{"headword": "Vijener kvadrati", "key": "vijener kvadrati", "entries": [{"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "56"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Mashhur koʻp alifboli kriptotizimlardan biri. Fransuz kriptografi Bleyz Vijener sharafiga atalgan. Vijener kvadrati n elementli kvadrat matritsadan iborat boʻlib, bu yerda n-ishlatilayotgan alifbodagi harflar soni. Kvadratning har bir qatori alifboni bitta ramzga davriy siljitish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Shifrlash kaliti sifatida kalit soʻzi deb ataluvchi, Sezar kriptotizimiga oʻxshash qadam-baqadam oʻzgaradigan kalit ishlatiladi. Har bir ustun 0,1 ....25 kalitlardan tuzilgan Sezar kriptotizimi deb qaralishi mumkin. Odatda kalit soʻzi odatdagi ochiq matndan qisqa boʻlgani uchun u davriy tarzda ishlatiladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Виженер квадрати", "raw_meaning": "ингл: Vigenere's quadrate рус: квадрат Виженера Машҳур кўп алифболи криптотизимлардан бири. Француз криптографи Блейз Виженер шарафига аталган. Виженер квадрати n элементли квадрат матрицадан иборат бўлиб, бу ерда n-ишлатилаётган алифбодаги ҳарфлар сони. Квадратнинг ҳар бир қатори алифбони битта рамзга даврий силжитиш йўли билан амалга оширилади. Шифрлаш калити сифатида калит сўзи деб аталувчи, Сезар криптотизимига ўхшаш қадам-бақадам ўзгарадиган калит ишлатилади. Ҳар бир устун 0,1 ....25 калитлардан тузилган Сезар криптотизими деб қаралиши мумкин. Одатда калит сўзи одатдаги очиқ матндан қисқа бўлгани учун у даврий тарзда ишлатилади."}}]}