{"headword": "Vahima, sarosima", "key": "vahima sarosima", "entries": [{"dictionary": {"name": "Словарь чрезвычайных ситуаций", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Терминологический", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "120"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "юнонча panikos – афсоналарга кўра одамлар кўнглига босиб бўлмайдиган даҳшат солган қадимги юнон худоси Пан номидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "haqiqiy yoki xayoliy xavf taʼsirida boshlanadigan va kuchli sarosima, sharoitga aql bilan va toʻgʻri baho berish hamda sharoitga qarab maqsadga muvofiq harakat qilish qobiliyatining yoʻqotilishi bilan belgilanadigan alohida inson, odamlar guruhi yoki ommaning ruhiy holati. V. xavf (aniq yoki xayoliy)dan ommaviy qochish, maʼnaviy-ruhiy holat va jangovar kayfiyatning tushib ketishi, ayrimda ongning toʻla oʻchishi, hissiy zoʻriqishning oshishi, ongsiz ravishda koʻpchilikka ergashish va taqlid qilish, ergashish va ishonish mexanizmlarining faollashuvi, tartibsiz harakatchanlik bilan ifodalanadi. Ommaviy qirgʻin qurollari yoki tabiiy yoki texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarning shikastlovchi omillari taʼsirida yuzaga kelishi mumkin. V. ning oldini olishda favqulodda vaziyatlarni bartaraf etishda ishtirok etadigan tuzilmalar va aholining oʻzini yuqori maʼnaviy-ruhiy tayyorlash hal qiluvchi shart hisoblanadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ваҳима, саросима", "raw_meaning": "(юнонча panikos – афсоналарга кўра одамлар кўнглига босиб бўлмайдиган даҳшат солган қадимги юнон худоси Пан номидан) – ҳақиқий ёки хаёлий хавф таъсирида бошланадиган ва кучли саросима, шароитга ақл билан ва тўғри баҳо бериш ҳамда шароитга қараб мақсадга мувофиқ ҳаракат қилиш қобилиятининг йўқотилиши билан белгиланадиган алоҳида инсон, одамлар гуруҳи ёки омманинг руҳий ҳолати. В. хавф (аниқ ёки хаёлий)дан оммавий қочиш, маънавий-руҳий ҳолат ва жанговар кайфиятнинг тушиб кетиши, айримда онгнинг тўла ўчиши, ҳиссий зўриқишнинг ошиши, онгсиз равишда кўпчиликка эргашиш ва тақлид қилиш, эргашиш ва ишониш механизмларининг фаоллашуви, тартибсиз ҳаракатчанлик билан ифодаланади. Оммавий қирғин қуроллари ёки табиий ёки техноген хусусиятли фавқулодда вазиятларнинг шикастловчи омиллари таъсирида юзага келиши мумкин. В. нинг олдини олишда фавқулодда вазиятларни бартараф этишда иштирок этадиган тузилмалар ва аҳолининг ўзини юқори маънавий-руҳий тайёрлаш ҳал қилувчи шарт ҳисобланади."}}]}