{"headword": "ВЕГЕТАТИВНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА", "key": "vegetativnaya nervnaya sistema", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-lotincha-oʻzbekcha tibbiyot lugʻati", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "часть нервной системы, регулирующая деятельность желез, внутренних органов, кровеносных и лимфатических сосудов, гладкой и отчасти поперечнополосатой мускулатуры.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "автономная нервная система"}, {"kind": "sinonim", "target": "анимальная нервная система"}, {"kind": "sinonim", "target": "висцеральная нервная система"}, {"kind": "sinonim", "target": "автоном асаб системаси"}, {"kind": "sinonim", "target": "анимал асаб системаси"}, {"kind": "sinonim", "target": "висцерал асаб системаси"}], "extra": {"raw_word": "ВЕГЕТАТИВНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА", "raw_meaning": "(автономная нервная система, анимальная нервная система, висцеральная нервная система) — часть нервной системы, регулирующая деятельность желез, внутренних органов, кровеносных и лимфатических сосудов, гладкой и отчасти поперечнополосатой мускулатуры. — systema nervosum autonomicum — ВЕГЕТАТИВ АСАБ СИСТЕМАСИ (автоном асаб системаси, анимал асаб системаси, висцерал асаб системаси) — безлар, ички органлар, қон ва лимфа томирларини силлиқ ва қисман кўндаланг-тарғил мушаклар фаолиятини бошқарувчи асаб системасининг бир қисми."}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "29"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "vegetativ nerv sistemasi; nerv sistemasining organizm ichki organlari faoliyatini va modda almashinuvini boshqarib turadigan bir qismi. Koʻp vaqtlar davomida V. n. s. ning faoliyati markaziy nerv sistemasiga bogʻliq emas deb hisoblanib kelingan, uni baʼzan avtonom nerv sistemasi deb yuritilishining sababi ham shudir. Maxsus tekshirish V. n. s. bilan markaziy nerv sistemasi oʻrtasida doimiy oʻzaro aloqa mavjudligini va uning faoliyati bosh miya qobigʻi tomonidan boshqarilib turishini koʻrsatdi. V. n. s. markaziy nerv sistemasining muayyan qismlariga joylashgan markaziy boʻlaklar, vegetativ nervlar hamda turli organlarda joylashgan periferik nerv tugunlaridan tashkil topgan. V. n. s. simpatik va parasimpatik nervlar deb ataluvchi ikki qismga boʻlinadi", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "qarang", "target": "Симпатические нервы"}, {"kind": "qarang", "target": "Парасимпатические нервы"}], "extra": {"raw_word": "ВЕГЕТАТИВНАЯ НЕРВНАЯ СИСТЕМА", "raw_meaning": "вегетатив нерв системаси; нерв системасининг организм ички органлари фаолиятини ва модда алмашинувини бошқариб турадиган бир қисми. Кўп вақтлар давомида В. н. с. нинг фаолияти марказий нерв системасига боғлиқ эмас деб ҳисобланиб келинган, уни баъзан автоном нерв системаси деб юритилишининг сабаби ҳам шудир. Махсус текшириш В. н. с. билан марказий нерв системаси ўртасида доимий ўзаро алоқа мавжудлигини ва унинг фаолияти бош мия қобиғи томонидан бошқарилиб туришини кўрсатди. В. н. с. марказий нерв системасининг муайян қисмларига жойлашган марказий бўлаклар, вегетатив нервлар ҳамда турли органларда жойлашган периферик нерв тугунларидан ташкил топган. В. н. с. симпатик ва парасимпатик нервлар деб аталувчи икки қисмга бўлинади (қ. Симпатические нервы, Парасимпатические нервы)."}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "27"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "asab sistemasining bir qismi; qon aylanish, nafas olish, ovqat hazm qilish, chiqarish, koʻpayish organlari sistemasi faoliyatini, shuningdek moddalar almashinuvi va organlari holati (qoʻzgʻaluvchanlik, ishga layoqat va boshqalar)ni boshqaradi. Simpatik va parasimpatik asab sistemalariga boʻlinadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Вегетативная нервная система", "raw_meaning": "— Вегетатив асаб системаси — асаб системасининг бир қисми; қон айланиш, нафас олиш, овқат ҳазм қилиш, чиқариш, кўпайиш органлари системаси фаолиятини, шунингдек моддалар алмашинуви ва органлари ҳолати (қўзғалувчанлик, ишга лаёқат ва бошқалар)ни бошқаради. Симпатик ва парасимпатик асаб системаларига бўлинади."}}]}