{"headword": "vabo", "key": "vabo", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Organizmning suvsizlanishi bilan kechadigan oʻtkir yuqumli kasallik; oʻta xavfli ichak kasalliklaridan biri.", "examples": [{"text": "Ochlik orqasidan vabo keldi. Och, bir burda nonga muhtoj, qip-yalangʻoch boʻlib qolgan xalq bittalab, oʻntalab emas, yuztalab, qishloqlab oʻla boshladi.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Shaharni bosib olgan moʻgʻullar ham vabodan qirila-yotgan ekanlar.", "source": "M. Osim, Karvon yoʻllarida"}]}, {"order": 2, "text": "Oʻz amali, natijasi bilan vaboga teng narsaga nisbatan qoʻllanadi, narsani vaboga tenglab ifodalaydi.", "examples": [{"text": "Urush! Insoniyat boshiga qanday musibatlar solmadi bu laʼnati vabo.", "source": "M. Samadov, Karim partizan"}, {"text": "XXasr vabosi — SPID bilan kasallanganlar paydo boʻlibdi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "3 epidemiya.", "examples": [{"text": "Buxoro va shofirkonliklar hikoya qilishadi: Abu Ali ibn Sino odamning madorini ketkazib, oʻlimga olib boradigan rishta vabosiga qarshi tadbir izlashga uringan.", "source": "Tuygʻun, Yillar va kishilar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "ot", "source_url": "https://izoh.uz/word/vabo"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ich surib kishini tez halok qiladigan juda yuqumli kasallik", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ВАБО", "raw_meaning": "VEBA Ич суриб кишини тез ҳалок қиладиган жуда юқумли касаллик"}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "195"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(лот. cholera < юнон. chole – зарда, жаҳл, заҳар)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– ingichka ichakning shikastlanishi, suv-tuz balansining buzilishi, suyuqlik yoʻqotilishi tufayli organizmning turli darajada suvsizlanishi bilan tavsiflanuvchi oʻtkir yuqumli kasallik. Vabo vibrioni keltirib chiqaradi. Kasallik vibrion tashuvchidan suv, ovqat, iflos qoʻllar orqali yuqadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Вабо", "raw_meaning": "(лот. cholera < юнон. chole – зарда, жаҳл, заҳар) – ингичка ичакнинг шикастланиши, сув-туз балансининг бузилиши, суюқлик йўқотилиши туфайли организмнинг турли даражада сувсизланиши билан тавсифланувчи ўткир юқумли касаллик. Вабо вибриони келтириб чиқаради. Касаллик вибрион ташувчидан сув, овқат, ифлос қўллар орқали юқади."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "635"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vabo", "raw_meaning": "1. холера; 2. чума."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "657"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vabo", "raw_meaning": "1. n tib. cholera; 2. a choleraic; ~ epidemiyasi epidemic of cholera; ~ vibrioni comma bacillus"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "188"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "oba", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "VABO – oba, tırıspay, xolera; epidemiya.", "raw_meaning": "VABO – oba, tırıspay, xolera; epidemiya."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "178"}, "pos": "f", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Cholera", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "vabo", "raw_meaning": "tib. Cholera [k-] f"}}]}