{"headword": "vaqt", "key": "vaqt", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Yuz berib turuvchi voqea-hodisa, narsalarning asrlar, yillar, soatlar, minutlar va shu kabilar bilan oʻlchanadigan davomiyligi, shunday oʻlchov belgisiga ega boʻlgan obyektiv hodisa.", "examples": [{"text": "Vaqt gʻoyat imillab oʻtardi. Hamma xavotirlanib bezovta boʻla boshladi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Lekin vaqt oʻz ishini qildi — oyni gʻarb ufqidan tortib kirib ketdi. Demak, tong otdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 2, "text": "Shu obyektiv hodisaning minut, soat, kun, yil va shu kabilar bilan almashinuvidagi oraligʻi, qismi, boʻlagi.", "examples": [{"text": "Bayramlardagina kiyadigan, boshqa vaqtlarda chamadonida avaylab saqlaydigan oq surp koʻylagini kiydi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "Biz bularning yoshida oʻqishni bilardik. Boʻsh vaqtlarni jamoat ishiga sarflardik. Oʻ.", "source": "Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Otabek keyingi vaqtlarda savdoga yurishni tark qilib qoʻygani uchun, Hasanali ishsiz qolgan.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 3, "text": "Soat, kun, oy, yil va shu kabilarning uzluksiz izchil almashuvida biror maqsad uchun belgilangan yoki biror maqsad uchun foydalanilishi mumkin boʻlgan muddat oraligʻi; fursat.", "examples": [{"text": "Vaqtni qoʻldan bermoq. Vaqtdan yutmoq. Vaqtdan toʻgʻri foydalanmoq. Vaq-ting ketdi — naqding ketdi.", "source": "Maqol"}, {"text": "Uning ovozini eshitib, qoʻni-qoʻshnilar yigʻila boshlashdi. Vaqtni boy berish mumkin emasdi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "boshingizni ikki qilish uchun, albatta, vaqt yetgandir, deb oʻylayman.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Vaqt oʻtdi, biz ozchilikmiz. K. Yashin.", "source": "Hamza"}, {"text": "Vaqtingiz boʻlsa, birpas gaplashaylik.", "source": "S. Ahmad, Yulduz"}]}, {"order": 4, "text": "Vaqtning biror narsa, ish-mashgʻulot uchun belgilangan, ajratilgan boʻlagi; muddat.", "examples": [{"text": "Masalani toʻgʻri yechdi-yu, oqqa koʻchira-yotganida, vaqti tugab qoldi. Oʻ.", "source": "Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Tanaffus vaqtida hamma mukofotlanganlarni, mukofotlanganlar esa", "source": ""}, {"text": "bir-birlarini tabriklab, zal va foyelar gʻovur boʻlib ketdi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Suhbatimiz shu yerga yetganda soqchi kirib, vaqtlaring tugadi, deya ogohlantirib qoʻydi.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Shirin qovunlar mamlakati"}]}, {"order": 5, "text": "Obyektiv oʻtuvchi vaqtning maʼlum ijtimoiy hodisa, holatlar bilan bogʻliq, ular bilan kechgan boʻlagi; zamon, davr.", "examples": [{"text": "Quldorlik vaqtida. Moʻgʻumar hukmronligi vaqtida.", "source": ""}, {"text": "Chor hukumat vaqtidagi qulligingni oʻylasang.", "source": "Hamza"}]}, {"order": 6, "text": "Obyektiv tarzda kechuvchi zamon, davrning, kishi hayotining maʼlum, aniq bir boʻlagi, nuqtasi, oraligʻi.", "examples": [{"text": "Vaqt kech boʻlib qoldi. Bolalik vaqti. Yoshlik vaqti. Yoz vaqti. Namoz vaqti. Ertalab Qoʻqondan chiqsa, asr vaqtlarida Margʻilonga kiradir", "source": "A. Qodiriy Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Vaqt peshindan oʻtgan, koʻk yuzida quyosh charaqlab turardi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}, {"text": "qizlik vaqtida Nuri ularning kulbasiga juda oz chiqar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 7, "text": "Borliqning, makon kabi, obyektiv real shakli, materiyaning yashash shakllaridan biri.", "examples": [{"text": "Nisbiylik nazariyasi — materiya mavjud boʻladigan fazo va vaqt nazariyasidir.", "source": "Fan va turmush"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/vaqt"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "48"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Zamonning asrlar, yillar, soatlar, daqiqalar va sh.k. bilan oʻlchanadigan va obyektiv borliqda yuz berib turuvchi voqea, hodisa va sh.k.ning qancha davom etishini bildiradigan boʻlagi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВАҚТ", "raw_meaning": "VAKİT Замоннинг асрлар, йиллар, соатлар, дақиқалар ва ш.к. билан ўлчанадиган ва объектив борлиқда юз бериб турувчи воқеа, ҳодиса ва ш.к.нинг қанча давом этишини билдирадиган бўлаги."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "635"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "hamma vaqt ogʻzimda, hech yuta olmayman", "source": ""}, {"text": "vaqt vaqt oqar suv", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vaqt", "raw_meaning": "время, пора; момент; период; hamma ~ og‘zimda, hech yuta olmayman загадка всегда во рту, а проглотить не могу (Язык); ~ ~ oqar suv посл. время — бегучая вода; ◊ o‘z ~ida в свое время, своевременно; bir ~lar когда-то; ~i xush (chog‘) он в хорошем настроении; ~ ~ g‘animat время дорого; пока не поздно; не теряя времени; не упуская случая."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "658"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vaqt", "raw_meaning": "n time, period, spell; shu ~gacha till now, hitherto; up to now; by now; ~ni"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "189"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "waqıt", "examples": []}, {"order": 2, "text": "múddet", "examples": []}, {"order": 3, "text": "zaman", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "VAQT", "raw_meaning": "1. waqıt; 2. múddet, waqıt aralığı; 3. zaman, dáwir."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "178"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vaqt", "raw_meaning": "Zeit f, Zeitpunkt m; mahalliy ~ Ortszeit f"}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "26"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "вақт", "raw_meaning": "время time; term"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "время", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Вақт", "raw_meaning": "время, пора time temps, période, époque (1) وَقْتٌ (أَوْقَاتٌ)، تَوْقِيتٌ؛ (2) حِينٌ (أَحْيَانٌ)، مَوْعِدٌ (مَوَاعِدُ)؛ (3) زَمَنٌ (أَزْمَانٌ)، بُرْهَةٌ (بُرَهٌ، بُرْهَاتٌ)، لَحْظَةٌ، فُرْصَةٌ (فُرَصٌ)"}}]}