʻlib, keyinchalik esa ayrim virshilar sillabo-tonik (q. Stixoslojeniye) sistemada ham yaratila boshlandi. Virshilarning kelib chiqishida kitobiylik kuchi taʼsir koʻrsatgani uchun ular dastlab diniy, soʻngra dunyoviy temalarda yaratilgan. Virshilarning, aksariyati oltinchi yoki yettinchi hijodan keyin sezura (q. Sezura) olgan oʻn uch hijoli vaznda yaratilgan. Qan-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Вирши", "raw_meaning": "(лат. versus — шеър сўзидан) — вирши. Бирор китобий шеър асосида юзага келган, силлабик вазнда яратилган рус, украин адабиётига хос шеър тури. Дастлаб виршиларда вазн изчиллиги сақланмаган, уларнинг мисраларидаги ҳижолар миқдори эркин бўлган. XVII асрнинг 60-йилларидан бошлаб вирши мисраларидаги ҳижолар сони қатъий тенглашади. Виршилардаги қофияланувчи сўзлар кўпроқ феъл туркумига мансуб бўлиб, кейинчалик эса айрим виршилар силлабо-тоник (қ. Стихосложение) системада ҳам яратила бошланди. Виршиларнинг келиб чиқишида китобийлик кучи таъсир кўрсатгани учун улар дастлаб диний, сўнгра дунёвий темаларда яратилган. Виршиларнинг, аксарияти олтинчи ёки еттинчи ҳижодан кейин цезура (қ. Цезура) олган ўн уч ҳижоли вазнда яратилган. Қан-"}}]}