{"headword": "vatan", "key": "vatan", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishining tugʻilib oʻsgan oʻlkasi, shahri yoki qishlogʻi; yurt, diyor.", "examples": [{"text": "Bulbul chamanni sevar, odam — vatanni.", "source": "Maqol"}, {"text": "U [Bektemir] uzoq vatani, ota-onasi, sermehnat, sertashvish, hamma vaqt bolalarning qiy-chuvi bilan toʻlgan katta oilani eslardi.", "source": "Oybek, Quyosh qoraymas"}, {"text": "Tugʻilgan vatanim — shu Oʻzbekiston.", "source": "Fozil Yoʻldosh oʻgʻli"}]}, {"order": 2, "text": "Kishi tugʻilib oʻsgan va oʻzini uning fuqarosi hisoblagan mamlakat; ona yurt.", "examples": [{"text": "Ona vatan. Ulugʻ vatan.", "source": ""}, {"text": "Kishining qadri amali va unvoni bilan emas, vataniga, xalqiga qilgan xizmati bilan oʻlchanadi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}]}, {"order": 3, "text": "Turarjoy, boshpana, maskan, uy.", "examples": [{"text": "Yoshi yigirma beshni qoraladi. Lekin boshida na boʻyradek vatani bor, na jonida halovati.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}, {"text": "Tiktepada turadigan vatani yoʻq, otasidan qolgan choldevor buzilib, yorilib ketgan.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}]}, {"order": 4, "text": "Oʻsimlik va shu kabilarning asli kelib chiqqan yerini bildiradi.", "examples": [{"text": "Uy limoni — rutagullilar oilasiga mansub, doim yashil subtropik oʻsimlik. Vatani — Xitoy, Yaponiya, Sharqiy Hindiston.", "source": "Uy-roʻzgʻor ensiklopediyasi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/vatan"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "47"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishi tugʻilib oʻsgan va oʻzining uning fuqarosi deb bilgan mamlakat; ona yurt.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВАТАН", "raw_meaning": "VATAN Киши туғилиб ўсган ва ўзининг унинг фуқароси деб билган мамлакат; она юрт."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "636"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "родина", "examples": [{"text": "vatan siz inson – kuysiz bulbul", "source": ""}, {"text": "vatan bir tok boʻlsa, hammamiz bir gʻujumimiz", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vatan", "raw_meaning": "родина, отечество, отчизна; ~ siz inson – kuysiz bulbul посл. человек без родины – соловей без песни; ~ bir tok bo‘lsa, hammamiz bir g‘ujumimiz посл. если родина – это виноградник, то мы его виноградины; ◊ ~ qilmoq прост. построить себе дом; ~i yo‘q (boshida) у него нет жилплощади, нет квартиры."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "659"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vatan", "raw_meaning": "n 1) homeland, motherland, mother country, native country; ~ni sogʻinish homesickness; 2) dwelling, home, shelter"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "189"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "VATAN", "raw_meaning": "watan, el, ana jurt; úy baspana, turaq jay, mákan, qonıs."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "628"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "VATAN", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "VATAN", "raw_meaning": "ВАТАН, ЮРТ Yurt."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vatan", "raw_meaning": "Heimat f, Heimatland n; ~ni sogʻinish Heimweh n; ~ga sodiqlik Heimattreue f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "motherland", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ватан", "raw_meaning": "motherland, mother country, fatherland; native land, home, native; ватанига кайтариб юборилган шахс repatriation; ватанига кайтариб юбориш repatriation; ватанига кайтариб юбормок repatriate; Улуғ Ватан уруши the Great Patriotic War."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ватан", "raw_meaning": "родина, отечество, отчизна native country, motherland; home, homeland, fatherland patrie, terre natale; abri وَطَنٌ (أَوْطَانٌ)، مَسْقَطُ الرَّأْسِ"}}]}