{"headword": "uzun", "key": "uzun", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boʻyiga, uzunasiga oʻlchami katta, meʼyoridan ortiq.", "examples": [{"text": "Uzun sim. Uzun soch. Uzun yogʻoch.", "source": ""}, {"text": "Adolat qalin va uzun kipriklarini yalt etib koʻtarib, Normatga qaradi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}, {"text": "Ilk koʻklam yogʻdulari oʻquv korpusining uzun koridorlarini ravshanlashtirib yuborgan.", "source": "P. Qodirov, Uch ildiz"}, {"text": "Kuyov uzun va keng zarbof toʻn kiyib, katta sallasiga koʻrkam oltin jigʻa qoʻndirib, havoni titratgan karnaylar, surnaylar sadosi bilan oʻzinikiga ketdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 2, "text": "Baland, novcha.", "examples": [{"text": "Uzun terak.", "source": ""}, {"text": "Hasan soʻfi uzun, nozik gavdasini choʻzib, yerga yotdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 3, "text": "Uzoq vaqt davom etadigan, choʻziladigan; tezda tugamaydigan; davomli, uzoq.", "examples": [{"text": "Uzun maʼruza. Uzun ertak.", "source": ""}, {"text": "Qishning uzun tunlari bu yerda ulfatlar gap yeyishadi.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}, {"text": "Uning kichik, koʻkishroq koʻzlari uzun umrining tarixini jonli ifoda qilar edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"izoh_pos": "sifat", "source_url": "https://izoh.uz/word/uzun"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "174"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Boʻyiga qarab choʻzilgan .", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Uzoq vaqt davom etadigan, tezda tugamaydigan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "УЗУН", "raw_meaning": "UZUN 1.Бўйига қараб чўзилган . 2.Узоқ вақт давом этадиган, тезда тугамайдиган."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "356"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "uzun, uzoq", "examples": [{"text": "Uzun yaš tiläsä bulur aš bilä", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZUN I", "raw_meaning": "uzun, uzoq– длинный – long. Uzun yaš tiläsä bulur aš bilä– Uzun yosh tilasang, taomingni yaxshi qil – Коль хочешь долгой"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "357"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tuhmat, gʻiybat", "examples": [{"text": "uzundïn qopar ol ažun bulyaqï", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZUN II tuhmat, g‘iybat", "raw_meaning": "наговор – slander. uzundïn qopar ol ažun bulyaqï– Dunyo fisqu fasodlari g‘iybatdan chiqadi – Из-за наговоров возникают в мире беспорядки – There are disorders in the world because of gossip (QBN, 303₃; QBN, 4110; 152b3)."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "633"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzun", "raw_meaning": "длинный; долгий; ~dan-~ очень длинный; ~asiga в длину, вдоль, продольно; ◊ ~ kirib, qisqa chiqib yurmoq разг. ирон. ходить без дела (туда, сюда); слоняться; ~quloq"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "657"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "uning tili uzun", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzun", "raw_meaning": "a long (e.g. time, distance); uning tili ~ he has a long tongue"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "187"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "uzın", "examples": []}, {"order": 2, "text": "uzaq", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZUN", "raw_meaning": "1. uzın, qısqa emes, kelte emes; 2. uzaq, dawamlı, uzaq dawam etetuǵın, sozılǵan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "622"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "İki ucu arasında fazla uzaklık olan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Başlangıcıyla bitimi arasında fazla zaman aralığı olan", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "UZUN", "raw_meaning": "УЗУН 1.İki ucu arasında fazla uzaklık olan. 2.Başlangıcıyla bitimi arasında fazla zaman aralığı olan; çok süren."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "lang", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "uzun", "raw_meaning": "lang; ~ to‘lqinlar lange Wellen"}}]}